پسوریازیس (Psoriasis) یک بیماری خودایمنی مزمن است که باعث بروز التهاب گسترده در بدن میشود. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن فرد، بهویژه سلولهای لنفوسیت T، به اشتباه به سلولهای سالم بدن حمله میکنند و باعث التهاب میشوند. این التهاب غالباً در پوست نمایان میشود؛ اما میتواند سایر بخشهای بدن از جمله دستگاه تولید مثل را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
سوالی که مطرح میشود این است که آیا التهاب ناشی از پسوریازیس باعث ناباروری میشود؟ در این مقاله به بررسی شواهد علمی درباره تاثیر پسوریازیس بر باروری مردان و زنان میپردازم. با من همراه باشید.
در مردان پسوریازیس درمان نشده میتواند از طریق التهاب سیستمیک و اختلال در عملکرد غدد جنسی کمکی باعث کاهش کیفیت اسپرم و ناتوانی باروری شود. در زنان شواهد دال بر کاهش مستقیم باروری ناشی از پسوریازیس کم است؛ اما التهاب، سبک زندگی و برخی از داروهایی که برای درمان پسوریازیس تجویز میشوند، ممکن است تأثیراتی داشته باشند.
اگر بخواهیم کوتاه پاسخ دهیم، پسوریازیس بهطور مستقیم و قطعی باعث ناباروری نمیشود، اما التهاب سیستمیک ناشی از بیماری، بهویژه در موارد شدید و کنترلنشده، ممکن است در مردان بر کیفیت اسپرم و عملکرد هورمونی تأثیر بگذارد. در زنان نیز شواهدی از کاهش مستقیم توانایی باروری وجود ندارد، اما شدت بیماری و برخی داروهای مورد استفاده برای درمان پسوریازیس میتوانند در دوران پیش از بارداری یا بارداری اهمیت داشته باشند. بنابراین، کنترل مناسب بیماری و بررسی داروهای مصرفی با پزشک، بهخصوص هنگام تصمیم به فرزندآوری، اهمیت زیادی دارد.
کرم پسوسرام ؛ قاتل پسوریازیس
یکی از موثرترین و بیعارضهترین گزینههای درمانی برای بیماری پسوریازیس، که برخلاف بسیاری از داروها، بر روی باروری هیچگونه تاثیر منفی نمیگذارد، کرم گیاهی پسوسرام است. این کرم به حدی در بهبود علائم و کاهش عود پسوریازیس موثر است که از آن به عنوان قاتل پسوریازیس یاد میشود.
کرم پسوسرام حاوی ترکیبات موثر و طبیعی مانند موم زنبور عسل، روغن گل سرخ، روغن کرچک، عصاره هلو، عصاره بادام شیرین، اکسید روی، آب گلبرگ شفابخش گیاهان، عصاره شیرین بیان و ویتامین A و E میباشد.
آیا پسوریازیس باعث ناباروری میشود؟
پاسخ به این سوال را در دو بخش تاثیر پسوریازیس بر باروری مردان و زنان به طور مجزا بررسی میکنم:
تاثیر پسوریازیس بر باروری مردان
- تستوسترون و اسپرم: تحقیقات نشان میدهند که پسوریازیس درمان نشده میتواند باعث کاهش کیفیت اسپرم و در نتیجه تأثیر منفی بر باروری مردان شود. برخی مطالعات نشان دادهاند که مردان دارای پسوریازیس، دارای سطح پایینتری از تستوسترون و پروتئین SHBG (که استفاده از تستوسترون را تنظیم میکند) هستند؛ همچنین کاهش تعداد و تحرک اسپرم در آنها مشاهده شد. از طرف دیگر، سونوگرافی، التهاب در غدد جنسی کمکی مانند پروستات و وزیکولهای منی را در برخی از مردان مبتلا به پسوریازیس نشان داد.
- التهاب: التهاب سیستمیک و استرس اکسیداتیو ناشی از پسوریازیس (عدم تعادل بین رادیکالهای آزاد و آنتیاکسیدانها) بهعنوان عوامل مؤثری در کاهش عملکرد اسپرم شناخته شدهاند.
- اثر داروها: برخی درمانهای بیولوژیکی که برای پسوریازیس انجام میشوند مانند مهارکنندههای TNF-alpha، بسته به شرایط، ممکن است اثر مثبت بر کیفیت اسپرم داشته باشند؛ در عین حال داروهایی مانند متوترکسات ممکن است در دوران قبل از بارداری مشکلساز باشند.
تاثیر پسوریازیس بر باروری زنان
- شواهد علمی: بهطور کلی، پسوریازیس تأثیر مستقیم و چشمگیری بر باروری زنان ندارد. تحقیقات نشان میدهند که پسوریازیس تاثیری روی توانایی بارداری ندارد، اما بیماریهای شدید پوست یا داروهای ناکارآمد ممکن است مخاطراتی ایجاد کنند.
- خطرهای مرتبط با بارداری: در بیماران دارای پسوریازیس شدید، خطراتی مانند پرهاکلامپسی، دیابت بارداری، وزن کم نوزاد و زایمان زودرس گزارش شدهاند. همچنین احتمال بروز پسوریازیس پوستی نادر در حاملگی (Pustular Psoriasis of Pregnancy) وجود دارد که نیاز به درمان فوری دارد .
- مدیریت دارویی: داروهای خفیفتر مانند کرمها و فتوتراپی (نوردرمانی UVB) معمولاً در دوران بارداری نسبتاً بیخطر هستند؛ داروهای قویتر مانند متوترکسات باید قبل از اقدام به بارداری قطع شوند.
بخشی از متن مقاله در این قسمت، به شرح زیر است:
Without treatment, psoriasis may have a negative effect on male fertility. The reason for this is that psoriasis causes systemic inflammation, which can affect multiple systems in the body. As such, systemic inflammation can affect hormone levels and sperm quality, which can lead to male fertility problems.
بدون درمان، پسوریازیس ممکن است تأثیر منفی بر باروری مردان داشته باشد. دلیل این امر این است که پسوریازیس باعث التهاب سیستمیک میشود که میتواند بر سیستمهای مختلف بدن تأثیر بگذارد. به همین ترتیب، التهاب سیستمیک میتواند بر سطح هورمونها و کیفیت اسپرم تأثیر بگذارد که میتواند منجر به مشکلات باروری مردان شود.

سؤالات متداول
آیا پسوریازیس زنان را از بارور شدن باز میدارد؟
نه، خود بیماری معمولاً مانع بارداری نیست؛ ولی لازم است داروهای مناسب انتخاب شوند و با متخصص درباره بارداری مشورت شود.
آیا کنترل پسوریازیس ممکن است باروری را بهبود بخشد؟
احتمالا بله. با کنترل التهاب، هورمونها و کیفیت اسپرم در مردان یا شرایط عمومی سلامت در زنان بهتر میشود.
آیا داروهای کنترل کننده پسوریازیس مشکلساز هستند؟
برخی داروها مانند متوترکسات در زمان بارداری توصیه نمیشوند. در هر حال، لازم است با پزشک درباره داروها و زمانبندی مصرف مشورت شود.
آیا همه مردان مبتلا به پسوریازیس با مشکل ناباروری مواجه میشوند؟
خیر، این موضوع به شدت و کنترل بیماری، داروها، عوامل سبک زندگی و التهاب سیستمیک وابسته است.
تجربه بیماران
مجتبی، ۳۲ ساله، مبتلا به پسوریازیس متوسط: بعد از تشخیص، نگران بودم که شاید نتوانم بچهدار شوم. خوشبختانه پزشکم داروها را طوری تنظیم کرد که التهاب کنترل شد و بعد از ۶ ماه آزمایشهای اسپرم بهتر شدند.
سارا، ۲۸ ساله، پسوریازیس خفیف: قبل از بارداری، با پزشک درباره داروها صحبت کردم. به جای برخی داروها، کرم موضعی و فوتوتراپی به من دادند. بارداری بدون مشکل پیش رفت.
رضا، ۳۵ ساله، پسوریازیس شدید: قبل از شروع درمان، متوجه شدم غدد جنسیام تحلیل دارد و اسپرمهایم کمکیفیت هستند. بعد از درمان سیستمیک و کاهش التهاب، دوباره به آزمایش رفتم و کیفیت اسپرم بهتر شد.
جمعبندی
پسوریازیس علیرغم آنکه بیماریای پوستی بهنظر میرسد، تأثیرات سیستمیک دارد که میتواند باروری را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهویژه در مردان. درمان مناسب و سبک زندگی سالم میتواند به کاهش خطرات کمک کند. در زنان هم اگرچه کمتر اما خطرات مرتبط با بارداری وجود دارد، ولی با مدیریت درست (انتخاب دارو و کنترل بیماری)، امکان باروری سالم وجود دارد. مشورت با پزشک متخصص، همکاری مستمر و پیگیری درمان، لازم است.
منابع

