چه ویتامینی برای پسوریازیس خوب است؟

بسیاری از افراد مبتلا به پسوریازیس به‌دنبال مکمل‌ها و ویتامین‌‌هایی هستند که بتوانند به همراه درمان‌های رایج، علائم آنها را تسکین دهند. در این مقاله، نقش ویتامین‌ها و مواد مغذی مختلف در تسکین یا مدیریت پسوریازیس بررسی می کنیم و همچنین می گوییم چه ویتامینی برای پسوریازیس خوب است. با من همراه باشید.

اگر بخواهیم کوتاه پاسخ دهیم، ویتامین D بیشترین شواهد را در ارتباط با پسوریازیس دارد و به‌ویژه نوع موضعی آن در درمان ضایعات پوستی کاربرد دارد؛ با این حال، ویتامین‌های A، B12، C و E و همچنین امگا ۳ و برخی مواد معدنی مانند روی و سلنیوم نیز ممکن است در صورت وجود کمبود یا در کنار درمان اصلی، به بهبود وضعیت پوست کمک کنند. با این حال، هیچ ویتامین یا مکملی به‌تنهایی درمان قطعی پسوریازیس نیست و مصرف خودسرانه آن‌ها، به‌خصوص در دوزهای بالا، توصیه نمی‌شود. بهتر است پیش از مصرف مکمل‌ها، کمبودهای احتمالی با آزمایش و نظر پزشک بررسی شود تا مکمل مناسب و مقدار مصرف آن مشخص شود.

پسوریازیس چیست؟

پسوریازیس یک بیماری مزمن و غیر مسری پوستی است که در اثر اختلال در عملکرد سیستم ایمنی ایجاد می‌شود و باعث می‌گردد چرخه‌ی تولید سلول‌های پوست به‌طور غیرطبیعی سریع شود.

در حالت طبیعی، سلول‌های پوست طی حدود ۲۸ روز جایگزین می‌شوند، اما در پسوریازیس این فرایند ممکن است تنها طی ۳ تا ۷ روز رخ دهد.

این تجمع سریع سلول‌ها باعث ایجاد لکه‌ها و پلاک‌های ضخیم، قرمز و پوسته‌ پوسته می‌شود که می‌توانند همراه با خارش، سوزش یا درد باشند.

پسوریازیس می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما عوامل ژنتیکی، استرس، عفونت‌ها و برخی داروها نقش مهمی در بروز یا تشدید آن دارند.

چه ویتامینی برای پسوریازیس خوب است؟

برخی از ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌توانند به تسکین علائم و پیشگیری از عود پسوریازیس کمک کنند. البته دقت کنید که هیچکدام از این مکمل‌ها درمان قطعی نیستند؛ بلکه به‌عنوان روش کمکی و در کنار توصیه پزشک تجویز می‌شوند. این ویتامین‌ها و مواد معدنی عبارتند از:

ویتامین D

ویتامین D در تنظیم رشد و پروفایل التهابی سلول‌های پوست نقش کلیدی دارد؛ بسیاری از بیماران مبتلا به پسوریازیس، دچار کمبود این ویتامین هستند.

فرم‌های موضعی آن، مانند کالسیپوتریول، اثربخشی قابل‌توجهی دارند و حتی در مقایسه با کورتیکواستروئیدها مطلوب‌تر هستند؛ استفاده ترکیبی از هر دو نیز موثرتر است.

شواهدی نیز از تأثیر مکمل خوراکی ویتامین D در کاهش شدت پسوریازیس دیده شده؛ هرچند هنوز داده‌ها محدود هستند.

ویتامین A

کاروتنوئیدهای ویتامین A در پوست افراد مبتلا به پسوریازیس کمتر مشاهده شده‌اند.

برخی مشتقات ویتامین A (رتینوئیدها) به‌صورت خوراکی یا موضعی برای کاهش التهاب و تنظیم رشد سلولی استفاده می‌شوند.

ویتامین‌های گروه B (به‌ویژه B12 و بیوتین)

ویتامین B12 برای استفاده موضعی مفید شناخته شده و کمبود آن ممکن است با پسوریازیس مرتبط باشد.

بیوتین (B7) اگرچه کمبود آن در ارتباط با پسوریازیس شایع نیست، اما می‌تواند سلامت عمومی پوست را تقویت کند.

ویتامین C و E

ویتامین C به‌عنوان آنتی‌اکسیدان ممکن است با کاهش استرس اکسیداتیو، به بهبود علائم پسوریازیس کمک کند. موردی گزارش شده که مصرف آن منجر به رفع پسوریازیس طی شش ماه شده است، گرچه نیاز به مطالعات بیشتری دارد.

ویتامین E نیز به‌عنوان آنتی‌اکسیدان در کاهش التهاب نقش دارد.

امگا ۳ (روغن ماهی)

امگا۳ دارای اثرات ضد التهابی بوده و مصرف مکمل روغن ماهی یا غذاهای غنی از آن، به‌ویژه در کنار درمان‌های اصلی، مفید است.

سلنیوم، روی و اسید فولیک

مکمل‌هایی مانند سلنیوم و روی در مدیریت علائم موثر هستند. اسید فولیک نیز در موارد متوسط تا شدید توصیه شده است.

گلوکزامین، کندرویتین، MSM

گلوکزآمین و کندرویتین ممکن است در کاهش التهاب مفاصل در آرتریت پسوریاتیک موثر باشد.

همچنین MSM (متیل‌سولفونیل‌متان) برخی آثار ضدالتهابی دارد، اما برای اثبات قطعی‌تر نیاز به تحقیقات بیشتری است.

زردچوبه (Curcumin)

خاصیت ضد التهاب دارد و ممکن است با داروهای دیگر برای تسکین علائم مفید باشد.

پروبیوتیک‌ها

ارتباط روده و پوست در حال بررسی است و برخی یافته‌ها بهبود کیفیت زندگی و علائم بیماری‌های پوستی را به دنبال مصرف پروبیوتیک‌ها نشان می‌دهند، هرچند نیاز به تحقیقات بیشتر وجود دارد.

کرم پسوس‌رام ؛ قاتل پسوریازیس

یکی از موثرترین و بی‌عارضه‌ترین گزینه‌های درمانی برای بیماری پسوریازیس، استفاده از کرم گیاهی پسوس‌رام است. این کرم به حدی در بهبود علائم و کاهش عود پسوریازیس موثر است که از آن به عنوان قاتل پسوریازیس یاد می‌شود.

کرم پسوس‌رام حاوی ترکیبات موثر و طبیعی مانند موم زنبور عسل، روغن گل سرخ، روغن کرچک، عصاره هلو، عصاره بادام شیرین، اکسید روی، آب گلبرگ شفابخش گیاهان، عصاره شیرین بیان و ویتامین A و E است.

این کرم قابل استفاده بر روی پوست نواحی مختلف صورت و بدن است و هم برای بزرگسالان و هم کودکان کاربرد دارد.

سوالات متداول

تجربه بیماران

سارا، ۳۵ ساله و کارمند بانک، بیش از ۷ سال با پسوریازیس دست‌وپنجه نرم می‌کرد. او می‌گوید: «هر زمستان وضعیت پوستم بدتر می‌شد. دکترم بعد از یک آزمایش خون، کمبود شدید ویتامین D را تشخیص داد. از وقتی شروع به مصرف مکمل ویتامین D و گرفتن نور خورشید روزانه کردم، نه‌تنها پوستم کمتر پوسته‌پوسته می‌شود، بلکه انرژی بیشتری هم دارم. این تغییرات تدریجی بود، ولی ماندگار.»

امیر، ۴۲ ساله، که شغلش رانندگی کامیون است، همیشه تحت استرس بود و رژیم غذایی‌اش هم سالم نبود. او می‌گوید: «بعد از صحبت با متخصص تغذیه، مصرف ویتامین‌های گروه B و روی (Zinc) را شروع کردم. هم‌زمان مصرف فست‌فود را کاهش دادم. الان بعد از ۴ ماه، نه‌تنها لکه‌ها کمتر شده‌اند، بلکه کمتر دچار خستگی و بی‌حوصلگی می‌شوم. فهمیدم که فقط یک قرص معجزه نمی‌کند؛ باید همراه با تغذیه و سبک زندگی سالم باشد.»

لیلا، معلم هنر، پسوریازیسش بیشتر در آرنج و زانو ظاهر می‌شد. او می‌گوید: «یکی از دوستانم پیشنهاد کرد ویتامین E را امتحان کنم. با نظر پزشکم، از مکمل ویتامین E استفاده کردم و در کنار آن سبزیجات تازه، مغزها و روغن‌های سالم را به رژیمم اضافه کردم. نتیجه این شد که التهاب و قرمزی پوستم خیلی کمتر شده. شاید کاملاً درمان نشده باشم، ولی اعتماد به‌ نفسم برگشته.»

حامد، دانشجوی پزشکی، که به‌خاطر درس‌ها و استرس زیاد بیماری‌اش تشدید شده بود، می‌گوید: «من از ترکیب ویتامین D و کرم پسوس‌رام استفاده کردم. پزشکم گفت که نور خورشید به جذب بهتر ویتامین D کمک می‌کند. سه ماه بعد، تغییرات واضحی دیدم. الان حتی اطرافیانم متوجه بهتر شدن پوستم شده‌اند. حس می‌کنم حلقه گمشده درمانم را پیدا کرده‌ام.»

جمع‌بندی

ویتامین‌ها و مکمل‌هایی مانند ویتامین D (به‌ویژه فرم موضعی)، A، B12، C، E، امگا-۳، سلنیوم، و اسید فولیک می‌توانند در تسکین علائم پسوریازیس نقش داشته باشند.

اما لازم است توجه کنید که این مکمل‌ها نه درمان، بلکه ابزار کمکی در کنار روش‌های درمانی متداول هستند.

منابع

healthline

healthcentral

pmc.ncbi