اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک وضعیت رشدی است که میتواند نحوه رفتار، تعامل و ارتباط کودک را تحت تاثیر قرار بدهد. اوتیسم یک طیف است و میتواند ویژگیها و رفتارهای متفاوتی را در فرد ایجاد کند. این اختلال معمولا قبل از دو سالگی بروز میکند اما اغلب میتوان در هر سنی آن را تشخیص داد. اگرچه اوتیسم بیماری نیست و نیاز به درمان دارویی ندارد اما حمایت خانواده و برخی مداخلات مانند مشاوره میتوانند مدیریت ویژگیهای آن را برای کودک آسانتر کنند و رشد مهارتهای زبانی و اجتماعی او را بهبود بخشد.
تشخیص اوتیسم در نوزادان ممکن است چالشبرانگیزترباشد زیرا هر کودک به شکل متفاوتی رشد میکند . برخی نشانهها میتوانند به والدین کمک کنند تا زودتر متوجه احتمال اوتیسم بشوند به خصوص بررسی چهره کودکان اوتیسم بر اساس تصویر واقعی و تعامل چشمی که شاخص مهمی برای اوتیسم میباشند.
در ادامه با من همراه باشید تا بیشتر در رابطه با علائم این اختلال بیشتر بدانید و اگر فرزند شما به آن مبتلا بود، در اولین فرصت به پزشک متخصص اعصاب و روان مراجعه کنید.
علایم اوتیسم در کودکان چگونه است؟
علائم اوتیسم در ۲ ماهگی:
اگر نوزاد دو ماهه موارد زیر را نشان ندهد بهتر است با پزشک مشورت کنید :
- نگاه نکردن به چهره مراقب
- توجه نکردن به اشیا و افراد نزدیک
- لبخند نزدن در پاسخ به لبخند یا صحبت دیگران
- بررسی بدن با لمس یا دهان
- حرکت ندادن هر دو دست و پا
علائم اوتیسم در ۴ ماهگی:
در این سن اگر نوزاد دارای موارد زیر باشد باید به پزشکش اطلاع دهید:
- نخندد یا به صداها کنش نشان ندهد
- برای جلب توجه مراقب ارتباط چشمی حرکتی یا صوتی برقرار نکند
- هنگام صحبت دیگران پاسخی با صدا ندهد
- با کنجکاوی به دستان خود نگاه نکند
- اسباببازی را نگیرند
- روی ساعد یا آرنجش تکیه نکند
علائم اوتیسم در ۶ ماهگی:
نوزاد ششماههای که موارد زیر را دارد به پزشکش اطلاع دهید:
- به خود در آینه نگاه نمیکند
- صداهایی با لب یا فوت در نمیآورد
- دست خود را برای گرفتن اشیا دراز نمیکند
- نمیخندد
- از شکم به پشت غلت نمیزند
علائم اوتیسم در ۹ ماهگی:
نوزاد نهماهه باید بتواند موارد زیر را انجام دهد اگر انجام نداد به پزشکش اطلاع دهید:
- حالات مختلف چهره مانند شادی ناراحتی یا عصبانیت نشان بدهد
- به اسم خودش واکنش نشان دهد
- صداهای متفاوت تولید کند
- دو وسیله را به هم بکوبد
- بدون کمک بنشیند
علائم اوتیسم در ۱۲ ماهگی:
اگر نوزاد دوازدهماهه موارد زیر را انجام ندهد باید به پزشکش اطلاع دهید:
- حرکات اشارهای مانند دست تکان دادن ، اشاره کردن یا تکان دادن سر انجام ندهد
- دستور ساده همراه با اشاره را دنبال نکند
- نتواند بدون کمک بایستد
علائم اوتیسم در ۱۸ ماهگی:
در هجده ماهگی نشانههای احتمالی ASD شامل موارد زیر میباشد:
- عدم اشاره برای نشان دادن چیزی به دیگران
- تقلید نکردن از رفتار والدین
- استفاده نکردن از حداقل ده کلمه با معنی
- راه نرفتن بدون کمک دیگران
- بالا و پایین نرفتن از مبل بدون کمک
گامهای بعدی برای والدین چیست؟
اگر شما مشکوک به اوتیسم در کودک خود هستید باید با پزشک مشورت کنید. پزشک با مشاهده و ارزیابی رفتار کودک تشخیص اولیه را آغاز میکند و در صورت لازم آزمایشهای تکمیلی را توصیه میکند. غربالگری رشد و ارزیابیهای دورهای خصوصا در سنین ۹، ۱۸ و ۲۴ ماهگی توصیه میشود. این بررسیها شامل مشاهده رفتارکودک ، پرسش از والدین و آزمایشهای اختصاصی ASD میباشد.
توجه ویژه به تماس چشمی، حالات چهره و پاسخ به تعاملات اجتماعی میتواند کمک کند تا علائم اوتیسم زودتر شناسایی شوند.
رفتارهای تکراری مانند تکان دادن دست ، تاب خوردن یا مکیدن شست ممکن است بخشی طبیعی از رشد باشند اما اگر با نشانههای بالا همراه شدند باید جدی گرفته شوند.
تحقیقات نشان میدهد کودکان اوتیستیک ممکن است به صداهای ناگهانی واکنش شدیدتری نشان بدهند و زمان بیشتری طول بکشد تا پاسخ بدهند.
سوالات متداول
چه روشهایی برای غربالگری اوتیسم در کودکان وجود دارد؟
بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها در آمریکا از هر ۳۶ کودک یک نفر به اوتیسم مبتلا است. غربالگری تاخیر رشد معمولا شامل مشاهده رفتار نوزاد توسط پزشک و همچنین پرسیدن سوالهایی از والدین یا مراقبان کودک درباره رفتارهای کودک است.
آکادمی آمریکایی کودکان توصیه میکند که نوزادان در تمام ویزیتهای پزشکی خود ارزیابی رشد منظم داشته باشند و در سنین ۹، ۱۸ و ۲۴ یا ۳۰ ماهگی نیز غربالگری تاخیر رشد انجام شود.
همچنین پزشک باید در سنین ۱۸ و ۲۴ ماهگی غربالگری اختصاصی اوتیسم را انجام دهد.
آیا نوزادان مبتلا به اوتیسم زودتر یا شدیدتر از بقیه میترسند؟
بر اساس نتایج یک پژوهش در سال ۲۰۱۴ کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است نسبت به صداهای ناگهانی واکنش شدیدتری نشان بدهند و زمان بیشتری طول بکشد تا بهطور کامل به آن محرک پاسخ بدهندمحققان تأکید کردهاند که برای درک دقیقتر این موضوع تحقیقات بیشتری نیاز است.
تجارب افراد
زهرا ۳۲ ساله: من از وقتی دخترم حدود ۶ ماهش بود متوجه شدم که به لبخند من پاسخ نمیدهد و به دستهای خودش توجه نمیکند. اول فکر کردم شاید این تاخیر معمولی است اما بعد از مراجعه با پزشک فهمیدم که او نشانههای اوتیسم دارد. با حمایت و تمرینهای ساده روزانه حالا دخترم بهتر ارتباط چشمی برقرار میکند و با حالات چهره و صداها پاسخ میدهد.
سمیه ۳۹ ساله: پسرم در ۹ ماهگیاش اغلب به صدا کردن اسمش جوابی نمیداد و وقتی چیزی را نشانش میدادم نگاه نمیکرد. من کمی نگران شدهبودم و به پزشک مراجعه کردیم. تشخیص اوتیسم داده شد و با آموزشهای ویژه کمکم توانست با لبخند و اشاره پاسخ دهد. حالا میتوانم با دیدن واکنشهای چهرهای او احساس کنم که بهتر با محیط و همچنین با ما ارتباط برقرار میکند.
جمع بندی
علائم اوتیسم میتوانند از سنین بسیار پایین حتی ۲ ماهگی مشاهده شوند. به ویژه در رفتارهای چهرهای و تعامل چشمی کودک. تشخیص زودهنگام این اختلال فرصت بیشتری برای مداخلات و حمایتهای آموزشی و اجتماعی فراهم میکند. والدین در صورت مشاهده نشانهها باید با پزشک مشورت کنند تا بهترین راه برای فرزندشان انتخاب شود.
هرچه تشخیص زودتر انجام شود فرصت برای دریافت حمایت و مداخلات درمانی مناسب هم بیشتر است.
منابع
Autism Spectrum Disorder (ASD)
Autism Spectrum Disorder: Communication Problems in Children
