تاثیر ترک سیگار بر غلظت خون

ارتباط بین مصرف سیگار و افزایش غلظت یا چسبندگی خون یکی از خطرناک‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده‌ترین اثرات این ماده بر بدن است. این فرآیند که به صورت خاموش و سریع رخ می‌دهد، فرد را مستعد حوادث مرگباری مانند ترومبوز و آمبولی می‌کند. از همین رو، آگاهی از روش‌های کمکی مانند تاثیر خون دادن بر ترک سیگار می‌تواند نقش مهمی در کاهش این عوارض و کمک به بهبود سلامت عمومی داشته باشد.

تصور کنید خون در رگ‌هایتان به جای اینکه مانند یک رودخانه جاری باشد، مانند قیر غلیظ و سنگین حرکت کند. این دقیقاً تأثیر مخرب سیگار بر غلظت خون شماست. نیکوتین و سموم سیگار، خون را غلیظ می‌کنند، قلب را تحت فشار  قرار می‌دهند و خطر لخته شدن و سکته را به شدت افزایش می‌دهند. اما خوشبختانه مسیر معکوس کردن این روند از اولین دقیقه ترک سیگار آغاز می‌شود. بدن شما با شگفتی شروع به پاکسازی می‌کند، اکسیژن رسانی بهبود می‌یابد و غلظت خون به تدریج کاهش پیدا می‌کند. با من همراه باشید تا با هم ببینیم تاثیر ترک سیگار بر غلظت خون چگونه در بدن شما رقم می‌خورد.

خطرات خون غلیظ چیست؟

سیگار کشیدن باعث چسبنده شدن خون می‌شود که خطرناک است زیرا می‌تواند منجر به لخته‌هایی شود که قادرند شریان‌ها را مسدود کرده و باعث حمله قلبی یا سکته مغزی شوند. خون چسبنده ناشی از سیگار حتی می‌تواند باعث بروز حملات قلبی و سکته در افراد در گروه سنی ۳۰ و ۴۰ سال شود. اگر سیگاری هستید، ظرف ۱۰ دقیقه پس از استنشاق سیگار، خون شما چسبنده می‌شود. ترک سیگار خطر حمله قلبی و بیماری قلبی را کاهش می‌دهد. ظرف ۲-۳ ماه پس از ترک، خون شما کمتر چسبنده می‌شود و خطر حمله قلبی شما به مرور زمان ادامه به کاهش می‌یابد.

چگونه خون شما چسبنده و غلیظ می‌شود؟

خون در هنگام بریدگی یا زخم، توانایی بسیار خوبی در لخته شدن دارد. نقش سلول‌های ویژه (پلاکت‌ها) و پروتئین‌ها (مانند فیبرین) این است که به هم چسبیده و لخته شوند تا از زخم محافظت کرده و از خونریزی بیشتر جلوگیری کنند. اما مواد شیمیایی موجود در دود سیگار، این سلول‌ها و پروتئین‌ها را چسبنده‌تر از حد طبیعی می‌کنند. بنابراین، هنگامی که سیگار می‌کشید، خون شما بیشتر مستعد تشکیل لخته‌های خطرناک است.

دود دست‌دوم و خون غلیظ

اگر اطراف عزیزانتان سیگار بکشید، خون چسبنده می‌تواند سلامت آن‌هایی که سیگار نمی‌کشند را تحت تأثیر قرار دهد و خطر بروز یک رویداد قلبی-عروقی مانند حمله قلبی را در آن‌ها افزایش دهد.

دود دست‌دوم سیگارترکیبی سمی از دود ناشی از سوختن توتون و دود بازدمی فرد سیگاری است و به‌طور مستقیم و قابل‌توجهی بر سیستم قلبی-عروقی و خون افراد غیرسیگاری تأثیر می‌گذارد. نتایج مطالعات نشان داده‌اند که مواجهه با این دود باعث افزایش فوری نشانگرهای التهابی و استرس اکسیداتیو در خون می‌شود. این فرآیندها محرک افزایش تولید گلبول‌های قرمز و غلظت هموگلوبین هستند تا جبرانی برای کاهش ظرفیت حمل اکسیژن خون (به دلیل جایگزینی مونوکسیدکربن با اکسیژن) ایجاد شود.

در نتیجه، خون فرد در معرض دود، به‌وضوح غلیظ‌تر و مستعد ترومبوز می‌گردد. این وضعیت، ویسکوزیته (چسبندگی) خون را افزایش داده و فشار مضاعفی بر قلب وارد می‌کند تا خون غلیظ را پمپاژ نماید. بنابراین، حتی استنشاق غیرفعال این دود نیز فرد را در معرض خطراتی مشابه، از جمله افزایش احتمال تشکیل لخته‌های خونی، حملات ایسکمیک و سکته‌های قلبی و مغزی قرار می‌دهد.

ترک سیگار و غلظت خون

The good news is that within two to three months of stopping smoking,blood becomes less sticky and the risk of having a heart attack falls substantially over time.

 خبر خوب این است که ظرف دو تا سه ماه پس از ترک سیگار، خون کمتر چسبنده می‌شود و خطر حمله قلبی به مرور زمان به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد.

ترک سیگار به‌طور مستقیم و سریع فرآیندهای پاتولوژیک افزایش غلظت خون (پلی‌سیتمی ثانویه) را معکوس می‌کند. با حذف مونوکسیدکربن، هموگلوبین دیگر با این گاز سمی اشباع نشده و می‌تواند اکسیژن را به‌طور کامل و مؤثر به بافت‌ها برساند. این امر نیاز جبرانی بدن برای تولید بیش‌ازحد گلبول‌های قرمز را از بین می‌برد. همزمان، کاهش سطح نیکوتین و سایر مواد التهابی، از استرس اکسیداتیو و التهاب عروقی کاسته و باعث کاهش ویسکوزیته (چسبندگی) و بهبود جریان‌پذیری خون می‌شود. در نتیجه، خطر ترومبوز و حوادث قلبی-عروقی به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

به محض ترک سیگار:

• شانس ابتلا به سرطان و بیماری قلبی را کاهش خواهید داد.
• تناسب اندام شما بهبود خواهد یافت.
• شانس زندگی طولانی‌تر و گذراندن اوقات باکیفیت با خانواده و دوستان خود را افزایش خواهید داد.
• خانواده خود را در معرض دود دست‌دوم خطرناک قرار نخواهید داد.

سوالات متداول

تجربه بیماران

ایرج، ۴۵ ساله: بعد از ۲۰ سال سیگار، همیشه احساس سنگینی و کسالت داشتم. آزمایش خونم همیشه غلیظ بود. سه ماه بعد از ترک، نه تنها انرژی‌ام برگشته، بلکه در جدیدترین آزمایش، پزشکم از بهبود عدد هماتوکریتم شگفت‌زده شد.

ماندانا، ۳۸ ساله: در ۳۵ سالگی دچار لخته خون در پام شدم. دکتر گفت دلیل اصلیش سیگار کشیدن منه. ترک کردم و دیگه هیچ مشکلی پیش نیومده. می‌ترسیدم عمرم کوتاه بشه، ولی الان امیدوارم.

علی، ۵۲ ساله: پس از یک آنژیوگرافی که گرفتگی خفیف نشان داد، دکتر گفت اگر سیگار رو ترک نکنی، قطعه بعدی استنت است. همین جمله کافی بود. الان یک ساله ترک کردم و نفس‌راحتی می‌کشم و نگرانی از لخته خون ندارم.

نازی، ۴۱ ساله: سیگار رو برای کاهش استرس می‌کشیدم، ولی نمی‌دونستم دارم خونم رو چسبنده می‌کنم. بعد از ترک، یاد گرفتم با یوگا با استرس مقابله کنم. حالا هم روحیهم بهتره، هم خونم.

اردشیر، ۵۷ ساله: پس از حمله قلبی خفیف، جراح گفت مهم‌ترین داروی تو ترک سیگاره. دیگه سیگار نکشیدم. حالا بعد از ۶ ماه، فشار خونم نرمال شده و دیگر نیازی به داروی ضد انعقاد قوی ندارم.

جمع‌بندی

نیکوتین و هزاران ماده شیمیایی دیگر در دود سیگار، سیستم انعقادی خون را تحریک کرده و با افزایش فعالیت پلاکت‌ها و فاکتورهای انعقادی، خون را در وضعیت «پروترومبوتیک» یا مستعد لخته شدن قرار می‌دهند. خبر امیدوارکننده این است که این روند کاملاً قابل بازگشت است. با ترک سیگار، به مرور زمان فعالیت پلاکت‌ها به حالت نرمال بازگشته، ویسکوزیته (غلظت) خون کاهش یافته و در نتیجه خطر تشکیل لخته‌های ناخواسته و حوادث قلبی-عروقی به طور چشمگیری کم می‌شود. بنابراین، ترک سیگار را می‌توان موثرترین دارو برای کاهش غلظت خون و پیشگیری از عوارض کشنده آن دانست.

منبع

https://besmokefree.com.au/hot-topics/smoking-causes-sticky-blood/