چه چیزی برای سرطان غدد لنفاوی خوب است؟

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص سمانیک

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان سمانیک مشاوره بگیرید.

سرطان غدد لنفاوی که به لنفوم نیز شناخته می‌شود، یکی از انواع سرطان‌های مربوط به سیستم لنفاوی است که عملکرد ایمنی بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگرچه درمان اصلی لنفوم ممکن است شامل شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا در برخی موارد پیوند سلول‌های بنیادی باشد، تغییر سبک زندگی نیز نقش بسیار مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران، کاهش عوارض درمان و تقویت سیستم ایمنی دارد.

عموما 72 درصد افراد مبتلا به این نوع سرطان، با درمان بهبود می‌یابند. رعایت رژیم غذایی سالم، غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات ضدالتهاب، در کنار تمرین‌های سبک مانند پیاده‌روی ، می‌توانند به بدن شما در مقابله با خستگی و ضعف عضلانی کمک کنند. در ادامه می‌خواهم به شما بگویم چه چیزی برای سرطان غدد لنفاوی خوب است و چگونه می‌توان با تغذیه و سبک زندگی سالم از روند درمان بهتر حمایت کرد. با من همراه باشید.

لنفوم چیست؟

لنفوم نوعی سرطان خون است و زمانی به وجود می‌آید که تولید نوعی از گلبول‌های سفید خون به نام لنفوسیت‌ها از کنترل خارج می‌شوند. لنفوسیت‌ها بخشی از سلول‌های سیستم ایمنی بدن هستند و نقش مهمی در مبارزه با عفونت‌ها ایفا می‌کنند. این سلول‌ها درون سیستم لنفاوی حرکت می‌کنند؛ سیستمی که شامل مایعی به نام لنف است و در سراسر بدن جریان دارد. مایع لنف از غدد لنفاوی (یا گره‌های لنفاوی) عبور می‌کند که در بخش‌های مختلف بدن مثل شکم، کشاله ران، لگن، سینه، زیر بغل و گردن پراکنده‌اند. به همین دلیل، لنفوم گاهی به‌عنوان سرطان سیستم ایمنی نیز شناخته می‌شود.

متن انگلیسی این بخش به شرح زیر است:

Lymphoma is a type of blood cancer. It develops when a type of white blood cell, called lymphocytes, grow out of control. Lymphocytes are part of your immune system, which helps to fight infection. Lymphocytes travel around your body in the lymphatic system which contains a fluid called lymph. The lymph fluid passes through glands (lymph nodes), which are spread throughout your body. For this reason, lymphoma might also be referred to as a cancer of the immune system.

ترجمه این بخش به شرح زیر است:

لنفوم نوعی سرطان خون است. این بیماری زمانی ایجاد می‌شود که نوعی از گلبول‌های سفید خون به نام لنفوسیت‌ها از کنترل خارج شوند. لنفوسیت‌ها بخشی از سیستم ایمنی بدن شما هستند که به مبارزه با عفونت کمک می‌کنند. لنفوسیت‌ها در سیستم لنفاوی که حاوی مایعی به نام لنف است، در بدن شما حرکت می‌کنند. مایع لنفاوی از غدد (گره‌های لنفاوی) عبور می‌کند که در سراسر بدن شما پخش شده‌اند. به همین دلیل، لنفوم ممکن است به عنوان سرطان سیستم ایمنی نیز شناخته شود.

علائم سرطان غدد لنفاوی چیست؟

تورم غدد لنفاوی یکی از شایع‌ترین علائم لنفوم هستند که معمولاً به شکل یک یا چند توده در نواحی گردن، زیر بغل یا کشاله ران ظاهر می‌شوند. این توده‌ها در واقع غدد لنفاوی متورم و بزرگی هستند که گاهی در زبان عامیانه به همان غده شناخته می‌شود. در بیشتر موارد، این تورم بدون درد است؛ اما در شرایطی که غدد لنفاوی با سرعت رشد می‌کنند، ممکن است دردناک شوند.
خستگی در هنگام ابتلا به سرطان غدد لنفاوی با خستگی معمولی تفاوت دارد. این نوع خستگی به‌صورت احساس فرسودگی مداوم و بی‌دلیل بروز می‌کند، یا ممکن است فرد پس از انجام فعالیت‌های بسیار سبک و روزمره نیز احساس خستگی شدید داشته باشد. این خستگی معمولاً با استراحت برطرف نمی‌شود و می‌تواند بر کیفیت زندگی تأثیر بگذارد.
کاهش وزن بی‌دلیل یکی از علائم هشداردهنده لنفوم است. کاهش وزن سریع (در حدود 10 درصد وزن بدن) و بدون وجود رژیم غذایی، ورزش یا علت مشخص دیگر، می‌تواند نشانه‌ای از فعالیت غیرطبیعی در بدن باشد و در بسیاری از موارد با لنفوم مرتبط است.
عرق کردن می‌تواند در هر ساعتی از روز در افراد مبتلا به لنفوم رخ دهد، اما معمولاً بیشتر در شب اتفاق می‌افتد. بسیاری از بیماران این نوع تعریق را «عرق شبانه خیس‌کننده» توصیف می‌کنند، زیرا لباس خواب و ملحفه‌ها را کاملاً مرطوب می‌کند.
خارش بدون وجود بثورات پوستی می‌تواند از علائم لنفوم باشد. این خارش گاهی بسیار آزاردهنده است و اغلب در مواقعی که بدن گرم می‌شود، شدت می‌یابد.
تب یکی از علائم شایع در برخی افراد مبتلا به لنفوم است و به‌صورت افزایش دمای بدن در حدود 39.5 درجه سانتی‌گراد (103 درجه فارنهایت) بروز می‌کند. این تب معمولاً همراه با تعریق شبانه و کاهش وزن است، اما ممکن است به تنهایی و به شکل مزمن نیز ظاهر شود.

اگر شما یا اطرافیانتان با علائمی مانند توده‌های لنفاوی در ناحیه گردن، زیر فک یا چانه مواجه هستید، پیشنهاد می‌کنم مقاله 11 نشانه اولیه از علائم سرطان غدد لنفاوی زیر چانه را مطالعه بفرمایید تا با آگاهی بیشتر به پزشک مراجعه و اقدامات لازم را انجام دهید.

چه کسانی بیشتردر معرض ابتلا به سرطان غدد لنفاوی هستند؟

افراد با نقص یا ضعف سیستم ایمنی
افرادی که سابقه ابتلا به این نوع سرطان را در خانواده خود دارند
افرادی که به برخی عفونت‌ها مثل هلیکوباکتر پیلوی یا HIV مبتلا هستند
نوجوانان و افراد جوان. همچنین افراد بالای 55 سال پس از دو گروه اول، بیشتر در معرض ابتلا به این نوع سرطان هستند

لنفوم چگونه درمان می‌شود؟

براساس بررسی و معاینه شما و گرفتن شرح حال دقیق، در برخی افراد ممکن است هیچ اقدامی لازم نباشد و فقط نیاز به نظارت مداوم باشد. این اقدام به دلیل رشد و پیشرفت بسیار کند این نوع سرطان در برخی از شما ممکن است در پیش گرفته شود. در صورتی که شما جزو این گروه نباشید، راهکارهای درمانی زیر ممکن است برایتان توصیه شود:

شیمی‌درمانی
ایمونوتراپی
رادیوتراپی
درمان‌های هدفمند
درمان با آنتی‌بادی
پیوند سلول‌های بنیادی
درمان با سلول‌های CAR T

تغذیه چگونه بر لنفوم اثر می‌گذارد؟

پس از ابتلا به لنفوم، اغلب نیازی به رعایت رژیم غذایی خاص و سختگیرانه‌ای نیست. توصیه اصلی، داشتن یک رژیم غذایی سالم، متعادل و نوشیدن مایعات کافی است تا بدن در بهترین وضعیت ممکن برای مقابله با بیماری و درمان باقی بماند. البته تعیین رژیم غذایی در هر فرد، متفاوت خواهد بود. در ادامه نکات تغذیه‌ای که باید در صورت ابتلا به لنفوم رعایت شود را برایتان شرح می‌دهم:

مصرف بیشتر پروتئین و منابع انرژی: در دوران درمان لنفوم و پس از آن، بدن برای ترمیم و بازیابی به پروتئین بیشتری نیاز دارد. منابع سالم پروتئینی شامل گوشت سفید بدون چربی مانند مرغ و بوقلمون، مقدار محدودی گوشت قرمز و همچنین گزینه‌های گیاهی نظیر لوبیا، عدس، آجیل، توفو و … می‌شود.

مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده باید به کمتر از ۷۰ گرم در روز محدود شود. انتخاب غذاهایی با پروتئین و انرژی بالا، مانند املت، پنیر، ماست، کره بادام‌زمینی، پودینگ‌های شیری، موز و جو دوسر، می‌تواند به تأمین انرژی کمک کند. استفاده از محصولات پرچرب نظیر شیر کامل، ماست پرچرب، آووکادو و کره بادام‌ زمینی نیز به دریافت کالری بیشتر کمک می‌کند. این ترکیبات خصوصا در تامین انرژی کاهش‌یافته در شما بسیار موثرند.

نوشیدن مایعات کافی: اگر بدن شما آب اضافی از دست می‌دهد، تأمین مایعات کافی بسیار اهمیت دارد. این موضوع به‌ویژه در مواردی مانند تعریق ناشی از لنفوم یا عوارض جانبی درمان (مانند استفراغ) ضروری است. همچنین، نوشیدن مایعات به اندازه‌ی کافی می‌تواند در رفع یبوست و بهبود مشکلات ادراری یا مثانه مؤثر باشد.

کنترل تهوع با رژیم غذایی: تهوع و استفراغ از عوارض شایع درمان لنفوم محسوب می‌شوند و گاهی نیز می‌توانند نشانه‌ای از استرس و اضطراب باشند. برای مدیریت بهتر این حالت‌ها، رعایت نکات زیر می‌تواند کمک‌کننده باشد:

از حذف وعده‌های غذایی پرهیز کنید، زیرا گرسنگی می‌تواند تهوع را تشدید کند.
غذاهای خشک و سبکمانند نان تست، کراکر یا برنج را امتحان کنید.
زنجبیلرا به شکل چای، دمنوش زنجبیل، بیسکویت زنجبیلی یا ریشه تازه مصرف کنید.
از غذاهای محبوب اما محرک تهوع(با بوی شدید یا طعم خاص) خودداری کنید (حتی اگر قبلاً دوستشان داشتید)

موارد منع مصرف: مصرف چربی ناسالم، شیرینی، ترکیبات فرآوری‌شده و غلات با آرد سفید مثل ماکارونی، نان سفید و نوشیدنی‌های گازدار شیرین و الکل را محدود و یا قطع کنید. این ترکیبات همچنین احتمال ابتلای شما به سرطان غدد لنفاوی را بالا می‌برد.

از مصرف گریپ فروت بپرهیزید! خوردن گریپ‌فروت در دوران درمان لنفوم ممکن است بی‌خطر نباشد. این میوه می‌تواند با مسدود کردن آنزیمی به نام CYP3A، که در تجزیه و جذب بسیاری از داروها نقش دارد، در عملکرد داروها اختلال ایجاد کند. این اختلال ممکن است باعث کاهش یا گاهی افزایش بیش از حد اثر دارو شود، که هر دو می‌توانند خطرناک باشند. به همین دلیل، معمولاً توصیه می‌شود در طول درمان از خوردن گریپ‌فروت یا نوشیدن آب آن پرهیز کنید.

تجربه بیماران

سمیرا، ۴۵ ساله: بعد از تشخیص لنفوم غیرهوچکین، یکی از چالش‌هام ضعف و بی‌خوابی مداوم بود. به پیشنهاد متخصص تغذیه، رژیم غذایی مدیترانه‌ای رو شروع کردم که شامل میوه، سبزی، ماهی و روغن زیتون بود. هم انرژی‌ام بیشتر شد، هم خوابم بهتر شد. حس می‌کنم این تغییر، کنار شیمی‌درمانی خیلی کمکم کرد.

بهزاد، ۵۵ ساله: بعد از چند دوره شیمی‌درمانی برای درمان لنفوم، به شدت احساس کوفتگی و افسردگی داشتم. پزشکم توصیه کرد پیاده‌روی سبک روزانه داشته باشم. اوایل سخت بود ولی کم‌کم متوجه شدم حال روحی‌ام بهتر شده و حتی اشتهایم هم برگشت. ورزش منظم واقعاً بخش مهمی از بهبودم شد.

مهری، ۶۱ ساله: بعد از تجربه تب‌های طولانی‌مدت و کاهش وزن، لنفوم هوچکین تشخیص داده شد. در کنار درمان دارویی، مصرف مکمل ویتامین D و رژیم غذایی ضدالتهاب مثل مصرف زردچوبه و سبزیجات برگ سبز خیلی کمکم کرد تا بهتر با عوارض درمان کنار بیام. حتی پزشکم گفت نتایج خونم بهتر شده.

جمع بندی

سرطان غدد لنفاوی (لنفوم)، سیستم ایمنی بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد که باعث تولید غیر قابل کنترل سلول‌های ایمنی در غدد لنفاوی می‌شود و نیازمند درمان‌های تخصصی مانند شیمی‌درمانی، رادیوتراپی یا پیوند سلول‌های بنیادی است. با این حال، عوامل مکملی مانند تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم می‌توانند نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی، کاهش عوارض جانبی درمان و بهبود کیفیت زندگی بیماران ایفا کنند.

پیروی از یک رژیم غذایی متعادل، سرشار از پروتئین، آنتی‌اکسیدان‌ها و مایعات کافی، همراه با پرهیز از مواد غذایی تداخل‌زا مانند گریپ‌فروت، در کنار ورزش‌های سبک و ایمن نظیر پیاده‌روی، یوگا و تمرینات کششی، می‌تواند روند درمان را تسهیل کرده و مقاومت بدن را افزایش دهد. در مجموع، اتخاذ سبک زندگی سالم در کنار درمان‌های پزشکی، بهترین رویکرد برای مدیریت و مقابله مؤثر با لنفوم است.

سؤالات متداول

لنفوم چیست؟

لنفوم نوعی سرطان خون است که از لنفوسیت‌ها (گلبول‌های سفید) در سیستم لنفاوی منشأ می‌گیرد. دو نوع اصلی دارد: لنفوم هوچکین و غیرهوچکین.

علائم شایع لنفوم چیست؟

تورم بدون درد در غدد لنفاوی (گردن، زیر بغل، کشاله ران)، کاهش وزن بی‌دلیل، تعریق شبانه، تب مکرر، خارش، خستگی شدید و عفونت‌های مکرر.

آیا لنفوم درمان‌پذیر است؟

بله، بسته به نوع و مرحله‌ی بیماری، درمان‌هایی مانند شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، درمان هدفمند یا پیوند سلول‌های بنیادی می‌توانند مؤثر باشند.

چه غذاهایی برای بیماران لنفوم مفید هستند؟

رژیم غذایی سرشار از پروتئین (مرغ، بوقلمون، تخم‌مرغ، حبوبات)، میوه و سبزیجات تازه، غلات کامل، روغن زیتون و نوشیدن مایعات کافی.

چه غذاهایی برای بیماران لنفوم مضر است؟

گریپ‌فروت و میوه‌های مشابه (مثل انار و شاه‌توت) به‌دلیل احتمال تداخل با داروها، غذاهای چرب و فست فودی، ترکیبات فرآوری‌شده، نوشیدنی‌های شیرین گازدار و الکل.

منابع:

Lymphoma