بولیمیا (پرخوری عصبی)

بولیمیا یا پرخوری عصبی (Bulimia Nervosa) یکی از اختلالات عصبی مرتبط با غذا خوردن است که می‌تواند هم سلامت جسم و هم سلامت روان شما را تحت تاثیر قرار دهد. یک فرد مبتلا به بولیمیا معمولا دوره‌هایی از پرخوری را تجربه می‌کند؛ یعنی ممکن است در مدت کوتاهی مقدار زیادی غذا بخورد و در همان زمان احساس کند کنترلی روی غذا خوردن خود ندارد. بعد از آن، نگرانی از افزایش وزن، احساس عذاب وجدان یا شرم ممکن است باعث شود فرد سعی کند به روش‌های ناسالم اثر این پرخوری را جبران کند. همچنین استفراغ عمدی یکی از شناخته‌شده‌ترین این رفتارها در این اختلال است. فستینگ، محدود کردن شدید غذا، ورزش بیش از حد یا استفاده نادرست از داروهای ملین‌ها و … نیز ممکن است در این افراد دیده شود.

نکته‌ای که گاهی باعث می‌شود بولیمیا برای مدت طولانی تشخیص داده نشود این است که ظاهر یا وزن فرد لزوما نشان‌دهنده ابتلا به این اختلال نیست. فرد مبتلا ممکن است وزن متوسط یا حتی اضافه‌وزن داشته باشد و همیشه روی فرم نباشد.

در ادامه با من همراه باشید تا بیشتر در مورد این اختلال بخوانید.

علائم بولیمیا چیست؟

بولیمیا فقط به معنای زیاد غذا خوردن نیست. یکی از ویژگی‌های مهم آن، احساس از دست دادن کنترل هنگام پرخوری و تلاش‌های سخت و دشوار بعدی برای جلوگیری از افزایش وزن است.

برخی از علائمی که ممکن است در فرد مبتلا دیده شوند عبارت‌اند از:

• خوردن مکرر حجم زیادی از غذا در یک وعده یا در مدت کوتاه
• احساس ناتوانی در غذا نخوردن هنگام پرخوری
• ترس زیاد از افزایش وزن
• درگیری ذهنی شدید در مورد وزن و فرم بدن خود
• استفراغ عمدی بعد از مصرف غذا
• محدود کردن شدید مصرف برخی مواد غذایی یا نخوردن آن‌ها بین دوره‌های پرخوری
• ورزش شدید با هدف سوزاندن کالری مصرف‌شده
• استفاده نادرست از ملین‌ها یا سایر محصولات کاهش وزن
• نارضایتی شدید از ظاهر بدن خود
• تغییرات خلقی و عصبی شدید

در بسیاری از افراد، وزن و ظاهر بدن به بخش مهمی از ارزیابی آن‌ها از خودشان تبدیل می‌شود؛ به‌طوری‌که تغییر کوچک در وزن یا احساس پرخوری می‌تواند روی حال روحی و اعتمادبه‌نفس آن‌ها اثر زیادی بگذارد.

چه نشانه‌هایی ممکن است اطرافیان را متوجه این اختلال کند؟

بولیمیا اغلب در خفا اتفاق می‌افتد و ممکن است فرد تلاش زیادی برای پنهان کردن رفتارهای خود انجام دهد. با این حال، بعضی تغییرات رفتاری یا جسمی می‌توانند توجه خانواده یا دوستان را جلب کنند. برای مثال، فرد ممکن است مرتب درباره وزن، غذا یا چاق شدن صحبت کند، از غذا خوردن در حضور دیگران پرهیز کند یا بلافاصله بعد از غذا برای مدت طولانی به دستشویی برود. رژیم‌های بسیار سخت، نوسان وزن، ورزش بیش از اندازه و خوردن مقدار زیادی غذا در مدت کوتاه هم می‌توانند از نشانه‌های قابل توجه باشند. در بعضی افراد علائم جسمی نیز ایجاد می‌شود؛ از جمله مشکلات دندان و لثه، رفلاکس و سایر مشکلات گوارشی، ورم اطراف گونه و فک یا ایجاد زخم و پینه روی دست‌ها.

 

 

علت ایجاد بولیمیا چیست؟

برای بولیمیا نمی‌توان یک علت واحد مشخص کرد. به نظر می‌رسد ترکیبی از عوامل ژنتیکی، روانی، خانوادگی و اجتماعی در ایجاد آن نقش داشته باشند. سابقه خانوادگی اختلالات خوردن می‌تواند احتمال ابتلا را افزایش دهد. مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی یا مصرف مواد نیز در افراد مبتلا به اختلالات خوردن بیشتر دیده می‌شوند. از طرف دیگر، فشار اجتماعی و محیطی برای داشتن وزن یا فرم بدنی خاص می‌تواند بر تصویر ذهنی فرد از بدنش اثر بگذارد. رژیم‌های غذایی بسیار محدودکننده نیز ممکن است بخشی از چرخه بولیمیا باشند. وقتی فرد برای مدتی دریافت غذا را به‌شدت محدود می‌کند، احتمال پرخوری بعدی افزایش پیدا می‌کند و همین موضوع می‌تواند دوباره به رفتارهایی برای جبران آن منجر شود.

چه کسانی بیشتر در معرض بولیمیا هستند؟

بولیمیا می‌تواند برای افراد مختلف اتفاق بیفتد، اما اغلب شروع آن در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی (سنین 18 تا 19 سال) دیده می‌شود. سابقه خانوادگی اختلالات خوردن، مشکلات مرتبط با سلامت روان، تجربه‌های عاطفی دشوار و رژیم‌های غذایی سخت از عواملی هستند که می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.

اگر بولیمیا کنترل نشود چه اتفاقی می افتد؟

رفتارهای مرتبط با بولیمیا ممکن است به مرور زمان روی قسمت‌های مختلف بدن اثر بگذارند و برخی از عوارض آن می‌توانند جدی باشند. استفراغ مکرر می‌تواند به دندان‌ها و لثه آسیب بزند و باعث مشکلات گوارشی شود. کم‌آبی بدن و برهم خوردن تعادل مواد معدنی نیز ممکن است روی کلیه‌ها و قلب اثر بگذارد.

از عوارض احتمالی دیگر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سوءتغذیه
• کم‌آبی بدن
• مشکلات کلیوی
• آریتمی قلبی و سایر مشکلات
• پوسیدگی شدید دندان و بیماری‌های لثه
• مشکلات گوارشی
• نامنظم شدن یا قطع قاعدگی (الیگومنوره و آمنوره)
• انزوا و ایجاد مشکلاتی در روابط اجتماعی

بولیمیا همچنین می‌تواند همراه با اضطراب، افسردگی یا سایر مشکلات سلامت روان دیده شود. در برخی افراد ممکن است خودآزاری یا افکار خودکشی نیز ایجاد شود.

آیا افراد مبتلا به بولیمیا لاغر هستند؟

خیر. یکی از باورهای اشتباه درباره اختلالات خوردن این است که فرد حتما باید بسیار لاغر باشد. افراد مبتلا به بولیمیا می‌توانند وزن‌های متفاوتی داشته باشند و حتی ممکن است وزنشان در محدوده معمول قرار داشته باشد. به همین دلیل، تنها با نگاه کردن به وزن یا ظاهر یک فرد نمی‌توان وجود یا عدم وجود بولیمیا را تشخیص داد. رفتارهای مرتبط با غذا، نگرانی شدید درباره وزن و بدن و روش‌هایی که فرد برای جبران غذا خوردن استفاده می‌کند اهمیت بیشتری دارند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر دوره‌های پرخوری همراه با احساس از دست دادن کنترل و رفتارهایی مانند استفراغ عمدی، محدود کردن شدید مصرف برخی مواد غذایی یا استفاده از داروهای ملین‌ها باشد، بهتر است موضوع با پزشک یا متخصص سلامت روان مطرح کنید. بولیمیا در صورت درمان نشدن می‌تواند روی سلامت جسم و روان اثر جدی بگذارد، اما قابل درمان است.

سوالات متداول

جمع‌ بندی

بولیمیا یک اختلال روانی مربتط با غذاخوردن و مصرف مواد غذایی است و موضوع آن فقط غذا یا اراده‌ی شما نیست. چرخه پرخوری، احساس از دست دادن کنترل بر میزان غذاخوردن و تلاش برای جبران آن می‌تواند به مرور زمان هم به بدن و هم به سلامت روان شما آسیب بزند. بنابراین اگر فکر میکنید بیش از حد نوسان در مصرف مواد غذایی دارید یا عذاب وجدان مصرف برخی مواد غذایی شما را آزار می‌دهد و بر جبهه‌های مختلفی از زندگی شما اثر گذاشته است، حتما با مراجعه به پزشک روند درست را در پیش بگیرید.

منابع

منبع

منبع