اولین علائم آرتروز چیست؟

آرتروز شرایطیست که در اثر آسیب تدریجی به مفصل و سایر بافت‌های اطرافش اتفاق میفتد. این اختلال خصوصا با افزایش سن، بیشتر احتمال رخ‌دادن دارد و افراد مبتلا، در صورت عدم تحرک مفاصل، دچار سفتی و درد مفاصل و کاهش دامنه‌ی حرکت اندام‌ها می‌شوند. اولین علائم ابتلا به آرتروز شامل : درد مفاصل، سفتی مفاصل، محدودیت در حرکت مفاصل، صدادادن مفاصل در هنگام حرکت دادن آن‌ها و ایجاد تورم و ضایعات استخوانی در اطراف مفاصل می‌باشند. در ادامه به تفضیل به بررسی جزئیات مربوط به این اختلال خواهم پرداخت.

اولین علائم آرتروز چیست؟

۱. درد مفاصل:

درد شایع‌ترین علامت آرتروز است.
• این درد معمولاً در حین حرکت یا بعد از فعالیت ایجاد می‌شود، زیرا غضروف محافظ انتهای استخوان‌ها فرسوده شده و تماس استخوان‌ها با یکدیگر باعث تحریک و درد می‌شود.
• در مراحل پیشرفته‌تر، حتی حرکات بسیار کوچک نیز می‌توانند درد ایجاد کنند.
• درد معمولاً در پایان روز بیشتر می‌شود، چون مفصل در طول روز تحت فشار بوده است.

۲. سفتی مفاصل

• سفتی مفاصل معمولاً صبح‌ها بعد از بیدار شدن یا پس از دوره‌های طولانی بی‌تحرکی رخ می‌دهد.
• این سفتی معمولاً کمتر از ۳۰ دقیقه طول می‌کشد، اما در برخی افراد ممکن است طولانی‌تر باشد.
• علت آن تجمع مایع و التهاب خفیف در مفصل است که با حرکت تدریجی کاهش می‌یابد.

۳. حساس‌شدن مفاصل (Tenderness)

• اگر روی مفصل کمی فشار وارد کنید، ممکن است درد یا حساسیت احساس کنید.
• این حساسیت به دلیل التهاب بافت‌های اطراف مفصل و کاهش ضخامت غضروف ایجاد می‌شود.
• در واقع، آستانه تحریک‌پذیری مفصل پایین می‌آید و حتی فشارهای کوچک هم دردناک می‌شوند.

۴. کاهش انعطاف‌پذیری و دامنه حرکتی

با پیشرفت آرتروز، دامنه حرکت مفصل کاهش می‌یابد و فرد نمی‌تواند مفصل را مانند قبل خم یا صاف کند.
علت این محدودیت:
• ضخیم‌شدن استخوان
• التهاب
• آسیب غضروف
• ضعف عضلات اطراف مفصل
• این علامت باعث می‌شود فعالیت‌های روزمره مانند نشستن، راه‌رفتن یا خم‌شدن دشوارتر شود.

۵. شنیدن صدای مفاصل (Crepitus)

• هنگام حرکت ممکن است صدای تق‌تق، ساییدگی یا ترک‌خوردن از مفصل شنیده شود.
• این صدا ناشی از:
• تماس استخوان‌ها با یکدیگر
• حرکت قطعات کوچک غضروف یا استخوان درون مفصل
• این صداها معمولاً همراه با احساس ساییدگی هستند.

۶. شکل‌گیری خارهای استخوانی (Bone Spurs)

• آرتروز باعث می‌شود بدن برای جبران آسیب، استخوان اضافی در اطراف مفصل بسازد که به آن خار استخوانی یا استئوفیت می‌گویند.
• این خارها ممکن است:
• باعث درد شوند
• حرکت مفصل را محدود کنند
• به بافت‌های اطراف فشار وارد کنند
• در لمس ممکن است مانند توده‌های سخت در اطراف مفصل احساس شوند.

۷. تورم مفاصل

• تورم معمولاً به دلیل التهاب بافت‌های نرم اطراف مفصل ایجاد می‌شود.
• این تورم ممکن است همراه با:
• گرمی
• درد
• احساس پری یا فشار
باشد.
• در برخی افراد، تورم پس از فعالیت‌های سنگین بیشتر می‌شود.

تصویر سمت چپ، نخاع یک فرد سالم و تصویر سمت راست نخاع یک فرد مبتلا به آرتروز می‌باشد. همانطور که مشخص است، در ابتلا به آرتروز ساختارهای بین مفاصل به تدریج از بین می‌روند.

آرتروز چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک از طریق مشاهده‌ی علائم، معاینه‌ی فیزیکی، عکس‌برداری با اشعه‌ی ایکس و تست‌های آزمایشگاهی مخصوص، می‌تواند آرتروز شما را تشخیص دهد. با مشاوره با یک روماتولوژیست، هرگونه سوال در مورد تشخیص بیماری به شما پاسخ داده خواهد شد.

شما چطور می‌توانید آرتروز را مدیریت کنید و کیفیت زندگی‌تان را بالا ببرید؟

براساس توصیه‌ی مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌ها، 5 استراتژی برای بالابردن زندگی افراد مبتلا آرتروز پیشنهاد می‌شود:

• یادگیری مهارت‌های خود-مدیریتی: در واقع با شرکت در دوره‌هایی که به شما آموزش افزایش اعتماد به نفس و چگونگی کنارآمدن با آرتروز را ارائه می‌دهند، می‌توانید مهارت‌های خود-مدیریتی را ارتقا دهید و کیفیت زندگیتان را بالاتر ببرید.
• فعالیت بدنی داشته باشید: کارشناسان پزشکی توصیه می‌کنند که شما به طور متوسط در هفته 150 دقیقه فعالیت فیزیکی داشته باشید. درواقع هردقیقه از فعالیت شما مهم می‌باشد و بهتر از بی‌تحرکی است. سعی کنید فعالیت‌هایی داشته باشید که ملایم هستند؛ مثل پیاده‌روی، شنا و دوچرخه‌سواری. این فعالیت‌ها در پیشگیری از ابتلا به سایر اختلالات مثل بیماری‌های قلبی-عروقی و سندروم متابولیک نیز موثرن
• برنامه‌ی مفیدی برای فعالیت‌های بدنی داشته باشید: درواقع برای اطلاع از انجام فعالیت‌های مطمئن و بی‌خطر که کمترین فشار را به مفاصل می‌آورند، می‌بایست از این برنامه‌ها استفاده کنید و با گروه‌های فعالی که به شکل منظم در مکان‌های خاصی مثل پارک و مراکز اجتماعی تمرین می‌کنند، در ارتباط باشید. این عمل خصوصا در بهبود روحیه‌ی شما بسیار موثر است.
• با پزشک خود مشورت کنید: شما می‌بایست به شکل منظم با پزشک خود در ارتباط باشید تا روند بیماری را تحت نظر داشته باشید. خصوصا اگر به اختلالات سندروم متابولیک و بیماری‌های قلبی دچار هستید.
• وزن خود را کاهش دهید: کنترل وزن، با کاهش فشار برروی مفاصل، خصوصا مفاصل زانو و باسن همراه است و کمک شایانی به بهبود علائم آرتروز می‌کند.
• از مفاصل خود محافظت کنید: سعی کنید از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنید و فعالیت‌های فیزیکی با درجه‌ی سنگینی ملایم انجام دهید. مثالی از این فعالیت‌ها شامل شنا، پیاده‌روی و از این قبیل می‌باشند.

جمع‌بندی

باتوجه به مطالبی که ذکر کردم، آرتروز اختلالیست که به تدریج منجر به آسیب به مفاصل و بافت‌های اطراف آن می‌شود. این اختلال خصوصا با افزایش سن بیشتر رخ می‌دهد. ایجاد درد و کاهش دامنه‌ی حرکت در نواحی مفاصل و اطراف آن از رایج‌ترین علائم آن می‌باشند.

منابع

What Causes Osteoarthritis, Symptoms & More | NIAMS (nih.gov)