کلاژن چیست؟

کلاژن فراوان‌ترین پروتئین ساختاری در بدن است که نقش اصلی آن حفظ استحکام، انسجام و همچنین پشتیبانی از بافت‌های همبند مانند پوست، تاند‌ون‌ها، رباط‌ها، غضروف‌ها، استخوان‌ها و عروق خونی می‌باشد. بدن به طور طبیعی کلاژن را از اسید‌های آمینه تولید می‌کند اما با افزایش سن میزان تولید آن در بدن کاهش می‌یابد. این موضوع می‌تواند به بروز علائمی مانند افتادگی پوست ، کاهش خاصیت ارتجاعی و ضعف مفاصل منجر شود.

کلاژن علاوه بر تولید داخل بدن از طریق مواد غذایی و مکمل‌ها نیز قابل تامین است و شواهد علمی نشان می‌دهد که مصرف آن می‌تواند به حفظ سلامت پوست، حمایت از مفاصل و تقویت سلامت استخوان‌ها کمک کند هرچند هنوز تحقیقات بیشتری برای بررسی کامل اثرات آن در حال انجام است.

کلاژن چیست و چرا برای بدن مهم است؟

کلاژن نوعی پروتئین است. در واقع، کلاژن فراوان‌ترین پروتئین ساختاری در بدن حیوانات است. پروتئین ساختاری، پروتئینی است که ساختار یا داربست سلول‌ها و بافت‌های شما را می سازد (1).

تا به امروز 28 نوع کلاژن شناخته شده است که کلاژن نوع یک 90 درصد از کلاژن بدن انسان را تشکیل می‌دهد.(2).

کلاژن عمدتاً از اسیدهای آمینه گلیسین، پرولین و هیدروکسی پرولین تشکیل شده است. این اسیدهای آمینه 3 رشته را تشکیل می‌دهند که ساختار مارپیچ 3 گانه کلاژن را تشکیل می‌دهند (3).

کلاژن در بافت همبند، پوست، تاندون‌ها، استخوان‌ها و غضروف‌ها یافت می‌شود پس برای بدن مهم است. کلاژن بطور فیزیکی مانند داربست پشتیبانی ساختاری از بافت‌ها را فراهم می‌کند و نقش‌های مهمی در فرآیندهای سلولی ایفا می‌کند، از جمله (3، 4، 5، 6):

• ترمیم بافت
• پاسخ ایمنی
• ارتباط سلولی
• مهاجرت سلولی، فرآیندی که برای نگهداری بافت ضروری است

سلول‌های فیبروبلاست‌، سلول‌های بافت همبند هستند که کلاژن را تولید و حفظ می‌کنند. با افزایش سن افراد، پروتئین‌های رشته‌ای کلاژن آنها تکه تکه می‌شود، عملکرد فیبروبلاست مختل می‌شود و تولید کلاژن کم و کند می‌شود (3، 7).

این تغییرات، همراه با از دست دادن پروتئین ساختاری کلیدی دیگری به نام الاستین، منجر به علائم پیری مانند افتادگی پوست و چین و چروک می‌شود.

کلاژن پوست 16 نوع مختلف کلاژن وجود دارد، با این حال90٪ آنها را می­‌توان به سه روش تقسیم کرد. به نوع 1، نوع 2 و نوع 3.

• کلاژن نوع 1 به عنوان یک کلاژن فیبریلار تعریف می‌شود و فراوان‌ترین نوع در بدن انسان است. یک عنصر ساختاری کلیدی پوست، استخوان­‌ها، ماهیچه­‌ها، چشم­‌ها و بافت­‌های همبند است. در رابطه با پوست، کمبود کلاژن نوع 1 به طور مستقیم با کمبود آبرسانی و کاهش خاصیت ارتجاعی پوست و همچنین افزایش ظاهر خطوط و چین و چروک، کاهش استحکام ناخن و سلامت مو ارتباط دارد.
• کلاژن نوع 2 اساس بسیاری از غضروف‌های بدن انسان است و به همین دلیل برای سلامت استخوان‌ها و مفاصل کلیدی است. نوع 2 برای سلامت ستون فقرات و چشم نیز مهم است.
• کلاژن نوع 3 در روده‌ها، رگ‌های خونی و ماهیچه‌های بدن برجسته‌تر است. در ترکیب با کلاژن نوع 1، نوع 3 می‌تواند برای سلامت روده، خاصیت ارتجاعی پوست و آبرسانی مورد استفاده قرار گیرد.

ذخایر کلاژن درون‌زا (یا طبیعی) بدن شما به مرور زمان کاهش م