درمان خانگی عفونت چشم شامل کمپرس گرم برای گلمژه و بلفاریت، کمپرس سرد برای کاهش خارش و قرمزی، شستوشوی چشم با سرم فیزیولوژی استریل، رعایت کامل بهداشت چشم (عدم مالیدن چشم، تعویض مداوم روبالشی و حوله)، قطع استفاده از لنز تماسی تا زمان بهبود، و استفاده از اشک مصنوعی بدون نگهدارنده برای کاهش سوزش و خشکی است. این روشها فقط برای موارد خفیف مناسباند و در صورت ترشح چرکی، درد شدید، تاری دید یا عدم بهبود طی ۲ الی ۳ روز باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
عفونت چشم چیست و چرا درمان آن اهمیت دارد؟
عفونت چشم به وضعیتی گفته میشود که در آن باکتریها، ویروسها، قارچها یا انگلها به بخشهای مختلف چشم حمله کرده و باعث التهاب، قرمزی، ترشح، اشکریزش یا درد و … میشوند.
درمان عفونت چشم اهمیت دارد چون چشم یکی از حساسترین اندامهای بدن است و عفونت درمان نشده میتواند به سرعت گسترش یابد و باعث آسیب قرنیه، کاهش بینایی، ایجاد زخم، درد شدید یا حتی عفونتهای جدیتر شود. همچنین برخی عفونتهای چشم مسری هستند و عدم درمان بهموقع میتواند موجب انتقال آن به دیگران شود.
درمان بهموقع باعث میشود علایم آزار دهنده مثل خارش، سوزش، قرمزی و ترشح سریعتر برطرف شود و از بروز عوارض بلند مدت جلوگیری شود.
بهترین درمان خانگی عفونت چشم
درمان عفونت چشم شامل دو دسته درمان خانگی و درمان دارویی است. درمان دارویی توسط پزشک تجویز میشود اما یک سری روشهای ایمن و علمی وجود دارد که با انجام آنها در منزل میتوانید به درمان بهتر عفونت چشم کمک کنید. این روشها عبارتند از:
1.کمپرس گرم
برای درمان گلمژه، بلفاریت و انسداد غدد چربی موثر است. کمپرس گرم باعث باز شدن غدد چربی مسدود شده در لبه پلک میشود و گردش خون را افزایش میدهد.
روش انجام به این صورت است که یک پارچه تمیز را با آب گرم (نه داغ) خیس کنید. ۵ تا ۱۰ دقیقه روی چشم ببندید. روزی ۲ تا ۳ بار تکرار کنید.
نکته مهم: همیشه از پارچه تمیز استفاده کنید تا آلودگی انتقال پیدا نکند.
2.کمپرس سرد
برای عفونتهای ویروسی یا آلرژیک که با خارش، سوزش، قرمزی یا آبریزش همراهاند، کمپرس سرد تسکین دهنده است.
3.شستوشوی چشم با سرم فیزیولوژی استریل
بر اساس مطالعات علمی، بهترین مایع شستوشو برای چشمها فقط سرم استریل است. کارهایی که در شستوشوی چشم ممنوع هستند شامل موارد زیر میباشند:
- شستوشو با آب لولهکشی
- استفاده از چای، بابونه، گلاب، آبنمک خانگی (غیراستریل و خطرناک)
این موارد ممکن است باعث عفونت قارچی یا باکتریایی شدید شوند.
4.رعایت کامل بهداشت چشم
هرگز چشم را با دست لمس نکنید. تا زمان بهبود کامل از لوازم آرایشی چشم استفاده نکنید. دستمال و حوله مخصوص خود داشته باشید و روبالشی را هر ۲ الی ۳ روز تعویض کنید.
5.قطع استفاده از لنز تماسی تا زمان درمان کامل
استفاده از لنز در زمان عفونت میتواند عفونت را تشدید کرده و به قرنیه آسیب بزند. لنزها، محلولها و جعبه لنز باید پس از درمان تعویض شوند.

6.استفاده از اشک مصنوعی بدون نگهدارنده
اشک مصنوعی باعث کاهش خارش، سوزش و احساس خشکی میشود. حتماً توجه کنید که نوع Preservative-Free یا بدون مواد نگهدارنده تهیه شود تا چشم تحریک نشود.
7.آنتی بیوتیک خانگی وجود ندارد!
هیچ ماده طبیعی مانند سیر، عسل، لیمو، چای یا گلاب اثر آنتیبیوتیکی ایمن و قابل تأیید برای استفاده در چشم ندارد. استفاده از این مواد میتواند باعث سوختگی قرنیه، آلودگی و نابینایی شود.
در متن مقاله نیز آمده است که :
Foods and herbal extracts are not sterile. Keep these extracts far from your eyes to avoid making your infection worse.
غذاها و عصارههای گیاهی استریل نیستند. این عصارهها را از چشمان خود دور نگه دارید تا از بدتر شدن عفونت جلوگیری شود.
درمان خانگی عفونت چشم بر اساس نوع بیماری
بر اساس عامل ایجاد کننده و محل درگیری چشم درمانهای خانگی متفاوتی میتوانند به شما کمک کنند.
- عفونت ویروسی چشم
شایعترین نوع عفونت چشم است که معمولاً طی ۷ تا ۱۴ روز خودبهخود خوب میشود. کمپرس سرد + استراحت + عدم لمس چشم بهترین درمان خانگی عفونت چشم هستند.
- عفونت باکتریایی چشم
علائم عفونت باکتریایی چشم عبارتند از:
- ترشح غلیظ زرد یا سبز
- چسبیدن شدید پلکها
معمولاً برای درمان نیاز به قطره آنتی بیوتیک تجویزی دارد. درمان خانگی مثل کمپرس گرم و شستوشوی چشمها فقط به کاهش علائم کمک میکند.
کمپرس گرم بهترین درمان برای گلمژه است. هرگز آن را نترکانید. معمولاً طی ۵ الی ۷ روز بهبود مییابد.
- بلفاریت (التهاب لبه پلک)
شستوشوی پلک با پد استریل یا شوینده مخصوص چشم و استفاده از کمپرس گرم موثر است. دقت کنید که از آرایش چشم تا زمان بهبود کامل پرهیز کنید.
- عفونتهای قارچی یا عفونت قرنیه
این موارد کاملاً خطرناک هستند و درمان خانگی ندارند. در صورت درد شدید، حساسیت به نور یا تاری دید باید فوراً به چشمپزشک مراجعه کنید.
چه زمانی باید حتماً به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورتی که دچار علائم زیر شدید، حتما باید به چشم پزشک مراجعه کنید و درمان خانگی به تنهایی موثر نخواهد بود:
- درد شدید چشم
- کاهش بینایی
- ترشح چرکی فراوان
- تب همراه با عفونت چشم
- سابقه جراحی یا ضربه چشم
- استفاده از لنز در زمان بروز علائم
- عدم بهبودی بعد از ۲ تا ۳ روز
سوالات متداول
آیا میتوان از چای یا بابونه برای شستوشوی چشم استفاده کرد؟
خیر. این روش کاملاً غیربهداشتی است و ممکن است باعث عفونت قارچی یا باکتریایی شود.
آیا عفونت چشم مسری است؟
بله، مخصوصاً عفونتهای ویروسی. تماس دست آلوده، حوله یا روبالشی میتواند باعث انتقال شود.
آیا در زمان عفونت چشم میتوان آرایش چشم انجام داد؟
خیر، تا زمان درمان کامل مطلقاً ممنوع است.
آیا عفونت چشم بدون دارو درمان میشود؟
اگر ویروسی باشد معمولاً خودبهخود خوب میشود، اما عفونت باکتریایی معمولاً نیاز به آنتی بیوتیک دارد.
آیا قطره آنتی بیوتیک بدون نسخه قابل استفاده است؟
خوددرمانی با آنتی بیوتیک را توصیه نمیکنم و ممکن است نوع عفونت را بدتر کند. بهتر است برای درمان دارویی حتما با پزشک مشورت کنید.
تجربه بیماران
نازنین، ۲۷ ساله: صبح با درد و ورم شدید پلک بالا بیدار شدم. ابتدا نگران شدم اما به چشم پزشک مراجعه کردم و فهمیدم که به گل مژه مبتلا شدم. کمپرس گرم را روزی سه بار انجام دادم. بعد از ۳ روز درد و ورم بهطور قابل توجهی کاهش یافت و یک هفته بعد کاملاً خوب شدم.
نیما، ۳۵ ساله: بعد از رفتن به استخر دچار سوزش و قرمزی شدید چشمهایم شدم. پزشک احتمال عفونت ویروسی داد. با کمپرس سرد و رعایت بهداشت، ظرف چند روز علائم کاهش یافت و بدون دارو بهبود پیدا کردم.
نرگس، ۳۰ ساله: با لنز خوابیدم و با پلکهای چسبیده به هم و ترشح چرکی بیدار شدم. پزشک برایم قطره آنتی بیوتیک تجویز کرد و پس از ۵ روز بهبود کامل حاصل شد.
جمعبندی
عفونت چشم در بسیاری از موارد خفیف و قابل درمان در خانه است؛ بهخصوص اگر علت آن ویروسی یا التهاب ساده پلک باشد.
روشهای خانگی مؤثر شامل کمپرس گرم یا سرد، شستوشوی چشم با سرم استریل، رعایت کامل بهداشت و استفاده از قطره اشک مصنوعی هستند.
اما علائمی مانند درد شدید، تاری دید، ترشح چرکی، تب یا عدم بهبود طی چند روز نشانههایی جدیاند که نیاز به مراجعه به پزشک دارند.
هرگز نباید از مواد خانگی مانند چای، گلاب، لیمو یا عسل در چشم استفاده شود؛ این روشها علمی نیستند و ممکن است خطرناک باشند.
رعایت بهداشت، پرهیز از مالیدن چشم، و قطع استفاده از لنز تا بهبودی کامل میتواند روند درمان را بهطور چشمگیری سرعت دهد.
منابع