سارکوئیدوز چیست و چگونه درمان می شود؟

سارکوئیدوز یک بیماری التهابی است که باعث تشکیل توده‌هایی از سلول‌های ملتهب در اندام‌های مختلف بدن می‌شود و باعث می‌شود که این اندام‌ها دچار التهاب شوند. سارکوئیدوز که گاهی در کنار خطرناک‌ترین بیماری‌های خودایمنی مورد بحث قرار می‌گیرد، زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن شما در پاسخ به عوامل خارجی مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها یا مواد شیمیایی واکنش بیش از حد نشان بدهد. این واکنش باعث ایجاد گرانولوما یا تجمع بافت ملتهب در اندام‌های درگیر می‌شود و با گذشت زمان ممکن است منجر به اسکار دائمی در بافت‌ها شود.

اندام‌هایی که اکثرا تحت تاثیر سارکوئیدوز قرار می‌گیرند شامل غدد لنفاوی ، ریه‌ها ، چشم‌ها، پوست، قلب، کبد ، طحال و مغز می‌باشند.

علائم سارکوئیدوز چیست؟

برخی افراد مبتلا به سارکوئیدوز هیچ علامتی ندارند علائم سارکوئیدوزمتفاوت است و به این بستگی دارد که چه اندامی درگیر شده است. علائم عمومی می‌توانند شامل خستگی ، تب ، کاهش وزن بدون دلیل، درد مفاصل ، خشکی دهان ، خونریزی بینی ، ورم شکم ، جوش یا ضایعات پوستی و افسردگی باشند .

بیشترین شیوع  سارکوئیدوز در ریه‌ها است و علائم ریوی ممکن است شامل سرفه خشک ، تنگی نفس ،  و درد قفسه سین در ناحیه جناغ و خس‌خش سینه باشد. علائم پوستی ممکن است جوش‌ها ، زخم‌های پوستی ، ریزش مو و ایجاد اسکارهای برجسته باشند. علائم سیستم عصبی ممکن است  تشنج ، کاهش شنوایی یا سردرد باشند و علائم چشمی می‌توانند خشکی ، خارش ، درد یا کاهش دید و ترشح از چشم باشند

علت ایجاد سارکوئیدوز چیست؟

علت دقیق سارکوئیدوز بیماری هنوز مشخص نیست با این حال عواملی وجود دارند که می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند. این عوامل شامل م‌ارد زیر می‌باشند:

• سن بالای ۵۵ سال
• سابقه خانوادگی
• مواجهه با مواد شیمیایی یا قالب‌ها
• نژاد آفریقایی یا اسکاندیناوی
• جنسیت زن
• برخی داروها
• HIV- ، سرطان یا بیماری‌های خودایمنی.

چگونه سارکوئیدوز را تشخیص می‌دهند؟

پزشکان معمولا برای تشخیص سارکوئیدوز آزمایش‌های خون و تصویربرداری انجام می‌دهند. معاینه فیزیکی ممکن است3 شامل بررسی پوست ، غدد لنفاوی ، قلب و ریه‌ها و اندازه‌گیری بزرگ شدن کبد یا طحال باشد. آزمایش‌های تکمیلی می‌توانند شامل رادیوگرافی یا سی‌تی‌اسکن قفسه سینه ، تست عملکرد ریه ، بیوپسی اندام درگیر و آزمایش‌های خون برای بررسی عملکرد کلیه، کبد و سیستم ایمنی باشند .

درمان سارکوئیدوز چگونه است؟

در حال حاضر درمان قطعی برای سارکوئیدوز وجود ندارد و برخی افراد هم نیازی به درمان ندارند چون علائم ممکن است  خودبه‌خودی بهبود پیدا کنند. با این حال اگر بیماری چشم‌، ریه‌ ، قلب یا سیستم عصبی فرد را درگیر کند ممکن است پزشک داروهایی برای کاهش التهاب و سرکوب سیستم ایمنی تجویز بکند. داروها می‌توانند شامل کورتیکواستروئیدها، داروهای ضد روماتیسمی ، داروهای ضد مالاریا ، ایمونوتراپی یا کورتیکوتروپین باشند. طول دوره درمان بستگی به شدت بیماری دارد و متفاوت است . ممکن است از ۱ تا ۲ سال یا بیشتر ادامه داشته‌باشد. پزشک همچنین ممکن است داروهای کمکی برای کنترل علائم مانند عفونت‌های پوستی یا درد مفاصل را تجویز کند.

عوارض سارکوئیدوز چیست؟

بیشتر افراد مبتلا به سارکوئیدوز دچار عوارض نمی‌شوند اما اگر بیماری مزمن شود ، عوارضی مانند عفونت ریه، آسیب شبکیه ، آب مروارید، گلوکوم ، نارسایی کلیه ، ضربان غیرطبیعی قلب ، فلج صورت یا ناباروری در مردان داشته باشد. در موارد نادر آسیب شدید قلب و ریه فرد ممکن است نیاز به داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی داشته باشد .

به یاد داشته باشید بسیار مهم است که در صورت مشاهده هرگونه علائم جدی مانند مشکلات تنفسی ، ضربان قلب نامنظم، کاهش دید یا درد چشم ، سریعا به پزشک مراجعه کنید.

سؤالات متداول

تجارب افراد

مریم ۳۸ ساله: من وقتی متوجه شدم که ریه‌هایم تحت تأثیر سارکوئیدوز قرار گرفته‌اند خیلی نگران شدم با درمانی که پزشکم تجویز کرد و مراقبت‌های روزانه کم‌کم علائم تنفسی من بهتر شد.من فهمیدم که پیگیری و مصرف منظم دارو و رعایت توصیه‌های پزشک بسیار مهم است. الان که بیماری‌ام کنترل شده حس بهتری دارم.

علیرضا ۴۴ ساله: من دچار خشکی چشم و درد مفاصل شده‌بودم و نمی‌دانستم دلیلش چیست. پس از مراجعه به پزشک و تشخیص سارکوئیدوز،با داروهای مناسب و پیگیری منظم بنده، علائم پوستی و چشمی‌ام بسیار کم شدند.این تجربه باعث شد که بفهمم توجه به کوچک‌ترین نشانه‌های بدن بسیار مهم است.

جمع‌بندی

بیماری سارکوئیدوز به علت فعالیت بیش‌ازحد سیستم ایمنی است که باعث تشکیل گرانولوما می‌شود. علائم سارکوئیدوز به اندام‌های درگیر بستگی دارد و درمان آن معمولاشامل داروهایی برای سرکوب سیستم ایمنی می‌باشد. اگرچه درمان قطعی برای سارکوئیدوز وجود ندارد، برخی افراد به بهبود کامل می‌رسند و برخی دیگر با بیماری طولانی‌مدت مواجه هستند.

منابع

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430687/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7230978/

http://www.lung.org/lung-disease/sarcoidosis/understanding-sarcoidosis.html

https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7607/sarcoidosis

https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/sarcoidosis