لکه بینی چیست و چه زمانی لکه بینی طبیعی است؟

لکه‌بینی به خونریزی خفیف واژینال گفته می‌شود که خارج از دوره‌ی قاعدگی اتفاق می‌افتد. این خونریزی معمولاً سبک‌تر از خونریزی دوران قاعدگی است و به شکل چند لکه ازخون می‌باشد. لکه‌بینی اکثرا بی‌ضرر است اما گاهی می‌تواند نشان از مشکلی مانند عفونت‌های مقاربتی یا فیبروم‌های رحمی (رشدهای غیرطبیعی در رحم) باشد.

در این مقاله شما با علائم لکه‌بینی و پریود خانم‌ها و همچنین علل ایجاد لکه‌بینی آشنا می‌شوید پس همراه من باشید.

چگونه تشخیص دهیم که  خونریزی لکه‌بینی است یا پریود؟

 لکه‌بینی و پریود هر دو به صورت خونریزی واژینال هستند اما تفاوت‌های اساسی بین آن‌ها وجود دارد مانند:

• لکه‌بینی سبک‌تر است و ممکن است نیاز به استفاده از محصولات بهداشتی نداشته باشید.
• پریود معمولاً با سایر علائم همراه است و خون‌ریزی بیشتر و متداوم تر است.

علائم پریود طبیعی چیست؟

ریزش منظم لایه‌ی داخلی رحم به عنوان قاعدگی یا پریود و یا منس شناخته می‌شود . در طول این دوره خون از واژن جریان می‌یابد.

در افراد دارای رحم و تخمدان قاعدگی معمولاً از بلوغ تا یائسگی (زمانی که به مدت ۱۲ ماه متوالی پریود رخ ندهد) به صورت ماهانه اتفاق می‌افتد . البته در دوران بارداری قاعدگی به طور طبیعی متوقف می‌شود.

ویژگی‌های خونریزی قاعدگی عبارتند از:

• برنامه زمان‌بندی قابل پیش‌بینی: بسیاری از زنان روزهای نسبتاً قابل پیش‌بینی بین دوره‌ها دارند که ممکن است چند روز زودتر یا دیرتر اتفاق افتد اما طول سیکل قاعدگی در افراد نرمال تقریبا ثابت است.
• الگوی آشنای خونریزی:  در اکثر زنان خونریزی با لکه‌بینی سبک شروع می‌شود و بعد شدتش بیشتر می‌شود و در نهایت دوباره به لکه‌بینی سبک کاهش داشته م تمام می‌شود.
• تعداد روزهای خونریزی: پریود معمولاً بین ۵ تا ۷ روز طول می‌کشد گاهی بیشتر و گاهی کمتر.
• رنگ خون قرمز: خون پریود معمولاً قرمز است اما ممکن است در ابتدای یا انتهای دوره قهوه‌ای باشد.
• لخته شدن خون: مشاهده لخته‌های خون به صورت گاه‌به‌گاه طبیعی است زیرا لایه‌ی داخلی رحم در حال ریزش است هرچند  همه زنان این تجربه را ندارند.
• سایر علائم: درست قبل و در طول پریود تغییرات هورمونی ممکن است باعث بروز علائم اضافی مانند اسپاسم عضلات، نفخ و جوش بشود.

علائم لکه‌بینی چیست؟

هرگونه خونریزی یا لکه‌بینی که خارج از زمان معمول قاعدگی اتفاق افتد به عنوان خونریزی غیرطبیعی رحمی یا واژینال شناخته می‌شود البته این همیشه به معنای وجود مشکل نیست و ممکن است مشکل جدی نباشد.

لکه‌بینی خونریزی سبک واژینال است که میتواند به صورت چند لکه خون روی لباس زیر ظاهر شود و معمولاً نیازی به استفاده از محصولات بهداشتی مانند نوار بهداشتی و  تامپون ندارد.

ویژگی‌های معمول لکه‌بینی عبارتند از:

• غیرقابل پیش‌بینی بودن : لکه‌بینی ممکن است به طور کوتاه مدت اتفاق افتد یا به صورت متناوب در طول یک یا چند روز ادامه داشته باشد بدون الگوی قابل پیش‌بینی
• همراه با تخمک‌گذاری: برخی افراد ممکن است در طول تخمک‌گذاری‌شان یک یا دو روز لکه‌بینی داشته باشند و این حالت ممکن است هر ماه تکرار بشود.
• در اثر آسیب، بیماری یا دلایل دیگر: لکه‌بینی ممکن است به دلیل آسیب (ناشی از رابطه جنسی یا ضربه) یا عفونت (مثلاً عفونت قارچی یا عفونت‌های مقاربتی) یا عوامل دیگر اتفاق افتد . رنگ خون ممکن است صورتی-قهوه‌ای به نظر برسد.
• خون قهوه‌ای: لکه‌بینی اغلب به رنگ قهوه‌ای است و ممکن است با بافت یا بوی متفاوتی نسبت به خون قاعدگی باشد.
• استفاده از روش‌های هورمونی پیشگیری از بارداری: شروع یا تغییر روش‌های هورمونی می‌تواند زمان و میزان خونریزی پریود را تغییر بدهد.

دلایل ایجاد لکه‌بینی چیست؟

لکه‌بینی ممکن است طبیعی باشد یا نشانه مشکلی باشد که نیاز به بررسی پزشک دارد

1- بارداری و خونریزی لانه‌گزینی

در سه ماهه اول بارداری  حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد از بارداری‌ها ممکن است خونریزی داشته باشند

یک تا دو هفته پس از جای‌گیری تخمک بارور شده در دیواره رحم ممکن است لکه‌بینی یا خونریزی سبک رخ دهد که به آن خونریزی لانه‌گزینی گفته می‌شود. این خونریزی ممکن است قهوه‌ای یا صورتی یا قرمز باشد و معمولاً شدید نمی‌باشد .

در دوران بارداری، لکه‌بینی ممکن است پس از رابطه جنسی انجام تست پاپ اسمیر یا معاینه لگن اتفاق افتد.

2- بارداری خارج از رحم

بارداری خارج از رحم زمانی اتفاق می‌افتد که تخمک بارور شده خارج از رحم رشد کند معمولاً در لوله فالوپ. این نوع بارداری موفق نیست و نیاز به درمان فوری دارد تا از عوارض جدی جلوگیری شود

علائم ممکن شامل موارد زیر باشد:

• خونریزی غیرطبیعی واژینال
• درد خفیف در یک سمت لگن
• درد خفیف شکم
• درد کمر

4- سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)

سندروم تخمدان پلی کیستیک یک اختلال هورمونی است که می‌تواند باعث بی‌نظمی قاعدگی و مشکلات باروری شود. افراد مبتلا ممکن است به دلیل عدم تخمک‌گذاری خونریزی غیرطبیعی مانند لکه‌بینی داشته باشند.

5- روش‌های هورمونی پیشگیری از بارداری

قرص‌ها و روش‌های دیگر پیشگیری از بارداری هورمونی می‌توانند عوارضی داشته باشند که یکی از آن‌ها لکه‌بینی یا خونریزی پیش‌بینی نشده می‌باشد.  این حالت معمولاً در چند ماه اول شروع روش جدید اتفاق می‌افتد.

6- فیبروم‌ها یا پولیپ‌های رحمی

فیبروم‌ها توده‌های غیرسرطانی رحم هستند و ممکن است بدون علائم باشند.

علائم در صورت بروز ممکن است شامل موارد زیر است:

• خونریزی غیرطبیعی واژینال مثل لکه‌بینی
• درد کمر و یا لگن
• درد هنگام رابطه جنسی
• مشکلات ادراری

پولیپ‌های رحمی نیز  در دیواره رحم هستند که معمولاً غیرسرطانی‌اند و ممکن است باعث لکه‌بینی بشود.

7- خونریزی ناشی از تخمک‌گذاری

لکه‌بینی می‌تواند در هر زمان از چرخه قاعدگی اتفاق بیفتد. تخمک‌گذاری در وسط چرخه اتفاق می‌افتد و خونریزی سبک ممکن است طبیعی باشد و موضوع نکران کننده‌ای نیست.

8- شیردهی

مادرانی که به طور کامل فرزند خود را شیردهی می‌کنند ممکن است ماه‌ها یا حتی یک سال بعد از زایمان پریود نشوند در بازگشت پریود ، لکه‌بینی سبک ممکن است اولین نشانه باشد.

9- آسیب‌ها

آسیب در ناحیه تناسلی می‌تواند باعث لکه‌بینی شود مانند:

• بریدگی
• کبودی
• پارگی

آسیب‌های ناشی از افتادن روی اشیا (مانند دوچرخه یا تجهیزات بازی) نیز ممکن است لکه‌بینی ایجاد کنند.

10- سقط جنین

شایع‌ترین علامت سقط جنین در ۲۰ هفته اول بارداری خونریزی واژینال است که می‌تواند به صورت  لکه‌بینی سبک تا خونریزی شدید و لخته‌ها متغیر باشد  و ممکن است متناوب باشد.

11- پری‌منوپوز

پری‌منوپوز یا دوران پیش از یائسگی معمولاً بین سنین ۴۵ تا ۵۵ سال اتفاق می‌افتد و کاهش هورمون استروژن و کوچک شدن تخمدان‌ها باعث لکه‌بینی طبیعی در این دوره می‌باشد.

12- سرطان

حدود ۹۰٪ افراد مبتلا به سرطان آندومتر (سرطان دیواره رحم) دچار نوعی خونریزی غیرطبیعی واژینال می‌شوند

علائم ممکن شامل:

• خونریزی یا لکه‌بینی خارج از دوران قاعدگی
• خونریزی بعد از یائسگی
• ترشحات غیرطبیعی و سفید بدون خون قابل دیدن
• درد یا مشکل در ادرار
• درد هنگام رابطه جنسی
• درد یا توده در ناحیه لگن
• کاهش وزن غیرقابل توجیه

13- عفونت‌های مقاربتی (STI)

همه عفونت‌های مقاربتی علائم ندارند اما برخی مانند کلامیدیا می‌توانند باعث خونریزی بین پریود بشوند

علائم همراه ممکن است شامل:

• ترشحات غیرطبیعی و سفید
• درد هنگام رابطه جنسی
• درد پایین شکم
• برجستگی یا زخم در ناحیه تناسلی
• درد هنگام ادرار

سوالات متداول

تجارب افراد

مریم ۲۷ ساله: من وقتی برای اولین بار لکه‌بینی داشتم کمی نگران شدم و فکر کردم شاید مشکلی جدی دارم اما با پزشک که  مشورت کردم فهمیدم این می‌تواند ناشی از تخمک‌گذاری یا تغییرات هورمونی باشد و جای نگرانی نیست. لکه‌بینی گاهی طبیعی است اما ثبت الگوی خون‌ریزی و مشورت با پزشک همیشه مهم می‌باشد

فرزانه ۳۳ ساله: بعد از شروع روش هورمونی پیشگیری از بارداری لکه‌بینی داشتم  و خیلی استرس داشتم پزشکم توضیح داد که این حالت در چند ماه اول شروع استفاده از قرص‌های جلوگیری از بارداری رایج است و معمولاً خودبه‌خود رفع می‌شود. اما مشورت با پزشک همیشه ضروری‌است چون شاید مشکل جدی وجود داشته باشد .

نتیجه گیری

لکه‌بینی به خونریزی سبک واژینال گفته می‌شود که ممکن است به صورت چند لکه خون روی لباس زیر دیده شود و معمولاً نیازی به استفاده از نوار بهداشتی یا تامپون نیست زیرا مداوم و شدید نیست. لکه‌بینی می‌تواند دلایل مختلفی دارد از جمله تخمک‌گذاری، بارداری ،  عفونت‌ها ،آسیب‌ ناحیه تناسلی و یا تخمدان پلی‌کیستیک. در هر صورت دذ صورت تداوم یا همراه بودن با علائم گفته شده حتما به پزشک مراجعه نمایید.

منابع

Abnormal vaginal bleeding.

 Premenstrual syndrome (PMS) – What are the symptoms of PMS?

Vaginal bleeding in pregnancy.

Bleeding during pregnancy.

 Ectopic pregnancy.

Polycystic ovary syndrome (PCOS).