با افزایش محبوبیت مکملهای کلاژن این سوال برای بسیاری از افراد پیش میآید که کلاژن گاوی بهتر است یا کلاژن ماهی؟ کلاژنهای موجود در بازار معمولا از منابع گاوی یا دریایی تهیه میشوند و هر کدام ویژگیها و مزایای خاص خود را دارد. برخی مطالعات بالینی نشان دادهاند که مصرف مکملهای کلاژن( به ویژه کلاژن با منبع گاوی) میتواند به بهبود خاصیت ارتجاعی و رطوبت پوست، کاهش چینوچروک و افزایش سلامت ناخن کمک کند. در مقابل، دربرخی منابع علمی به تفاوتهای ساختاری وجذب کلاژن ماهی اشاره شده است. در این مقاله تفاوتهای کلاژن گاوی و ماهی ، شواهد علمی موجود و کاربرد هر کدام برای سلامت بدن بررسی میشود تا بتوانید انتخاب آگاهانهتری داشته باشید
[smartslider3 slider="5"]
تفاوت کلاژن گاوی و ماهی چیست؟
مطالعات و کارآزماییهای بالینی مختلف نشان میدهند مصرف مکملهای کلاژن بهخصوص کلاژن با منبع گاوی باعث افزایش خاصیت ارتجاعی، افزایش رطوبت پوست و در نتیجه کاهش چین و چروک پوستی میشود. علاوه بر این تحقیقات نشان میدهند مصرف مکمل کلاژن باعث بهبود سلامت ناخنها نیز میشود.
کلاژنهای موجود در بازار ایران از دو منبع گاو و ماهی تهیه شدهاند. گونههای گاو شامل گاومیش، بزکوهی، گاومیش کوهاندار،گاومیش آبی و گاو است. کلاژن گاوی عمدتا از گاو بدست میآید. از جمله فواید این نوع کلاژن برای بدن میتوان به مواردی مانند تسکین آرتریت، افزایش سلامت پوست و پیشگیری از تحلیل استخوان اشاره کرد.

بیش از 20 نوع کلاژن در بدن انسان یافت میشود که هر کدام وظیفهی خاص خود را بر عهده دارد. مهمترین انواع کلاژن، کلاژنهای نوع 1، 2، 3 و 4 هستند. مکملهای کلاژن با توجه به منبع، انواع مختلفی از کلاژن را در اختیار بدن قرار میدهند. بررسیها نشان میدهند کلاژن گاوی باعث افزایش کلاژن نوع 1 و 3 میگردد در حالیکه کلاژن ماهی باعث افزایش کلاژن نوع 1 و 2 میشود.
نتایج تحقیقات نشان میدهد کلاژن موجود در پوست از نوع 1 و 3 میباشد و مصرف کلاژن گاوی میتواند بهطور اختصاصی باعث کاهش چین و چروک پوست، افزایش خاصیت ارتجاعی و افزایش مقدار رطوبت پوست شود.
کلاژن ماهی نیز میتواند در وهلهی اول باعث افزایش سلامت غضروف و سپس پوست شود.
کلاژن گاوی مکمل موثرتری برای انسان میباشد، زیرا منبع آن از نظر ژنتیکی شباهت فراوانی با انسان دارد. در مقابل کلاژن بدست آمده از منابع دریایی و ماهی بدلیل تفاوتهای ژنتیکی، میتواند باعث بروز واکنشهای آلرژیک شود.
از دیگر عوارض جانبی کلاژن ماهی میتوان به سوزش سر دل، اسهال و نفخ اشاره کرد.
مزایای مصرف کلاژن گاوی برای سلامت چیست؟
با افزایش سن و بهطور طبیعی میزان کلاژن کمتری در بدن تولید میشود و این امر موجب ظهور مشکلات برای استخوان، مفاصل و پوست میشود. علاوه بر سن، عوامل دیگری میتوانند باعث کاهش تولید کلاژن شوند. افراد سیگاری، کسانی که مقادیر زیادی قند و شیرینی و کربوهیدراتهای فرآوری شده مصرف میکنند و کسانی که در معرض تابش مستقیم نور خورشید هستند نیز در معرض کاهش میزان تولید کلاژن هستند. مصرف مکمل کلاژن با منشاء گاوی میتواند با کاهش میزان کلاژن در این دسته از افراد مقابله کند.
بررسیها نشان میدهد کلاژن گاوی میتواند باعث کاهش علائم استئوآرتریت گردد. این بیماری رایجترین نوع آرتروز است و در آن غضروف انتهایی استخوانها در محل مفاصل آسیب میبیند که با ایجاد درد، و سفتی در دستها، زانوها، لگن و سایر بخشهای بدن همراه است.
نتایج یک مطالعهی آزمایشگاهی مشخص کرد کلاژن گاوی موجب افزایش تشکیل استخوان میگردد که میتواند به بهبود استئوآرتریت کمک کند. علاوه بر این در یک مطالعه بر روی 30 فرد مبتلا به استئوآرتریت زانو مشخص شد مصرف روزانه 10 گرم کلاژن گاوی به مدت 13 هفته، باعث بهبود علائم این بیماری میگردد.
نکته مهم اینجاست که برای بهره مندی کامل از اثرات مکمل کلاژن، اطلاع از بهترین زمان مصرف پودر کلاژن میتواند نقش موثری در اثر بخشی آن ایفا کند.

تحقیقات متعدد نشان میدهند مصرف کلاژن گاوی میتواند باعث بهبود کیفیت و کمیت کلاژن موجود در پوست و در نتیجه رفع چین و چروکهای ایجاد شده در پوست در اثر پیری بشود. از دیگر مزایای کلاژن گاوی میتوان به جلوگیری از تحلیل استخوان در پوکی استخوان اشاره کرد.
کلاژن هیدرولیز شده چیست؟
کلاژن هیدرولیز شده کلاژنی است که به قطعات کوچکتر تجزیه شده است و به این ترتیب جذب آن برای بدن راحتتر میشود. جذب راحتتر باعث میشود تا اثرگذاری کلاژن نیز افزایش یابد و در اینصورت مقایر کمتری از کلاژن هیدرولیز شده لازم است تا اثرات درمانی ظاهر شود.
کلاژن هیدرولیز شده را میتوان به راحتی در هر مایع سرد یا گرمی حل و میل کرد. همچنین کلاژن هیدرولیز شده را میتوان به فرمهای مختلفی از جمله قرص، کپسول و پودر مصرف کرد.
کلاژن اختصاصی چیست؟
کلاژن از اسیدهای آمینههای مختلفی تشکیل شده است. کلاژن مورد استفاده در هر کدام از بافتهای بدن، ترکیب اسید آمینهی خاص خود را دارد. یکی از ویژگیهای یک مکمل کلاژن خوب، عملکرد اختصاصی آن میباشد. در فرآیند تهیه کلاژنهای اختصاصی، با استفاده از روشهای خاص، انواع کلاژن با ترکیبهای اختصاصی از اسیدهای آمینه بدست میآیند. هر کدام از این ترکیبها برای کاربرد خاصی از قبیل سلامت پوست، مو و ناخن، سلامت استخوان، مفاصل و تاندونها تهیه میشوند و بهطور اختصاصی در ناحیه مورد نظر اثرگذار هستند.

سخن نویسنده و نتیجهگیری
در این مقاله به تفاوت کلاژن گاوی و ماهی پرداخته شد. بهطور کلی هرچند استفاده از مکملهای غذایی به شدت مورد اقبال عموم مردم قرار گرفته است، با اینحال نویسندهی مقاله پیشنهاد میکند در ابتدا مواد مغذی لازم برای بدن را از طریق رژیم غذایی غنی از گوشت، لبنیات، میوهها و سبزیجات بدست آورید و اگر مجبور به استفاده از مکملهای موجود در بازار شدید، از مکملهای گیاهی و اختصاصی و دستهای از مکملها که تنها نیاز روزانه را برطرف میکنند استفاده کنید و از مصرف مکملهایی که مقادیر زیادی از مواد مغذی را دارند خودداری کنید.