دلایل سکته مغزی

سکته مغزی زمانی اتفاق می‌افتد که جریان خون به بخشی از مغز شما قطع شود. بدون اکسیژن خون، سلول‌های مغز در عرض چند دقیقه شروع به مردن می‌کنند. اما دلایل سکته مغزی چیست؟ چرا سکته مغزی به عنوان یکی از مهمترین علل مرگ و میر در کشور ایران شناخته می‌شود؟ چه افداماتی برای پیشگیری از رخداد سکته مغزی می‌توان انجام داد؟ در این مقاله با من همراه باشید تا با دلایل سکته مغزی آشنا شوید و در انتها، راهکارهایی که برای کاهش احتمال رخداد آن موثرند را مرور کنیم.

 

سکته مغزی چیست و چه علائمی دارد؟

سکته مغزی حالتی است که خونرسانی به سلول‌های مغزی به دلایل مختلفی قطع می‌شود و به دنبال آن، مرزگ سلول‌های عصبی اتفاق می‌افتد. سکته مغزی می‌تواند به دو صورت اصلی اتفاق بیفتد: عاملی که جریان خون را مسدود کند یا چیزی باعث خونریزی در خود مغز شود.

چه عواملی ریسک سکته مغزی را بیشتر می کند؟

برخی از عوامل خطر شما را مستعد ابتلا به سکته مغزی می‌کنند، از جمله:

• رژیم غذایی نامتعادل سرشار از نمک، چربی‌های اشباع و ترانس و کلسترول
• عدم تحرک بدنی
• مصرف زیاد الکل
• استفاده از تنباکو
• سابقه خانوادگی سکته مغزی
• جنسیت زن
• افزایش سن
• نژاد یا قومیت، مانند آفریقایی آمریکایی، بومی آلاسکا، یا سرخپوستان آمریکایی

برخی از شرایط پزشکی نیز می‌توانند خطر سکته مغزی را افزایش دهند، از جمله:

• سابقه سکته مغزی
• فشار خون بالا
• کلسترول خون بالا
• دیابت
• اضافه وزن و چاقی
• اختلالات قلبی مانند بیماری عروق کرونر
• نقص دریچه قلب
• بزرگ شدن حفره‌های قلب
• ضربان قلب نامنظم (آریتمی قلبی)
• بیماری سلول داسی‌شکل
• اختلال لخته شدن خون

دلایل سکته مغزی چیست؟

سکته مغزی به علل مختلفی می‌تواند رخ دهد. شما می‌توانید برخی از علل زمینه‌ای که باعث افزایش خطر ابتلا به سکته مغزی می‌شود را تغییر داده و اصلاح کنید اما سایر مواردی که شما را در معرض خطر قرار می‌دهند قابل تغییر نیستند. به طور کلی مهم‌ترین دلایل سکته مغزی عبارتند از:

1- فشار خون بالا

فشار خون بالا مهم‌ترین علت سکته مغزی است. اگر فشار خون شما به طور معمول ۱۳۰/۸۰ یا بالاتر از آن باشد، لازم است تحت درمان قرار بگیرید. حتما داروهای فشار خون خود را به موقع و منظم مصرف کنید. فشار خون بالای کنترل نشده خطر ابتلا به سکته مغزی و سایر عوارض سلامتی را به شدت افزایش می‌دهد. یکی از داروهای جدیدی که برای سکته مغزی کاربرد دارد ، مکمل کالمگ سیترات است.  مصرف این مکمل که همزمان حاوی پتاسیم و منیزیم است می‌تواند با تنظیم فشار خون و جلوگیری از اختلال در عملکرد سلول‌های اندوتلیال عروق به پیشگیری از سکته مغزی کمک کند.

2- تنباکو

سیگار کشیدن یا جویدن تنباکو، از جمله دیگر دلایل سکته مغزی می‌باشد که متاسفانه افراد زیادی را در ایران تحت تاثیر قرار داده است. خصوصا در بین جوانان. نیکوتین موجود در سیگار فشار خون شما را بالا می‌برد. دود سیگار باعث تجمع چربی در شریان اصلی گردن می‌شود. همچنین خون شما را غلیظ می‌کند و احتمال لخته شدن آن را افزایش می‌دهد. حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار هم می‌تواند روی شما تاثیر منفی بگذارد.

3- بیماری قلبی

بیماری‌های قلبی از جمله اختلال عملکرد دریچه‌های قلب و همچنین فیبریلاسیون دهلیزی یا ضربان قلب نامنظم عامل ایجاد یک چهارم سکته‌های مغزی در افراد بسیار مسن می‌باشند. همچنین رسوب چربی در شریان‌ها نیز می‌تواند باعث انسداد آنها شده و ریسک سکته مغزی را افزایش دهد.

4- دیابت

افرادی که به دیابت مبتلا هستند، اغلب فشار خون بالایی دارند و همچنین بیشتر در معرض اضافه وزن هستند. همه این موارد در کنار هم احتمال سکته مغزی را افزایش می‌دهند. دیابت همچنین به رگ‌های خونی شما آسیب وارد می‌کند که احتمال سکته مغزی را افزایش می‌دهد. بالا بودن سطح قند خون باعث می‌شود آسیب مغزی ناشی از سکته‌ مغزی بیشتر شود.

5- اضافه وزن و کم تحرکی

اگر اضافه وزن دارید، احتمال سکته مغزی در شما افزایش می‌یابد. شما می توانید با ورزش روزانه این احتمال را کاهش دهید. روزانه ۳۰ دقیقه پیاده روی سریع داشته باشید یا ورزش‌های تقویت کننده عضلات مانند کار با وزنه انجام دهید.

6- مصرف برخی داروهای خاص

برخی از داروها می‌توانند احتمال سکته مغزی را افزایش دهند. به عنوان مثال، داروهای رقیق کننده خون، که پزشکان برای جلوگیری از لخته شدن خون تجویز می‌کنند، گاهی اوقات می‌توانند احتمال سکته مغزی نوع هموراژیک را از طریق افزایش ریسک خونریزی بالا ببرند. مطالعات همچنین نشان داده‌اند که هورمون درمانی که برای علائم یائسگی مانند گرگرفتگی استفاده می‌شود، با خطر بالاتر سکته مرتبط است. همچنین دوز پایین استروژن در قرص‌های ضد بارداری نیز ممکن است ریسک ایجاد سکته مغزی را افزایش دهد.

7- سن

هر فردی در هر سنی ممکن است دچار سکته مغزی شود؛ حتی نوزادان در رحم! اما به طور کلی، با افزایش سن، شانس ایجاد سکته مغزی افزایش می‌یابد، به گونه‌ای که بعد از ۵۵ سالگی احتمال ایجاد سکته مغزی به ازای هر دهه دو برابر می‌شود.

8- سابقه خانوادگی

سکته مغزی می‌تواند در برخی خانواده‌ها با احتمال بیشتری ایجاد شود. شما و بستگانتان ممکن است شانس بیشتری برای ابتلا به فشار خون بالا یا دیابت داشته باشید که هر دو ریسک ایجاد سکته مغزی را افزایش می‌دهند. برخی از سکته‌های مغزی می‌توانند ناشی از یک اختلال ژنتیکی باشند که جریان خون به مغز را مسدود می‌کند. اگر یکی از بستگان نزدیک (والدین، پدربزرگ و مادربزرگ، برادر یا خواهر) شما سکته کرده باشد، احتمال ابتلای شما به سکته مغزی بیشتر خواهد بود.

9- جنسیت

زنان نسبت به مردان همسن اندکی کمتر در معرض سکته مغزی هستند. اما زنان در سنین بالاتری دچار سکته مغزی می‌شوند که احتمال بهبودی آنها را کاهش می‌دهد و در نتیجه احتمال مرگ آنها بیشتر می‌شود.

10- نژاد

مطالعات نشان داده‌اند که سکته‌های مغزی بر افراد آفریقایی آمریکایی، بومی آلاسکا وسرخپوستان آمریکایی بیشتر از هر گروه دیگری تأثیر می‌گذارد.

چه اقداماتی در پیشگیری از سکته مغزی موثراند؟

• کنترل فشار خون
• تنظیم سطح چربی و قند خون
• ورزش کردن و کنترل وزن بدن
• حفظ سلامت قلب و عروق
• رعایت رژیم غذایی (افزایش مصرف فیبر، آنتی‌اکسیدان‌ها، ماهی و عدم مصرف فست فودها و شیرینی‌جات)
• ویزیت منظم با پزشکان به منظور مانتیتورکردن وضعیت سلامتی

جمع بندی

در این مقاله به معرفی و بررسی دلایل سکته مغزی پرداختم. برخی دلایل مانند فشار خون بالا، دیابت، تغذیه، تحرک و … با انجام برخی اقدامات قابل کنترل هستند. مصرف مکمل کالمگ سیترات به دلیل دارا بودن پتاسیم و منیزیم در کنترل فشار خون و پیشگیری از سکته مغزی بسیار موثر است.

سکته مغزی در لیست 5 عامل مرگ و میر در کشور ایران می‌باشد. بنابراین آگاهی از عوامل افزایش دهنده‌ی ریسک رخداد سکته مغزی و عواملی که در پیشگیری از رخداد آن موثر هستند، امری مهم می‌باشد.

 

منابع

Top Causes of Stroke

Stroke