اسکیزوفرنی چیست و چگونه درمان می‌شود؟

اسکیزوفرنی یک بیماری جدی سلامت روان و از جمله بیماری ­های اعصاب و روان است که بر نحوه تفکر، احساس و رفتار افراد تأثیر می‌گذارد. این بیماری ممکن است منجر به ترکیبی از توهم، هذیان و تفکر و رفتار آشفته شود. توهم شامل دیدن چیزهایی یا شنیدن صداهایی است که توسط دیگران مشاهده نمی‌شوند. هذیان شامل باورهای محکم در مورد چیزهایی است که درست نیستند. به نظر می‌رسد افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ارتباط خود را با واقعیت از دست می‌دهند، که می‌تواند زندگی روزمره را بسیار دشوار کند.

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی به درمان مادام‌العمر نیاز دارند. این شامل دارو، گفتاردرمانی و کمک به یادگیری نحوه مدیریت فعالیت‌های روزمره زندگی است.

از آنجا که بسیاری از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نمی‌دانند که یک بیماری سلامت روان دارند و ممکن است باور نداشته باشند که به درمان نیاز دارند، بسیاری از مطالعات تحقیقاتی نتایج روان‌پریشی درمان نشده را بررسی کرده‌اند. افرادی که روان‌پریشی دارند که درمان نمی‌شود، اغلب علائم شدیدتری دارند، بیشتر در بیمارستان بستری می‌شوند، مهارت‌های تفکر و پردازش ضعیف‌تری دارند و پیامدهای اجتماعی، آسیب‌ها و حتی مرگ را تجربه می‌کنند. از سوی دیگر، درمان زودهنگام اغلب به کنترل علائم قبل از بروز عوارض جدی کمک می‌کند و چشم‌انداز بلندمدت را بهتر می‌کند.

Because many people with schizophrenia don’t know they have a mental health condition and may not believe they need treatment, many research studies have examined the results of untreated psychosis. People who have psychosis that is not treated often have more-severe symptoms, more stays in a hospital, poorer thinking and processing skills and social outcomes, injuries, and even death. On the other hand, early treatment often helps control symptoms before serious complications arise, making the long-term outlook better.

علائم اسکیزوفرنی چیست؟

اسکیزوفرنی شامل طیف وسیعی از مشکلات در نحوه تفکر، احساس و رفتار افراد است. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• هزیان: این زمانی است که افراد به چیزهایی اعتقاد دارند که واقعی یا واقعی نیستند. به عنوان مثال، افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است فکر کنند که در حال آسیب دیدن یا آزار و اذیت هستند، در حالی که اینطور نیست. آنها ممکن است فکر کنند که هدف برخی حرکات یا نظرات هستند، در حالی که اینطور نیست. آنها ممکن است فکر کنند که بسیار مشهور هستند یا توانایی زیادی دارند، در حالی که اینطور نیست. یا ممکن است احساس کنند که یک فاجعه بزرگ در شرف وقوع است، در حالی که این درست نیست. اکثر افراد مبتلا به اسکیزوفرنی توهم دارند.
• توهمات: این موارد معمولاً شامل دیدن یا شنیدن چیزهایی است که دیگران مشاهده نمی‌کنند. برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی، این چیزها واقعی به نظر می‌رسند. توهمات می‌توانند با هر یک از حواس رخ دهند، اما شنیدن صداها رایج‌ترین آنهاست.
• گفتار و تفکر آشفته:گفتار آشفته باعث تفکر آشفته می‌شود. صحبت کردن با افراد دیگر برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی می‌تواند دشوار باشد. پاسخ‌هایی که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی به سوالات می‌دهند ممکن است به آنچه پرسیده می‌شود ربطی نداشته باشد. یا ممکن است به سوالات به طور کامل پاسخ داده نشود. به ندرت، گفتار ممکن است شامل کنار هم قرار دادن کلمات نامربوط به روشی باشد که قابل فهم نباشد. گاهی اوقات به این حالت سالاد کلمات گفته می‌شود.
• رفتار حرکتی بسیار آشفته یا غیرمعمول: این ممکن است به چندین روش، از حماقت کودکانه گرفته تا آشفتگی بدون دلیل، خود را نشان دهد. رفتار بر روی یک هدف متمرکز نیست، بنابراین انجام وظایف دشوار است. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است نخواهند از دستورالعمل‌ها پیروی کنند. آنها ممکن است به شیوه‌ای حرکت کنند که معمول نیست یا برای محیط اجتماعی مناسب نیست. یا ممکن است زیاد حرکت نکنند یا اصلاً پاسخ ندهند.
• علائم منفی: افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است نتوانند مانند قبل از شروع بیماری خود عمل کنند. به عنوان مثال، ممکن است حمام نکنند، تماس چشمی برقرار نکنند یا احساسات خود را نشان ندهند. ممکن است با صدای یکنواخت صحبت کنند و نتوانند احساس لذت کنند. همچنین، ممکن است علاقه خود را به فعالیت‌های روزمره از دست بدهند، از اجتماع کناره‌گیری کنند و در برنامه‌ریزی برای آینده مشکل داشته باشند.

علائم می‌توانند از نظر نوع و شدت متفاوت باشند. گاهی اوقات، علائم ممکن است بهتر یا بدتر شوند. برخی از علائم ممکن است همیشه وجود داشته باشند.

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی معمولاً در اواخر نوجوانی تا اوایل دهه ۳۰ زندگی تشخیص داده می‌شوند. در مردان، علائم اسکیزوفرنی معمولاً در اواخر نوجوانی تا اوایل دهه ۲۰ زندگی شروع می‌شود. در زنان، علائم معمولاً در اواخر دهه ۲۰ تا اوایل دهه ۳۰ زندگی شروع می‌شود. همچنین گروهی از افراد – معمولاً زنان – وجود دارند که در سنین بالاتر تشخیص داده می‌شوند. تشخیص اسکیزوفرنی در کودکان رایج نیست.

علائم اسکیزوفرنی در نوجوانان

علائم اسکیزوفرنی در نوجوانان مانند بزرگسالان است، اما تشخیص دقیق این بیماری ممکن است دشوارتر باشد. دلیل این امر این است که برخی از علائم اولیه اسکیزوفرنی – مواردی که قبل از توهم، هذیان و بی‌نظمی رخ می‌دهند – معمولاً در بسیاری از نوجوانان مشاهده می‌شود، مانند:

• کناره‌گیری از دوستان و خانواده.
• عملکرد ضعیف در مدرسه.
• مشکل در خواب.
• احساس تحریک‌پذیری یا افسردگی.
• بی‌انگیزگی.

همچنین، استفاده از داروهای تفریحی مانند ماری‌جوانا، محرک‌هایی مانند کوکائین و مت‌آمفتامین یا مواد توهم‌زا می‌تواند علائم مشابهی ایجاد کند. در مقایسه با بزرگسالان مبتلا به اسکیزوفرنی، نوجوانان مبتلا به این بیماری ممکن است کمتر دچار هذیان و بیشتر دچار توهم شوند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی اغلب نمی‌دانند که یک بیماری روانی دارند که نیاز به مراقبت پزشکی دارد. در نتیجه، خانواده یا دوستان اغلب باید به آنها کمک کنند.

کمک به کسی که ممکن است اسکیزوفرنی داشته باشد

اگر افرادی را که می‌شناسید علائم اسکیزوفرنی دارند، با آنها در مورد نگرانی‌های خود صحبت کنید. اگرچه نمی‌توانید آنها را مجبور به درخواست کمک کنید، می‌توانید آنها را تشویق و حمایت کنید. همچنین می‌توانید به آنها در یافتن یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی یا متخصص سلامت روان کمک کنید.

علت بیماری اسکیزوفرنی چیست؟

مشخص نیست چه چیزی باعث اسکیزوفرنی می‌شود. اما محققان معتقدند که ترکیبی از ژنتیک، شیمی مغز و محیط می‌تواند در آن نقش داشته باشد.

تغییرات در برخی از مواد شیمیایی طبیعی مغز، از جمله انتقال‌دهنده‌های عصبی به نام دوپامین و گلوتامات، ممکن است در اسکیزوفرنی نقش داشته باشند. مطالعات تصویربرداری عصبی، تغییراتی را در ساختار مغز و سیستم عصبی مرکزی افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نشان می‌دهد. در حالی که محققان هنوز نتوانسته‌اند این یافته‌ها را در درمان‌های جدید به کار گیرند، یافته‌ها نشان می‌دهد که اسکیزوفرنی یک بیماری مغزی است.

عوامل خطر اسکیزوفرنی چیست؟

اگرچه علت اسکیزوفرنی مشخص نیست، اما به نظر می‌رسد این عوامل احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی را بیشتر می‌کنند:

سابقه خانوادگی اسکیزوفرنی.

تجربیات زندگی، مانند زندگی در فقر، استرس یا خطر.

برخی از مشکلات بارداری و زایمان، مانند عدم تغذیه کافی قبل یا بعد از تولد، وزن کم هنگام تولد، یا قرار گرفتن در معرض سموم یا ویروس‌ها قبل از تولد که ممکن است بر رشد مغز تأثیر بگذارند.

مصرف داروهای روانگردان – که روانگردان یا روانگردان نیز نامیده می‌شوند – در نوجوانی یا بزرگسالی.

عوارض اسکیزوفرنی چیست؟

اسکیزوفرنی در صورت عدم درمان، می‌تواند منجر به مشکلات شدیدی شود که بر هر حوزه زندگی تأثیر می‌گذارد.

عوارضی که اسکیزوفرنی ممکن است ایجاد کند یا با آنها مرتبط باشد عبارتند از:

• خودکشی، اقدام به خودکشی و افکار خودکشی.
• اختلالات اضطرابی و اختلال وسواس فکری-عملی، که با نام OCD نیز شناخته می‌شود.
• افسردگی.
• سوءمصرف الکل یا سایر مواد مخدر، از جمله نیکوتین.
• عدم توانایی در کار یا حضور در مدرسه.
• مشکلات مالی و بی‌خانمانی.
• انزوای اجتماعی.
• مشکلات سلامتی و پزشکی.
• قربانی شدن.
• رفتار پرخاشگرانه یا خشونت‌آمیز، اگرچه افراد مبتلا به اسکیزوفرنی بیشتر احتمال دارد که مورد حمله قرار گیرند تا حمله به دیگران.
• پیشگیری

هیچ راه مطمئنی برای پیشگیری از اسکیزوفرنی وجود ندارد. اما پایبندی به برنامه درمانی می‌تواند به جلوگیری از بازگشت یا بدتر شدن علائم کمک کند. محققان امیدوارند که کسب اطلاعات بیشتر در مورد عوامل خطر اسکیزوفرنی منجر به تشخیص و درمان زودهنگام شود.

سوالات متداول

تجربه بیماران

امیر 25 ساله: پسرم به دلیل توهمات و احساس جدایی از واقعیت به روانپزشک مراجعه کرد. او با درمان دارویی و مشاوره، شروع زندگی روزمره را بهبود بخشد و به کار خود ادامه دهد.

سارا 30 ساله: همسرم از هذیان‌ها و احساس ناراحتی رنج می‌برد. پس از دریافت درمان و شرکت در گروه‌های حمایتی، او روابط بهتری با خانواده و دوستانش حفظ می‌کند.

علی 28 ساله: برادرم به دلیل رفتارهای آشفته و مشکلات ارتباطی تحت درمان قرار گرفت. با درمان شناختی رفتاری، او یاد گرفت که چگونه با احساسات خود کنار بیاید و چگونه اجتماعی خود را تقویت کند.

نازنین 22 ساله: دوستم به دلیل توهمات شنوایی و مشکلات به درمانگر مراجعه کرد. با دریافت دارو و مشاوره، اوتوانست علائم خود را کنترل کند و به دانشگاه بازگردد.

ستاره 40 ساله: با تشخیص اسکیزوفرنی به درمان پرداخت. او با پیروی از برنامه‌های درمانی و مشارکت در گروه‌های حمایتی، می‌تواند کیفیت زندگی خود را بهبود بخشد و روابط مثبت‌تری ایجاد کند.

جمع بندی

اسکیزوفرنی یک بیماری جدی و پیچیده سلامت روان است که بر تفکر، احساس و رفتار فرد تأثیر می‌گذارد. این بیماری می‌تواند منجر به ظهور توهمات، هذیان‌ها و تفکر و رفتار آشفته شود. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی ممکن است ارتباط خود را با این واقعیت از دست بدهند، که می‌توان زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهد. درمان این مشکلات معمولاً شامل دارو، گفتاردرمانی و آموزش مهارت‌های مدیریت فعالیت‌های روزمره است. تشخیص اسکیزوفرنی معمولاً در اواخر نوجوانی تا اوایل دهه ۳۰ زندگی انجام می‌شود و علائم می‌تواند شامل توهم، هذیان، گفتار آشفته و رفتارهای غیرمعمول باشد. علت دقیق اسکیزوفرنی مشخص نیست، تحقیقات نشان می دهد که ترکیبی از عوامل ژنتیکی، شیمی مغز و عوامل محیطی می تواند در بروز این بیماری نقش داشته باشد. پیش‌آگهی برای افرادی که تحت درمان قرار می‌گیرند، معمولاً بهتر است، اما در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند خودکشی، انزوای اجتماعی و مشکلات مالی شود.

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/schizophrenia/symptoms-causes/syc-20354443