تاندونیت شانه چیست؟ علائم، علت، درمان و بهترین تمرین‌ها

تاندونیت شانه چیست؟

تاندونیت شانه نوعی التهاب یا آسیب تدریجی در تاندون‌های اطراف مفصل شانه است که بیشتر در تاندون‌های مجموعه روتاتورکاف اتفاق می‌افتد و می‌تواند باعث درد شانه، کاهش قدرت و محدودیت حرکت دست شود.

در ادامه با من همراه باشید تا با علت، علائم، روش‌های تشخیص، درمان‌های علمی و تمرین‌های مناسب برای تاندونیت شانه آشنا شوید.

شانه یکی از پرتحرک‌ترین مفاصل بدن است و به دلیل دامنه حرکتی بسیار زیاد، در معرض آسیب‌های مختلف قرار دارد. یکی از مشکلات شایع این ناحیه، تاندونیت شانه یا التهاب و آسیب تاندون‌های اطراف مفصل شانه است.

بسیاری از افراد درد شانه را نادیده می‌گیرند و تصور می‌کنند این درد به‌مرور خودبه‌خود برطرف می‌شود؛ اما ادامه فعالیت‌های تکراری، وضعیت نامناسب بدن یا فشار بیش از حد می‌تواند باعث طولانی شدن مشکل شود.

تاندونیت شانه معمولاً با درد هنگام بالا بردن دست، خوابیدن روی شانه آسیب‌دیده، انجام فعالیت‌های بالای سر، ضعف عضلات و کاهش توانایی انجام کارهای روزمره همراه است.

نکته مهم این است که اصطلاح التهاب تاندون همیشه به معنی التهاب ساده نیست؛ در بسیاری از موارد، مشکل اصلی تغییرات فرسایشی و اختلال در ساختار تاندون است که در پزشکی بیشتر با واژه تاندینوپاتی (Tendinopathy)  شناخته می‌شود.

در این مقاله می‌خوانید که تاندونیت شانه چیست، چرا ایجاد می‌شود، چه علائمی دارد، چگونه درمان می‌شود و چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک وجود دارد.

در ادامه با من همراه باشید.

تاندونیت شانه چیست؟

تاندونیت شانه به آسیب یا تحریک تاندون‌هایی گفته می‌شود که عضلات شانه را به استخوان متصل می‌کنند.

مهم‌ترین گروه تاندونی در این ناحیه، روتاتورکاف (Rotator Cuff) است. این مجموعه شامل چهار عضله و تاندون است که نقش مهمی در حرکت دادن بازو و ثابت نگه داشتن مفصل شانه دارند:

سوپرااسپیناتوس (Supraspinatus)

اینفرااسپیناتوس (Infraspinatus)

ساب‌اسکاپولاریس (Subscapularis)

ترس مینور (Teres Minor)

وقتی این تاندون‌ها در اثر فشار مکرر، حرکات تکراری یا افزایش ناگهانی فعالیت دچار آسیب شوند، فرد ممکن است علائم تاندونیت شانه را تجربه کند.

تفاوت تاندونیت شانه با پارگی تاندون چیست؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند هر درد شانه‌ای نشانه پارگی تاندون است؛ اما این موضوع همیشه درست نیست.

در تاندونیت شانه معمولاً آسیب در سطح تحریک، تغییرات ساختاری یا التهاب اطراف تاندون اتفاق می‌افتد. اما در پارگی تاندون شانه، بخشی از تارهای تاندون یا تمام ضخامت آن دچار گسیختگی می‌شود.

شدت درد همیشه میزان آسیب را مشخص نمی‌کند؛ گاهی یک آسیب کوچک درد زیادی ایجاد می‌کند و بعضی پارگی‌ها ممکن است علائم کمی داشته باشند.

علائم تاندونیت شانه چیست؟

علائم تاندونیت شانه معمولاً به‌تدریج شروع می‌شوند، اما در برخی افراد بعد از یک فعالیت شدید یا حرکت ناگهانی نیز ظاهر می‌شوند. شدت علائم به میزان آسیب تاندون و شرایط بدنی فرد بستگی دارد.

مهم‌ترین علائم تاندونیت شانه عبارت‌اند از:

درد شانه

شایع‌ترین علامت تاندونیت شانه، درد در قسمت جلویی یا خارجی شانه است. این درد ممکن است هنگام بالا بردن دست، برداشتن اجسام، لباس پوشیدن یا انجام فعالیت‌های بالای سر بیشتر شود.

درد هنگام خواب

بسیاری از افراد مبتلا به التهاب تاندون شانه گزارش می‌کنند که خوابیدن روی شانه آسیب‌دیده باعث افزایش درد می‌شود. گاهی درد شبانه باعث اختلال در خواب نیز می‌شود.

کاهش قدرت دست و شانه

آسیب تاندون‌های روتاتورکاف ممکن است باعث ضعف هنگام بلند کردن، هل دادن یا کشیدن اجسام شود.

محدود شدن حرکت شانه

برخی بیماران احساس می‌کنند دستشان مانند گذشته بالا نمی‌رود یا حرکات خاصی مانند بردن دست پشت کمر برایشان دشوار شده است.

احساس گیر کردن یا تق‌تق شانه

در بعضی افراد، حرکت دادن شانه همراه با احساس صدا، گیر کردن یا ناراحتی است.

 

 

علت تاندونیت شانه چیست؟

تاندونیت شانه معمولاً نتیجه فشار مکرر و طولانی‌مدت روی تاندون‌ها است، اما عوامل مختلفی می‌توانند احتمال ایجاد آن را افزایش دهند.

حرکات تکراری دست

افرادی که شغل یا ورزششان شامل حرکت مداوم دست بالای سر است، بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند.

برای مثال: کارگران ساختمانی، ورزشکاران پرتابی، تنیس‌بازان، نقاش‌ها، شناگران

افزایش ناگهانی فعالیت

گاهی فرد بدون آمادگی کافی شدت تمرین یا فعالیت خود را افزایش می‌دهد و این موضوع باعث فشار بیش از حد روی تاندون می‌شود.

افزایش سن

با افزایش سن، توانایی ترمیم تاندون‌ها کاهش پیدا می‌کند و تغییرات ساختاری در آنها بیشتر دیده می‌شود.

وضعیت نامناسب بدن

خم شدن طولانی شانه‌ها به سمت جلو، کار طولانی با کامپیوتر یا وضعیت نامناسب هنگام نشستن می‌تواند روی عملکرد شانه تأثیر بگذارد.

ضعف عضلات اطراف شانه

ضعف عضلات تثبیت‌کننده شانه می‌تواند باعث افزایش فشار روی تاندون‌ها شود.

تشخیص تاندونیت شانه چگونه انجام می‌شود؟

تشخیص تاندونیت شانه معمولاً با ترکیبی از موارد زیر انجام می‌شود:

بررسی علائم و سابقه بیماری

پزشک قدرت عضلات شانه، دامنه حرکت و برخی تست‌های اختصاصی را بررسی می‌کند و درباره موارد زیر از شما سؤال می‌کند:

معاینه فیزیکی

• زمان شروع درد
• محل درد
• فعالیت‌هایی که درد را بیشتر می‌کنند
• محدودیت حرکتی
• سابقه آسیب یا ورزش

تصویربرداری

در بسیاری از موارد، تشخیص اولیه با معاینه انجام می‌شود و تصویربرداری همیشه در شروع لازم نیست.

طبق راهنمای بالینی ۲۰۲۵، در مواردی که علائم با درمان غیرجراحی مناسب بهبود پیدا نکنند یا احتمال آسیب‌های دیگر وجود داشته باشد، تصویربرداری مانند سونوگرافی یا MRI می‌تواند کمک‌کننده باشد.

درمان تاندونیت شانه چگونه است؟

درمان تاندونیت شانه به شدت علائم، مدت زمان بیماری و شرایط فرد بستگی دارد.

استراحت نسبی و اصلاح فعالیت

منظور از استراحت، بی‌حرکتی کامل شانه نیست؛ بلکه کاهش فعالیت‌هایی است که درد  شمارا تشدید می‌کنند.

برای مثال:

• اصلاح روش انجام کار
• جلوگیری از فشار ناگهانی روی شانه
• کاهش حرکات تکراری بالای سر

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین روش‌های درمان غیرجراحی است.

اهداف فیزیوتراپی شامل: کاهش درد، افزایش قدرت عضلات شانه، بهبود کنترل حرکتی و افزایش تحمل تاندون در برابر فشار است.

تمرینات معمولاً شامل: تمرینات عضلات کتف، تمرینات تقویت روتاتورکاف، تمرینات دامنه حرکتی و تمرینات مقاومتی تدریجی می‌باشد.

طبق راهنمای بالینی سال ۲۰۲۵، برنامه تمرینی فعال و شخصی‌سازی‌شده باید یکی از گزینه‌های اصلی درمان اولیه در افراد مبتلا به تاندینوپاتی روتاتورکاف باشد.

دارو برای تاندونیت شانه

گاهی برای کاهش کوتاه‌مدت درد، پزشک ممکن است داروهای ضدالتهابی یا مسکن مناسب شرایط بیمار را تجویز کند. مصرف دارو باید با توجه به شرایط فرد، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی انجام شود.

تزریق برای تاندونیت شانه

در بعضی بیماران، تزریق کورتیکواستروئید ممکن است برای کاهش کوتاه‌مدت درد استفاده شود. اما طبق شواهد جدید، تزریق معمولاً به‌عنوان درمان اولیه اصلی توصیه نمی‌شود و باید شرایط بیمار بررسی شود.

آیا جراحی برای تاندونیت شانه لازم است؟

خیر، بیشتر بیماران مبتلا به تاندونیت شانه با درمان‌های غیرجراحی بهبود پیدا می‌کنند.

جراحی معمولاً زمانی بررسی می‌شود که:

• درد شدید و مداوم باشد
• عملکرد دست به‌شدت مختل شده باشد
• درمان‌های مناسب غیرجراحی نتیجه کافی نداشته باشند
• پارگی قابل توجه تاندون وجود داشته باشد

ورزش برای تاندونیت شانه

ورزش مناسب می‌تواند به بهبود عملکرد شانه کمک کند.

نمونه تمرین‌هایی که معمولاً در برنامه‌های توانبخشی استفاده می‌شوند:

• تمرین جمع کردن کتف‌ها
• تمرین چرخش خارجی شانه با کش
• برای تقویت عضلات روتاتورکاف
• تمرین برای بهبود کنترل تیغه شانه
• تمرینات حرکتی ملایم برای حفظ دامنه حرکت مفصل

نوع تمرین و شدت آن باید با شرایط فرد هماهنگ باشد؛ زیرا انجام حرکات اشتباه ممکن است درد را بیشتر کند.

طبق راهنمای بالینی سال ۲۰۲۵

تمرین درمانی فعال، آموزش بیمار و اصلاح فعالیت‌ها از درمان‌های اصلی محسوب می‌شوند. برخی روش‌های غیرفعال مانند اولتراسوند درمانی به‌تنهایی، شواهد کافی برای کاهش درد و ناتوانی ندارند.

آیا تاندونیت شانه خودبه‌خود خوب می‌شود؟

در برخی افراد، درد شانه ممکن است با کاهش فعالیت‌های تحریک‌کننده و مراقبت مناسب بهتر شود؛ اما اگر علت اصلی مشکل اصلاح نشود، احتمال برگشت علائم وجود دارد.

بهبود تاندون معمولاً یک فرآیند تدریجی است و نیاز به: اصلاح الگوی حرکتی، کنترل فشار وارد شده به شانه، افزایش تدریجی قدرت عضلات و انجام تمرینات مناسب دارد.

چه زمانی برای تاندونیت شانه باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر یکی از موارد زیر وجود داشته باشد، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود:

• درد شانه بیشتر از چند هفته ادامه داشته باشد
• ضعف واضح در دست ایجاد شود
• نتوانید دست را بالا ببرید
• درد شبانه شدید باشد
• درد بعد از ضربه شدید شروع شده باشد
• بی‌حسی یا گزگز همراه درد وجود داشته باشد

تفاوت تاندونیت شانه و بورسیت شانه چیست؟

این دو مشکل ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند، اما یکسان نیستند. تاندونیت شانه مربوط به آسیب یا تغییرات در تاندون‌هاست. اما بورسیت شانه به التهاب کیسه کوچک پر از مایع (بورس) گفته می‌شود که برای کاهش اصطکاک بین بافت‌ها قرار دارد. گاهی هر دو مشکل هم‌زمان ایجاد می‌شوند و تشخیص دقیق به معاینه پزشکی نیاز دارد.

آیا تاندونیت شانه خطرناک است؟

در بیشتر موارد، تاندونیت شانه بیماری خطرناکی نیست، اما بی‌توجهی طولانی‌مدت می‌تواند باعث: کاهش قدرت شانه، محدود شدن حرکت، مزمن شدن درد و افزایش احتمال آسیب‌های دیگر شود. تشخیص زودهنگام و شروع درمان مناسب می‌تواند به حفظ عملکرد شانه کمک کند.

تجربه بیماران

مریم، ۴۵ ساله: چند ماه بود وقتی دستم رو برای برداشتن وسایل بالای کابینت بالا می‌بردم درد می‌گرفت. اول فکر کردم مشکل از استخوانه، اما بعد از معاینه مشخص شد تاندون‌های شانهم درگیر شده‌. با تمرینات فیزیوتراپی و تغییر بعضی حرکات روزانه، درد خیلی کمتر شد.

محسن، ۵۲ ساله: به دلیل کار زیاد با دست، شانه‌ام مخصوصاً شب‌ها درد می‌گرفت. خوابیدن روی همان سمت برایم سخت شده بود. پزشک گفت باید به جای استراحت کامل، شانه را با تمرین درست تقویت کنم. بعد از چند هفته وضعیت حرکتم بهتر شد.

ارغوان، ۳۴ ساله: بعد از شروع ورزش سنگین، درد شانه گرفتم. فکر می‌کردم باید کاملاً ورزش را کنار بگذارم، اما فیزیوتراپیستم برنامه سبک‌تر و اصولی‌تری برایم تنظیم کرد. کم‌کم دوباره توانستم فعالیت ورزشی داشته باشم.

سوالات متداول

جمع‌بندی

تاندونیت شانه یکی از مشکلات شایع سیستم حرکتی است که معمولاً به دلیل فشار مکرر، حرکات تکراری یا ضعف عضلات اطراف شانه ایجاد می‌شود.

این بیماری می‌تواند باعث درد، محدودیت حرکت و کاهش قدرت دست شود، اما در بسیاری از موارد با روش‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، تمرینات تقویتی، اصلاح فعالیت‌ها و مدیریت صحیح فشار روی شانه قابل کنترل است.

مطالعات علمی جدید تأکید می‌کنند که تمرین درمانی فعال و برنامه توانبخشی اختصاصی، نقش مهمی در کاهش درد و بهبود عملکرد افراد مبتلا به تاندینوپاتی روتاتورکاف دارد. شناخت زودهنگام علائم و شروع درمان مناسب می‌تواند از مزمن شدن درد و محدود شدن عملکرد شانه جلوگیری کند.

منابع علمی

منبع

منبع

منبع

منبع

منبع

منبع