دوش واژینال چیست؟ بهترین روش شستشوی واژن

دوش واژینال روشی برای شست وشوی واژن است که ترکیبی از آب و مواد دیگر داخل بطری یا کیسه‌ای ریخته و بعد این محلول به سمت بالا درون واژن اسپری یا تزریق شده و سپس مایعات از واژن خارج می‌شوند. زنانی که از دوش واژینال استفاده می‌کنند معمولا دلایل زیر را عنوان می‌کنند:

• از بین بردن بوی بد واژن
• جلوگیری از بارداری
• شست‌وشوی خون قاعدگی بعد از پایان پریود یا پاک کردن مایع منی بعد از رابطه جنسی
• پیشگیری از بیماری‌های مقاربتی یا مشکلاتی مانند واژینیت

اما واقعیت این است که دوش واژینال چیست و چه کاربردی دارد، با تصورات رایج متفاوت است و هیچ‌کدام از این کارها را انجام نمی‌دهد.

آیا دوش واژینال بی‌خطر است؟

مرکز زنان و زایمان آمریکا توصیه می‌کند که زنان از محصولات دوش واژینال استفاده نکنند. زیرا  واژن شما به‌طور طبیعی تعادل pH  خود را را حفظ می‌کند. این ناحیه حاوی باکتری‌های مفیدی به نام فلورواژینال است که از عفونت‌ها جلوگیری کرده و مانع التهاب می‌شوند . وقتی تعداد این باکتری‌های مفید کم شود یا از بین بروند ، باکتری‌های مضر فرصت رشد و تکثیر پیدا می‌کنند. همین موضوع می‌تواند باعث ایجادعفونت‌ها،  تحریکات و حتی مشکلات جدی‌تری شود.

خطرات دوش واژینال چیست؟

اگر شما دوش واژینال استفاده کنید احتمال دارد تعادل طبیعی محیط واژن‌تان به هم بخورد و  عوارضی ایجاد کنند که برخی از آن‌ها بسیار جدی می‌باشند.

عوارض دوش واژینال عبارت‌اند از:

۱. مشکلات بارداری

زنانی که به‌طور منظم دوش واژینال انجام می‌دهند بیشتر در معرض زایمان زودرس و سقط جنین و سایرعوارض بارداری قرار می‌گیرند. استفاده از دوش می‌تواند خطر بارداری خارج‌رحمی را نیز افزایش دهد و حتی شانس باروری شما را در آینده کاهش بدهد

۲. عفونت‌ها

تعادل طبیعی باکتری‌ها مانع رشد بیش از حد قارچ‌های مخمری می‌شود.  از بین رفتن این تعادل یا همان فلور نرمال واژن می‌تواند زمینه‌ساز عفونت‌های قارچی شود.علاوه بر این زنانی که دوش واژینال انجام می‌دهند پنج برابر بیشتر از دیگران به عارضه‌ای به نام واژینوز باکتریایی دچار می‌شوند

بعضی از زنان فکر می‌کنند دوش واژینال می‌تواند عفونت‌های واژینال را از بین ببرد اما این کار نه‌تنها کمکی نمی‌کند بلکه ممکن است باعث شدیدترشدن عفونت نیز بشود. حتی ممکن است عفونت از واژن به سایر بخش‌های دستگاه تناسلی گسترش پیدا کند

۳. بیماری التهابی لگن (PID)

بیماری التهابی لگن عفونتی است که در اندام‌های تولیدمثلی ایجاد می‌شود و در بیشتر موارد به دلیل بیماری‌های مقاربتی ایجاد می‌شود. تحقیقات نشان داده‌اند زنانی که از دوش واژینال استفاده می‌کنند درصد بیشتر در معرض ابتلا به بیماری التهابی لگن می‌باشند. از هر هشت زنی که سابقه این بیماری را دارند یک نفر دچار مشکلات ناباروری می‌شود

۴. سرویسیت

سرویسیت به معنای التهاب دهانه رحم است. این بیماری نیز مانند PID اغلب در نتیجه عفونت‌های مقاربتی ایجاد می‌شوند اما زنانی که دوش واژینال انجام می‌دهند بیشتر در معرض ابتلا به سرویسیت قرار دارند.

چگونه واژن را به روش بی‌خطری تمیز کنیم؟

ساده‌ترین راه برای تمیز کردن واژن این است که هنگام حمام یا دوش گرفتن فقط با آب آن را بشویید. استفاده از صابون ضروری نیست اما اگر می‌خواهید از صابون استفاده کنید بهتر است صابونی انتخاب کنید که ملایم باشد و بوی تند یا مواد شیمیایی قوی هم  نداشته باشد. ترکیبات عطری و شیمیایی می‌توانند باعث تحریک و ایجاد التهاب در پوست حساس ناحیه تناسلی بشوند.

برای شست‌وشوی درست ناحیه تناسلی می‌توانید مانند زیر عمل کنید :

1. با دو انگشت خود شکلی شبیه حرف V درست کنید تا بخش بیرونی را نگه دارید و چین‌های واژن باز شوند
2. با آب ولرم چند بار به‌آرامی این ناحیه را بشویید . اگر مایل باشید می‌توانید از صابون ملایم استفاده کنید اما از مالیدن شدید یا وارد کردن صابون به داخل واژن خودداری کنید
3. پس از شست‌وشو ناحیه را به‌خوبی با آب آبکشی کرده تا هیچ اثری از صابون نماند
4. در پایان با یک حوله تمیز به‌آرامی پوست را خشک کنید

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

داشتن بوی طبیعی واژن یا ترشح نرمال موضوعی کاملا طبیعی می‌باشد. اما در بعضی شرایط لازم است که به پزشک مراجعه کنید. این علائم هشداردهنده عبارت‌اند از:

• ترشحات واژینال با بوی بسیار زیاد
• ترشحاتی که رنگشان سفید غلیظ یا زرد مایل به سبز است
• بوی ناخوشایند واژن که چند روز متوالی ادامه داشته باشد
• احساس سوزش و خارش یا قرمزی و تورم در داخل یا اطراف واژن
• درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی
• درد  هنگام ادرار کردن

چگونه از ایجاد بوی ناخوشایند واژن پیشگیری کنید؟  

واژن بوی طبیعی دارد که در هر فرد متفاوت است و حتی ممکن است در طول زمان تغییر کند. فعالیت‌هایی مثل ورزش یا رابطه جنسی می‌توانند به‌طور موقت باعث تغییر بوی واژن شوند. شما می‌توانید با رعایت چند نکته ساده از ایجاد بوی شدید واژن جلوگیری کنید. این نکات عبارتند از:

۱. رعایت بهداشت مناسب

به‌طور مرتب ناحیه تناسلی خود را به‌آرامی بشویید و از صابون‌های قوی یا تحریک‌کننده استفاده نکنید

۲. استفاده از لباس زیر با الیافی که هوا راحت عبور کند

رطوبت زیاد در اطراف واژن می‌تواند بوی ناخوشایند ایجاد کند و خطر عفونت واژن را افزایش بدهد . بهترین انتخاب لباس زیر ۱۰۰ درصد نخی است چون هوا می‌تواند راحت عبور کند و عرق و رطوبت را جذب می‌کند. در مقابل پارچه‌هایی مثل ساتن، ابریشم یا پلی‌استر جریان هوا را کاهش داده  و زمینه رشد باکتری‌ها را بیشتر می‌کنند

۳. استفاده محتاطانه از محصولات خوشبوکننده

اسپری‌ها و پودرها می‌توانند بوی واژن را به‌طور موقت بپوشانند اما این محصولات فقط باید به صورت محدود در قسمت بیرونی استفاده شوند و هرگز نباید وارد واژن بشوند

۴. عدم استفاده از شوینده‌های قوی

از شوینده‌های قوی مانند دوش واژینال استفاده نکنید.ث زیرا این محصولات تعادل pH طبیعی واژن را برهم می‌زنند و باعث تحریک و عفونت واژینال می‌شوند.

سوالات متداول

تجارب افراد

مریم ۴۳ ساله: من سال‌ها از دوش واژینال استفاده می‌کردم چون فکر می‌کردم برای تمیزی و جلوگیری از بوی بد  کمک کننده است اما دچار عفونت و سوزش شدید واژینال شدم وقتی به پزشک مراجعه کردم فهمیدم که دوش واژینال تعادل طبیعی باکتری‌های مفید واژنم را بر هم زده و باعث عفونت‌های واژینال من بوده است. بعد از کنار گذاشتن دوش و فقط شست‌وشوی ساده با آب وبرخی اوقات صابون ملایم در بخش بیرونی،  شرایطم خیلی بهتر شد کمتر به عفونت مبتلا شدم.

مهناز ۳۶ ساله: یکی از دوستانم همیشه از بوی واژن خود ناراحت بود و مرتب از  دوش واژینال و عطرها استفاده می‌کرد. با اینکه در ابتدا احساس تمیزی داشت اما چند ماه بعد به عفونت و دردهای لگنی مبتلا شد. پزشک به او گفت همین دوش علت اصلی بیماری‌اش بوده است. حالا او فقط با رعایت بهداشت ساده و استفاده از لباس‌ زیر نخی نه‌تنها بوی ناخوشایندش برطرف شده بلکه دیگر دچار عفونت‌های مکررواژینال هم نمی‌شود.

نتیجه‌گیری

واژن شما به‌طور طبیعی توانایی تمیز کردن خودش را دارد. واژن طوری طراحی شده است که با ترشحات طبیعی خود ،  خون قاعدگی و مایع منی را از بدن دفع کند. بنابراین نیازی به شست‌وشوی شدید یا استفاده از دوش واژینال و یا مواد شیمیایی وشوینده‌های قوی ندارد زیرا phو فلور نرمال واژن را برهم زده و آن را مستعد أنواع عفونت‌ها می‌کند.

اگر شما دچار ترشحات غیرعادی یا بوی غیر طبیعی شدید به جای استفاده از دوش واژینال بهتر است به پزشک مراجعه کنید. استفاده مداوم از دوش نه‌تنها مشکلات اصلی را پنهان می‌کند بلکه می‌تواند در آینده باعث عوارض جدی بشود.

منابع

https://www.cdc.gov/nchs/data/series/sr_23/sr23_025.pdf

https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/douching

https://www.healthline.com/health/womens-health/what-is-a-douche