تغذیه مناسب در اسکلرودرمی | رژیم غذایی بیماران برای کنترل علائم

اسکلرودرمی یک بیماری نادر و مزمن است که با سفت و ضخیم شدن پوست و درگیری اندامهای داخلی مشخص می‌شود. درگیری سیستم گوارشی، از دهان تا مقعد، یکی از شایع‌ترین تظاهرات این بیماری است که تا ۹۰ درصد بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این درگیری می‌تواند به عوارضی مانند ریفلاکس، سوزش سر دل، نفخ، یبوست، اسهال و سوءجذب منجر شود.

از آنجایی که این علائم مستقیماً با دریافت و هضم غذا مرتبط هستند، تغذیه درمانی به یکی از ارکان اصلی مدیریت انواع بیماری‌های گوارشی و به ویژه اسکلرودرمی تبدیل شده است هدف اصلی رژیم‌درمانی در اسکلرودرمی، حفظ وزن و سلامت عمومی، مدیریت علائم گوارشی و پیشگیری از کمبودی‌های تغذیه‌ای است. با من همراه باشید تا در این مقاله در مورد تغذیه مناسب در اسکلرودرمی بیشتر بخوانیم.

اسکلرودرمی چیست؟

اسکلرودرمی(Scleroderma) یک بیماری نادر و پیشرونده روماتیسمی است که پوست بیماران ضخیم، سفت و خشک شده و گاهی در انتهای اندام‌ها زخم ایجاد می‌شود. این مشکل با تورم و درد همراه است و به دلیل افزایش تولید کلاژن، بافت و ظاهر پوست تغییر می‌کند.

[smartslider3 slider="5"]

تغذیه مناسب در بیماران اسکلرودرمی

 در  بخشی از مقاله منبع آمده است:

The gut is affected in up to 90% of patients with systemic sclerosis, so an awareness of nutrition is particularly important if you have this form of the condition.

روده تا ۹۰ درصد از بیماران مبتلا به اسکلروز سیستمیک درگیر می‌شود، بنابراین آگاهی از تغذیه به ویژه اگر به این نوع از بیماری مبتلا هستید بسیار مهم است.

Many people living with scleroderma experience symptoms that can lead to a poor appetite and weight loss. Because of this, it is really important to choose a balanced diet and maintain weight within a healthy range.

بسیاری از افراد مبتلا به اسکلرودرمی علائمی را تجربه می‌کنند که می‌تواند منجر به کاهش اشتها و کاهش وزن شود. به همین دلیل، انتخاب یک رژیم غذایی متعادل و حفظ وزن در محدوده سالم واقعاً مهم است.

ممکن است لازم باشد استفاده از ترکیبی از روش‌ها را، به صورت همزمان یا جداگانه و در زمان‌های مختلف سال امتحان کنید تا یک رژیم غذایی که برای شما مفید است را پیدا کنید. پزشک یا پرستار متخصص شما در ابتدا برخی درمان‌ها را به شما توصیه می‌کند.

برخی از عناصر مهم برای گنجاندن در رژیم غذایی شما شامل همه موارد زیر است:

1. کلسیم برای سلامت استخوان‌ها مهم است. شیر و محصولات لبنی منابع خوب کلسیم هستند. سایر منابع کلسیم عبارتند از: ماهی، سبزیجات برگ‌دار تیره، حبوبات، دانه‌ها، آجیل و غلات غنی شده. اگر استروئید مصرف می‌کنید، نیاز بدن شما به کلسیم افزایش خواهد یافت.
2. ویتامین D از نور خورشید به دست می‌آید و برای کمک به جذب و استفاده از کلسیم مورد نیاز است. ویتامین D را همچنین می‌توان در برخی غذاهای غنی شده مانند تخم مرغ، چربی‌های (کره و مارگارین) و غلات یافت.
3. آهن خطر کم‌خونی را با دریافت کافی کاهش می‌دهد. این ماده در گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم مرغ و سبزیجات برگ‌دار تیره یافت می‌شود. نوشیدن مقدار کمی آب پرتقال به دلیل محتوای ویتامین C می‌تواند به جذب آهن کمک کند. چای می‌تواند جذب آهن را کاهش دهد، بنابراین باید از مصرف آن در وعده‌های غذایی خودداری کرد.
4. چربی‌های امگا ۳ می‌توانند در برابر بسیاری از بیماری‌ها از جمله بیماری قلبی محافظت کنند و التهاب در آرتریت را کاهش دهند. همچنین اثر مثبتی بر خلق و خو دارند. منابع امگا ۳ شامل ماهی‌های چرب مانند ساردین، ماهی خال مخالی، ماهی سالمون و تن تازه، روغن کلزا و گردو و همچنین تخم مرغ و مارگارین غنی شده است.
5. اعتقاد بر این است که میوه‌ها، سبزیجات و ادویه‌های زیر به ویژه برای برخی افراد در مدیریت اسکلرودرمی مفید هستند:
6. زنجبیل به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی که خواص ضد التهابی دارد ، ممکن است پروستاگلاندین‌های تولیدکننده درد را مهار کند.
7. زردچوبه حاوی کورکومین است که اعتقاد بر این است که خواص ضد التهابی و تسکین دهنده درد نیز دارد.
8. مشخص شده است که گیلاس قرمز برای برخی افراد در تسکین درد و التهاب مفید است، اگر حدود ۲۰ عدد در روز خورده شود.
9. آناناس تازه حاوی آنزیمی به نام بروملین است که اعتقاد بر این است یک ضد التهاب قوی است. همچنین تصور می‌شود که به هضم غذاهای غنی از پروتئین کمک می‌کند. دو تا سه برش در روز ممکن است به بهبودی بعد از عمل و افزایش گردش خون کمک کند.

سوالات متداول

تجربه بیماران اسکلرودرمی

نگار، ۴۵ ساله: رفلاکس من وحشتناک بود. طوری که شب‌ها از سرفه از خواب می‌پریدم. بزرگترین تغییر برای من، بالا بردن سر تخت و حذف نان و غذاهای سرخ کرده بود. حالا خیلی بهتر می‌خوابم.

کامران، ۵۲ ساله: همیشه بعد از غذا نفخ داشتم و احساس می‌کردم یک توپ فوتبال در شکمم است. متخصص تغذیه به من گفت همراه غذا آب نخورم و غذامو آهسته بجوم. باورنکردنیه که چقدر این دو تغییر ساده مؤثر بود.

شیدا، ۳۸ ساله: به خاطر درگیری مری، عمل بلع برایم سخت بود. خوردن برایم به یک کابوس تبدیل شده بود. شروع کردم به درست کردن سوپ‌های پوره‌شده غلیظ با سبزیجات و حبوبات. هم خوردنش راحت‌تره، هم مطمئنم که مواد مغذی لازم رو دریافت می‌کنم.

رضا، ۶۰ ساله: دائم احساس خستگی می‌کردم. آزمایش خون نشان داد کمبود شدید ویتامین B₁₂دارم. حالا که طبق دستور آمپول B₁₂ تزریق می‌کنم، سطح انرژیام خیلی بهتر شده. به همه می‌گم آزمایش‌های منظم خون رو فراموش نکنن.

مریم، ۴۱ ساله: وزنم مدام پایین می‌آمد. متخصص تغذیه بهم پیشنهاد داد به همه چیز روغن زیتون اضافه کنم و بین وعده‌ها آجیل و میوه خشک بخورم. اینطوری کالری بیشتری دریافت می‌کنم بدون اینکه حجم معدم پر بشه.

جمع‌بندی

مدیریت تغذیه در اسکلرودرمی یک رکن اساسی و پویا در کنار درمان‌های دارویی است. رویکرد تغذیه‌ای باید مبتنی بر علائم فردی باشد و هدف آن نه تنها تأمین انرژی و ریزمغذی‌های ضروری، بلکه کاهش عوارض گوارشی شایع بیماری است. راهکارهای ساده‌ای مانند تغییر در بافت غذا، تنظیم اندازه وعده‌ها، زمان‌بندی صحیح غذا و مایعات، و انتخاب هوشمندانه مواد غذایی می‌تواند کیفیت زندگی را به طور قابل توجهی بهبود بخشد. موفقیت در این مسیر مستلزم همکاری نزدیک بیمار با یک تیم درمانی شامل روماتولوژیست و متخصص تغذیه است تا یک برنامه جامع و شخصی‌سازی شده تدوین گردد. نظارت منظم بر وضعیت تغذیه و پیشگیری از کم‌بودهای تغذیه‌ای، کلید حفظ قدرت و سلامت کلی در مواجهه با این بیماری پیچیده است.

منبع

Nutrition and scleroderma | Scleroderma and Raynaud’s UK