داروهای ضد نیکوتین

وابستگی به نیکوتین، یکی از قوی‌ترین و مخرب‌ترین اعتیادهای جهان است که ترک آن به دلیل علائم ناخوشایند ترک و هوس‌های شدید، برای بسیاری از افراد دشوار است. خوشبختانه امروزه داروهای مطمئن و علمی متعددی تحت عنوان داروهای ضد نیکوتین یا داروی تنفر از سیگار(درمان جایگزین نیکوتین) توسعه یافته‌اند که نه تنها رویکردی انقلابی در این زمینه محسوب می‌شوند، بلکه شانس موفقیت افراد را به طور چشمگیری افزایش می‌دهند.

درمان جایگزین نیکوتین (NRT) بدون نسخه در دسترس است و با کاهش هوس و علائم ترک نیکوتین می‌تواند ترک سیگار یا ویپ را برای شما آسان‌تر کند. علاوه بر داروها، بسیاری از افراد در جستجوی پاسخ این سوال هستند که برای ترک سیگار چی بخوریم؟ تا فرآیند راحت و موثر شود. اما مهم است که قبل از مصرف هر دارویی، مشاوره پزشکی دریافت کنید. اگر شما نیز تصمیم به ترک سیگار دارید مطالعه این مقاله به شما پیشنهاد می‌شود.

وابستگی به نیکوتین چیست؟

نیکوتین ماده شیمیایی اعتیادآوری است که در تنباکو و بیشتر ویپ‌ها یافت می‌شود. اگر کاهش یا توقف استفاده از محصولات حاوی تنباکو مانند سیگار یا ویپ برای شما دشوار است، ممکن است به نیکوتین وابستگی (که اعتیاد نیز نامیده می‌شود) داشته باشید.

در اینجا برخی از نشانه‌هایی که ممکن است وابستگی به نیکوتین داشته باشید آورده شده است:

• شما در عرض ۳۰ دقیقه پس از بیدار شدن سیگار می‌کشید یا ویپ می‌زنید.
• روزانه ۱۰ نخ سیگار یا بیشتر می‌کشید.
• اگر اخیراً ویپ نزده‌اید، تمرکز کردن برایتان سخت است.
• در زمان استرس ویپ می‌زنید.
• اگر سعی کنید مصرف را کاهش دهید یا ترک کنید، هوس و علائم ترک را تجربه می‌کنید.

درک میزان وابستگی شما به نیکوتین می‌تواند به شما در انتخاب مؤثرترین استراتژی برای ترک کمک کند.

درمان جایگزین نیکوتین (NRT) چگونه عمل می‌کند؟

Nicotine replacement therapy(NRT) works by releasing nicotine into your bloodstream to minimise or avoid cigarette and nicotine vaping cravings. NRT is considered a ‘first-line’ medicine for treating nicotine dependence. This means that it’s a good first option if you want medicine to help you quit smoking or vaping. If used correctly, NRT can increase your chance of successfully quitting smoking and vaping.

درمان جایگزین نیکوتین(NRT)  با آزاد کردن نیکوتین در جریان خون شما عمل می‌کند تا هوس کشیدن سیگار و ویپ نیکوتین را به حداقل برساند یا از بین ببرد. NRT به عنوان یک داروی «خط اول» برای درمان وابستگی به نیکوتین در نظر گرفته می‌شود. این بدان معناست که اگر به دنبال دارویی برای کمک به ترک سیگار یا ویپ هستید، این یک گزینه خوب اولیه است. اگر به درستی استفاده شود،NRT می‌تواند شانس موفقیت شما در ترک سیگار و ویپ را افزایش دهد.

NRT  به اشکال مختلفی وجود دارد، از جمله:

• برچسب‌ها (برای چسباندن روی پوست)
• آدامس جویدنی
• قرص‌های مکیدنی
• اسپری‌های دهان
• استنشاقی‌ها

بسیاری از افراد از انواع مختلف NRT استفاده می‌کنند. برای مثال، ممکن است از یک برچسب نیکوتین روزانه همراه با یک استنشاقی یا آدامس نیکوتین استفاده کنید. استفاده از انواع مختلف NRT اغلب مؤثرتر از استفاده از یک نوع است.

استفاده از NRT برای ترک سیگار یا ویپ، کم‌ضررتر از سیگار کشیدن و ویپ زدن است، بنابراین اگر در حال تلاش برای ترک هستید، ارزش در نظر گرفتن دارد. بیشتر افراد می‌توانند با خیال راحت از NRT استفاده کنند، اما قبل از شروع با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.

NRT  بدون نسخه در داروخانه‌ها در دسترس است. شما به نسخه نیاز ندارید. برچسب‌های نیکوتین نیز با نسخه پزشک در چارچوب برنامه مزایای دارویی (PBS) در دسترس هستند.

چه انواعی از داروهای تجویزی، وابستگی به نیکوتین را درمان می‌کنند؟

وارنیکلین و بوپروپیون (ولبوترین) دو مورد از بهترین و رایج‌ترین داروهای ترک سیگار که توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) فقط برای افراد ۱۸ سال و بالاتر تایید شده‌اند.

هر دو دارو به صورت قرص خوراکی مصرف می‌شوند. شما فقط می‌توانید آنها را از داروخانه با نسخه پزشک خریداری کنید. معمولاً آنها را همزمان مصرف نمی‌کنند.

وارنیکلین یک داروی «خط اول» برای درمان وابستگی به نیکوتین ناشی از کشیدن سیگار در نظر گرفته می‌شود. بوپروپیون نیز در کمک به افراد برای ترک سیگار مؤثر است اما کمتر از وارنیکلین مؤثر تلقی می‌شود و به همان اندازه NRT اثرگذار است.

اثربخشی استفاده از وارنیکلین و بوپروپیون برای ترک ویپ در حال حاضر نامشخص است. پزشک شما بهترین فرد برای کمک به تصمیم‌گیری در مورد مناسب‌ترین دارو برای شماست.

وارنیکلین چگونه به ترک وابستگی به نیکوتین کمک می‌کند؟

وارنیکلین با کمتر لذت‌بخش کردن سیگار کشیدن کمک می‌کند. این دارو با اتصال به برخی گیرنده‌های لذت در مغز شما عمل می‌کند. اگر این گیرنده‌ها اشغال شده باشند، نیکوتین نمی‌تواند وقتی که شما سیگار می‌کشید به همان گیرنده‌ها متصل شود، بنابراین احساس خوبی ندارد. این می‌تواند منجر به احساس علائم ترک و هوس کمتر در شما شود.

وارنیکلین به طور کلی برای افرادی که روزانه حداقل ۱۰ نخ سیگار می‌کشند توصیه می‌شود. پزشک شما می‌تواند راهنمایی بیشتری در مورد اینکه آیا وارنیکلین برای شما مناسب است ارائه دهد.

بوپروپیون چگونه به ترک وابستگی به نیکوتین کمک می‌کند؟

بوپروپیون یک داروی ضد افسردگی است که می‌تواند به افراد در ترک سیگار کمک کند. نحوه کمک بوپروپیون به وابستگی به نیکوتین کاملاً مشخص نیست. تصور می‌شود که با تأثیر بر مواد شیمیایی خاصی در مغز، هوس را کاهش می‌دهد.

چگونه وارنیکلین و بوپروپیون مصرف کنم؟

پزشک شما توصیه خواهد کرد که کدام دارو برای شما مناسب‌تر است. معمولاً این دو دارو را همزمان مصرف نمی‌کنند. چند روز طول می‌کشد تا دارو شروع به اثر کند، بنابراین معمولاً توصیه می‌شود مصرف آن را ۱ یا ۲ هفته قبل از ترک سیگار شروع کنید. با این حال، پزشک یا داروساز شما باید در مورد زمان شروع مصرف آن به شما توصیه کند.

وارنیکلین به مدت حدود ۱۲ روز به صورت روزانه مصرف می‌شود. بوپروپیون معمولاً حداقل به مدت ۷ هفته مصرف می‌شود. بیشتر افراد هر دو دارو را به خوبی تحمل می‌کنند، اما برخی افراد عوارض جانبی دارند. اگر پس از شروع یک داروی جدید عوارض جانبی داشتید، با پزشک یا داروساز خود در این مورد صحبت کنید.

هیچ یک از این داروها به تنهایی باعث ترک سیگار در شما نمی‌شوند، اما در کنار یک برنامه ترک، پشتیبانی از پزشک و خدمات ترک سیگار، می‌توانند شانس موفقیت شما در ترک سیگار را افزایش دهند. بسته به وضعیت شما، پزشک ممکن است توصیه کند که برای افزایش شانس ترک سیگار، یک دارو را همراه با NRT مصرف کنید.

خطرات مرتبط با داروهای ضد نیکوتین چیست؟

تمام داروها عوارض جانبی دارند و برای همه مناسب نیستند. شما باید اطلاعات دارویی مصرف کننده (CMI) که همراه دارو است را بخوانید و اگر نگران خطرات آن هستید با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید.

آیا ویپ‌ها می‌توانند به وابستگی به نیکوتین کمک کنند؟

شواهد محدودی وجود دارد که نشان می‌دهد ویپ‌ها در کمک به ترک سیگار در کوتاه‌مدت یا بلندمدت مؤثر هستند.

به دلیل عدم ارزیابی ایمنی، ویپ‌ها درمان‌های خط اول برای کمک به ترک سیگار نیستند. داروهایی برای درمان وابستگی به نیکوتین (درمان جایگزین نیکوتین) وجود دارند که ارزیابی و تأیید شده‌ و ثابت شده است به شما در ترک کمک می‌کنند و از ویپ‌ها ایمن‌تر هستند. برای ترک سیگار یا ویپ، باید با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید. آنها می‌توانند با توجه به شرایط شما راهنمایی کنند که چگونه ترک کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

اگر می‌خواهید سیگار را ترک کنید،حتماً با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید (به خصوص اگر باردار هستید یا یک بیماری مزمن دارید). آنها می‌توانند وضعیت شما را ارزیابی کرده و به شما کمک کنند تا برای افزایش شانس موفقیت خود برنامه‌ریزی کنید.

همچنین اگر نگران عوارض جانبی داروهای درمان وابستگی به نیکوتین هستید، باید با یک پزشک یا داروساز صحبت کنید.

سوالات متداول

تجربه بیماران

علی، ۴۲ ساله: من ۲۰ سال سیگار می‌کشیدم. برچسب‌های نیکوتین واقعاً هوس‌های ناگهانی من را کنترل کرد. هفته اول سخت بود، اما دیگر آن حس خفگی و سرفه‌های صبحگاهی را ندارم.

زهره، ۲۹ ساله: قرص‌های وارنیکلین رو دکتر برام تجویز کرد. یه جورایی طعم سیگار برام بدمزه شد. دیگه اون لذت قبل رو نمی‌داد. البته تهوع خفیفی داشت ولی بعد از چند روز خوب شد.

کمال، ۵۱ ساله: ترکیب آدامس نیکوتین و برچسب برام معجزه کرد. موقع استرس یا قهوه خوردن که همیشه سیگار می‌کشیدم، آدامس رو می‌جویدم. بعد از ۳ ماه دیگه نیازی به آدامس هم نداشتم.

مهتاب، ۳۵ ساله: بوپروپیون مصرف می‌کردم. علاوه بر کمک به ترک سیگار، انرژی من رو هم بیشتر کرد. اما حتما باید تحت نظر پزشک مصرف بشه چون خوابم رو کمی به هم ریخت.

مهدی، ۴۵ ساله: من برای ترک ویپ از اسپری نیکوتین استفاده کردم. مهم اینه که دقیقاً طبق دستورالعمل استفادهش کنی تا موثر باشه. بعد از ۲ ماه کاملاً از شرش خلاص شدم.

جمع‌بندی

مکانیسم داروهای ضد نیکوتین بر پایه علوم اعصاب است نیکوتین با اتصال به رسپتورهای نیکوتینی کولینرژیک در مغز، باعث آزاد شدن دوپامین می‌شود. NRTبا تأمین تدریجی نیکوتین، این رسپتورها را بدون ایجاد اوج لذت ناگهانی (مثل سیگار) اشباع می‌کند. وارنیکلین به عنوان یک آگونیست جزئی، نیز این رسپتورها را تحریک می‌کند (تا علائم ترک را کاهش دهد) و هم مسیر اتصال نیکوتین را مسدود می‌کند تا لذت مصرف از بین برود. بوپروپیون نیز احتمالاً با مهار بازجذب دوپامین و نوراپی‌نفرین، خلق و خو را بهبود بخشیده و هوس را کاهش می‌دهد.

داروهای ضد نیکوتین به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: ۱. درمان جایگزین نیکوتین (NRT) مانند برچسب، آدامس و اسپری که بدون نسخه در دسترس هستند و با تأمین کنترل‌شده نیکوتین، علائم ترک را کاهش می‌دهند. ۲. داروهای تجویزی غیرنیکوتینی مانند وارنیکلین (Champix) و بوپروپیون (Zyban) که با مکانیسم‌های تاثیر بر مغز، میل به نیکوتین را سرکوب و لذت مصرف آن را کاهش می‌دهند. انتخاب بهترین گزینه باید حتماً تحت نظر پزشک و بر اساس شرایط شما انجام شود. به خاطر داشته باشید که این داروها ابزار هستند و موفقیت نهایی آنها در گرو اراده شما، همراهی با برنامه ترک و پشتیبانی اطرافیان است.

منبع

healthdirect