علائم عفونت گوش معمولاً شامل ناراحتی یا فشار مداوم در گوش داخلی، ترشح چرک، کاهش شنوایی و گاهی درد شدید میشود. علاوه بر این، ممکن است افراد مبتلا به عفونت گوش و سرگیجه، وزوز گوش یا حتی تب خفیف را تجربه کنند.
شناخت بهموقع علائم عفونت گوش اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان سریع میتواند از پیشرفت عفونت و آسیب دائمی به شنوایی جلوگیری کند. در بسیاری از موارد، استفاده از داروهای بدون نسخه (OTC) مانند قطرههای گوش یا مسکنهای معمولی میتواند به کاهش درد و التهاب کمک کند، اما در صورت عدم بهبود یا تشدید علائم، مراجعه به پزشک متخصص ضروری است. همچنین رعایت بهداشت گوش و جلوگیری از ورود آب آلوده به آن میتواند به پیشگیری از این عفونتها کمک کند.
عفونت گوش چیست؟
عفونت گوش میتواند ناشی از باکتری یا ویروس باشد و بخشهای مختلف گوش، شامل گوش خارجی، میانی و داخلی را درگیر کند. این عفونتها معمولاً خودبهخود بهبود مییابند، اما تجمع مایع یا التهاب در گوش میتواند باعث درد و ناراحتی شود. عفونت گوش ممکن است حاد و کوتاهمدت باشد یا مزمن و تکرارشونده که در موارد مزمن، ممکن است آسیبهای نادر و گاهی دائمی به گوش ایجاد کند. شناخت علائم اولیه مانند درد، فشار در گوش، ترشح چرک یا کاهش شنوایی اهمیت زیادی دارد تا درمان مناسب به موقع انجام شود و از عوارض جدی پیشگیری گردد.
Experiencing inner ear discomfort or constant pressure, pus drainage, or hearing loss may be symptoms of an ear infection. You can use over-the-counter (OTC) treatments or consult a doctor if your symptoms don’t improve.
احساس ناراحتی یا فشار مداوم در گوش داخلی، ترشح چرک یا کاهش شنوایی ممکن است علائم عفونت گوش باشد. در صورت عدم بهبود علائم، میتوانید از داروهای بدون نسخه (OTC) استفاده کنید یا با پزشک مشورت کنید.
چه عواملی سبب عفونت گوش میشوند؟
عفونت گوش معمولاً در اثر باکتریها یا ویروسها ایجاد میشود و بیشترین نقش را باکتریهای استرپتوکوک پنومونیه و هموفیلوس آنفلوآنزا دارند. این عفونتها اغلب به دلیل انسداد لولههای استاش رخ میدهند؛ کانالهای کوچکی که گوش میانی را به پشت گلو متصل میکنند و وظیفه تخلیه مایعات را دارند.
انسداد این لولهها میتواند به دلیل آلرژیها، سرماخوردگی، عفونتهای سینوسی، تولید بیش از حد مخاط، تغییرات فشار هوا یا حتی قرار گرفتن در معرض دود سیگار ایجاد شود. علاوه بر این، عفونتهای گوش گاهی از آدنوئیدهای عفونی منشاء میگیرند؛ غددی که در سقف دهان و پشت بینی قرار دارند و در حفاظت از بدن در برابر میکروبها نقش دارند. وقتی آدنوئیدها عفونی شوند، عفونت میتواند به انتهای نزدیک لولههای استاش منتقل شود و باعث تجمع مایع و التهاب در گوش میانی شود.
عفونت گوش چه علائمی دارد؟
عفونتها میتوانند در یک گوش یا هر دو گوش رخ دهند و معمولاً زمانی که هر دو گوش مبتلا هستند، شدت درد بیشتر است. در عفونتهای مزمن، علائم ممکن است کمتر محسوس باشند و به آرامی بروز کنند، بنابراین شناسایی به موقع آنها اهمیت زیادی دارد تا از آسیبهای احتمالی به گوش میانی و داخلی جلوگیری شود. از طرفی علائم عفونت گوش میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و بسته به شدت و نوع عفونت، خفیف یا شدید باشد. شایعترین علائم عفونت گوش شامل موارد زیر است:
- درد یا ناراحتی خفیف در داخل گوش
- احساس مداوم فشار یا سنگینی در گوش
- ترشح چرکمانند از گوش
- کاهش شنوایی

علائم عفونت گوش در کودکان چه علائمی دارد؟
علاوه بر علائمی که در بزرگسالان مشاهده میشود، مانند درد گوش و ترشح، کودکان و نوزادان ممکن است نشانههای خاص دیگری از عفونت گوش نشان دهند. معمولاً عفونتهای گوش در کودکان کمتر از ۳ روز طول میکشند، اما گاهی تا یک هفته نیز ادامه دارند. کودکان زیر ۶ ماه که تب یا دیگر علائم عفونت گوش را دارند، باید حتماً توسط پزشک معاینه شوند. همچنین در صورتی که تب کودک بالاتر از ۳۹ درجه سانتیگراد یا درد شدید گوش مشاهده شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
شایعترین علائم عفونت گوش در کودکان شامل موارد زیر است:
- کشیدن یا مالیدن گوشها
- تب
- عدم واکنش به برخی صداها
- اختلال در تعادل یا زمین خوردن مکرر
- سردرد
- بیقراری یا عصبانیت بیش از حد
- کاهش اشتها
عفونت گوش چگونه درمان میشود؟
بیشتر عفونتهای خفیف گوش خودبهخود بهبود مییابند، اما روشهای مختلفی برای کاهش علائم و درمان وجود دارد که در ادامه به آنها میپردازم.
1-درمان خانگی عفونت گوش:
- قرار دادن حوله گرم روی گوش آسیبدیده
- مصرف داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن
- استفاده از قطرههای گوش تجویزی یا بدون نسخه برای کاهش درد
- مصرف داروهای ضد احتقان بدون نسخه مانند سودوافدرین
- اجتناب از خوابیدن روی گوش مبتلا
2-درمان پزشکی:
اگر علائم تشدید شد یا بهبود نیافت، مراجعه به پزشک ضروری است. در صورت تشخیص عفونت باکتریایی، مزمن یا مقاوم به درمان، ممکن است پزشک آنتیبیوتیک تجویز کند. لازم به ذکر است که آنتیبیوتیکها در درمان عفونتهای ویروسی مؤثر نیستند.
3-درمان در کودکان:
پزشکان معمولاً رویکرد «صبر و مشاهده» را انتخاب میکنند تا از تجویز بیمورد آنتیبیوتیک جلوگیری شود. اگر علائم شدید باشد یا بعد از ۲ تا ۳ روز بهبود نیابد، آنتیبیوتیک ممکن است تجویز شود. مصرف کامل دوره دارو، معمولاً ۷ تا ۱۰ روز، اهمیت زیادی دارد. همچنین کودکان نباید بدون دستور پزشک آسپرین مصرف کنند، زیرا خطر ایجاد سندرم ری (Reyes’ syndrome) وجود دارد.
4-جراحی:
اگر عفونت با درمانهای معمول بهبود نیابد یا به صورت مکرر رخ دهد، جراحی ممکن است لازم شود. رایجترین روش، قرار دادن لولههای گوش در پرده گوش است تا مایعات تخلیه شوند. این لولهها بهطور خودبهخود خارج شده و محل آن بهبود مییابد. گاهی ممکن است سوراخ ایجاد شده به صورت جراحی بسته شود. در کودکانی که لوله گوش دارند، علائم بیشتر شامل ترشح گوش است و درد، فشار یا تب کمتر دیده میشود؛ این عفونتها معمولاً با قطرههای گوش درمان میشوند.
تجربه بیماران
مرضیه ۳۵ ساله: یک روز صبح از خواب بیدار شدم و گوش راستم درد شدیدی داشت و شنواییام کمی کم شده بود. بعد از مراجعه به پزشک و استفاده از قطره گوش و مسکن، درد آرام گرفت و شنوایی برگشت.
مادر علی۲ ساله: فرزندم مدام گوشش را میکشید و بیقرار بود. بعد از مراجعه به پزشک و مصرف کوتاهمدت آنتیبیوتیک، حالش بهتر شد.
حمید ۴۲ ساله: وزوز گوش و سرگیجه باعث شد به پزشک مراجعه کنم. پس از مصرف داروهای مسکن و قطره، سرگیجه کاهش یافت و وزوز تقریباً از بین رفت.
مادر تینا ۵ ماهه: کودکم تب داشت و مدام بیقرار بود. پزشک بعد از معاینه عفونت گوش تشخیص داد و درمان سریع باعث شد تب و بیقراری او فروکش کند.
سارا ۲۸ ساله: یک گوشم احساس گرفتگی و کاهش شنوایی داشت. با درمان خانگی و داروهای تجویزی پزشک، شنوایی به حالت طبیعی برگشت.
امیر ۳۰ ساله: دو گوشم همزمان عفونی شد و درد شدیدی داشتم. بعد از مراجعه به پزشک و درمان مناسب، درد کاهش یافت و گوشهایم بهبود یافت.
جمعبندی
عفونت گوش یکی از مشکلات شایع گوش است که میتواند ناشی از ویروس یا باکتری باشد و بخشهای خارجی، میانی یا داخلی گوش را درگیر کند. این عفونتها ممکن است حاد و کوتاهمدت یا مزمن و تکرارشونده باشند و معمولاً با تجمع مایع یا التهاب در گوش همراهند. شناسایی علائم اولیه مانند درد، فشار در گوش، ترشح چرک یا کاهش شنوایی اهمیت زیادی دارد تا درمان به موقع انجام شود و از عوارض جدی پیشگیری گردد. در بسیاری از موارد، درمانهای خانگی مانند حوله گرم، داروهای مسکن و قطرههای گوش برای کاهش درد و التهاب کافی است، اما در صورت تشدید علائم یا عفونت باکتریایی، مراجعه به پزشک و استفاده از آنتیبیوتیک یا حتی اقدامات جراحی لازم است.
سؤالات متداول
علائم رایج عفونت گوش چیست؟
درد یا ناراحتی در داخل گوش، احساس فشار یا سنگینی در گوش، ترشح چرک مانند،
کاهش شنوایی، گاهی سرگیجه، وزوز گوش یا تب خفیف.
علائم عفونت گوش در کودکان چیست؟
کشیدن یا مالیدن گوشها، تب، اختلال در تعادل یا زمین خوردن، سردرد، بیقراری یا عصبانیت، کاهش اشتها، عدم واکنش به برخی صداها.
علت بروز عفونت گوش چیست؟
عفونت گوش معمولاً به دلیل ورود ویروسها یا باکتریها، انسداد لولههای استاش یا عفونت آدنوئیدهای پشت بینی رخ میدهد. آلرژی، سرماخوردگی، سینوزیت، تغییر فشار هوا و قرار گرفتن در معرض دود سیگار میتوانند این مشکل را تشدید کنند.
چگونه میتوان عفونت گوش را درمان کرد؟
درمانهای خانگی: حوله گرم، داروهای مسکن، قطرههای گوش، داروهای ضد احتقان، اجتناب از خوابیدن روی گوش مبتلا
درمان پزشکی: مصرف آنتیبیوتیک در عفونتهای باکتریایی یا مزمن
درمان در کودکان: رویکرد «صبر و مشاهده» یا تجویز آنتیبیوتیک در صورت نیاز
جراحی: قرار دادن لوله گوش برای تخلیه مایعات یا بستن سوراخ ایجاد شده در پرده گوش.
چگونه میتوان از عفونت گوش پیشگیری کرد؟
رعایت بهداشت گوش، جلوگیری از ورود آب آلوده به گوش، درمان سریع سرماخوردگی و آلرژیها، کاهش قرار گرفتن در معرض دود سیگار.
منابع
https://www.cdc.gov/antibiotic-use/ear-infection.html
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470332/
https://www.nhs.uk/conditions/ear-infections/
https://www.nidcd.nih.gov/health/ear-infections-children
https://www.urmc.rochester.edu/ear-nose-throat/ear-infection-surgery.aspx