غذاهای مضر بعد از پیوند کبد

موفقیت بلندمدت پیوند کبد به شدت به مراقبت‌های پس از آن، به ویژه رژیم غذایی و تغذیه مناسب بعد از پیوند کبد، وابسته است. داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی که برای جلوگیری از پس زدن عضو جدید مصرف می‌شوند، باعث تضعیف سیستم دفاعی بدن می‌گردند. اگر شما نیز به تازگی عمل پیوند کبد داشته‌اید، این امر می‌تواند شما را در معرض خطر بالای عفونت‌های ناشی از غذا قرار می‌دهد. بنابراین، پرهیز از غذاهای خاص که می‌توانند حاوی باکتری، ویروس یا انگل باشند، نه تنها یک توصیه که یک ضرورت حیاتی برای حفظ سلامت کبد جدید است. با من همراه باشید تا در این مقاله غذاهای مضر بعد از پیوند کبد را بشناسیم.

سلامتی پس از پیوند کبد

پس از دریافت کبد جدید، این احتمال وجود دارد که سیستم ایمنی بدن شما آن را پس بزند. پس از پیوند، شما مجبور به مصرف داروهای قوی به نام سرکوب‌کننده‌های سیستم ایمنی خواهید بود. این داروها کمک می‌کنند تا از پس زده شدن کبد جدید شما جلوگیری شود. اما آن‌ها عملکرد سیستم ایمنی بدن شما را کاهش می‌دهند. بنابراین می‌توانند مقابله با عفونت‌هایی مانند مشکلات گوارشی و مسمومیت غذایی را سخت‌تر کنند. این نوع عفونت‌ها برای هر کسی وحشتناک هستند. اما اگر سیستم ایمنی بدن شما نتواند با آن‌ها مبارزه کند، ممکن است بسیار بیمار شوید.

بهترین مکمل برای کبد چرب چیست؟

شما می‌توانید از مکمل سلناک پلاس که به عنوان بهترین قاتل کبد چرب است برای بهبود عملکرد کبد خود استفاده کنید. این مکمل توسط شرکت سمانیک تولید شده که که خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی بسیار قوی دارد .  سلناک پلاس حاوی سه ترکیب سلنیوم، عصاره دانه خارمریم و ان استیل سیستئین است که حفاظت از  کبد شما، سم زدایی از کبد و رفع التهاب در بدن به ویژه در کبد را بر عهده دارد و همچنین در حفظ سلامت پوست و پیشگیری از ایجاد آکنه‌های پوستی و بهبود آن نقش دارد.

غذاهایی که پس از پیوند کبد نباید بخورید

اگر به تازگی پیوند کبد داشته‌اید، در صورت ابتلا به مسمومیت غذایی، خطر ابتلا به بیماری جدی در شما بیشتر است.

در بخشی از مقاله آمده است:

You should avoid the foods on this list for at least the first 3 months after your transplant. After 3 months you might be able to start eating them again. But check with your medical team first. Do not eat: Raw or undercooked meat. Make sure all meat is “well done

شما باید حداقل تا ۳ ماه اول پس از پیوند از غذاهای موجود در لیست زیر پرهیز کنید. پس از ۳ ماه ممکن است بتوانید دوباره خوردن آن‌ها را شروع کنید. اما اول با تیم پزشکی خود مشورت کنید.

گوشت خام یا نیم‌پز

گوشت خام یا نیم‌پز می‌تواند شما را در معرض خطر هپاتیت E قرار دهد. هپاتیت E ویروسی است که می‌تواند به کبد شما آسیب برساند. هرچند بیشتر افرادی که به هپاتیت E مبتلا می‌شوند خودبه‌خود بهبود می‌یابند، اما اگر پیوند کبد داشته‌اید، می‌تواند بسیار جدی‌تر باشد و باعث مشکلات طولانی‌مدت (مزمن) شود.

مطمئن شوید که همه گوشت‌ها “کاملاً پخته” شده باشند. از خوردن گوشتی که نمک‌سود یا دودی شده اما پخته نشده است، برای مثال ژامبون پارما یا ماهی قزل‌آلای دودی اجتناب کنید.

میوه، سبزیجات و سالاد نشسته

همیشه سبزی و میوه‌ها را قبل از استفاده به خوبی بشویید. حتی اگر در کیسه‌ای باشد که می‌گوید از قبل شسته شده است.

• هر چیزی که از تاریخ “انقضا” گذشته باشد. حتی اگر به نظر خوب برسد.
• پاته (Patie): نوعی غذا است که از قرار دادن گوشت، ماهی، سبزیجات، میوه و مانند آن‌ها در داخل خمیر پای و پخت آن در داخل فر درست می‌شود.
• پنیرهای رسیده با کپک
• غذا از پیشخوان‌های باز : غذایی که در پیشخوانی باز به نمایش گذاشته شده است را نخورید. در عوض، غذاهای از پیش بسته‌بندی شده و خنک خریداری کنید.
• برنج دوباره گرم شده
• ماهی خام (این مورد شامل خاویار (تخم ماهی) و سوشی حاوی ماهی خام نیز می‌شود)
• صدف خام (صدف را فقط به عنوان بخشی از یک غذای پخته شده و داغ بخورید)
• شیر و لبنیات غیرپاستوریزه : فقط در صورتی شیر، ماست، کره یا پنیر مصرف کنید که بر روی برچسب آن “پاستوریزه” ذکر شده باشد.
• عسل خام، غیرپاستوریزه یا صاف‌نشده و شانه عسل تازه
• ماست‌ها و نوشیدنی‌های “پروبیوتیک” و “زنده“ از جمله کامبوچا و کفیر
• نوشیدنی‌های مبتنی بر یخ در مکان‌های عمومی.
• بستنی از وانت‌های بستنی و دستگاه‌های بستنی نرم

تخم مرغ

اگر به شدت دچار نقص سیستم ایمنی هستید، ممکن است لازم باشد تخم مرغ را تا زمانی که زرده و سفیده کاملاً سفت شود بپزید. اگر می‌خواهید تخم مرغ با زرده شل بخورید، اول با تیم پزشکی خود مشورت کنید. مطمئن شوید که تخم مرغ‌های شما نشان لاین (Lion Mark) دارند. تخم مرغ‌های دارای نشان لاین می‌توانند توسط برخی از افراد در معرض خطر بالاتر مسمومیت غذایی با زرده شل خورده شوند. همچنین آن‌ها دارای تاریخ انقضا خواهند بود. اگر تخم مرغ‌های شما نشان لاین ندارند، فقط در صورتی که کاملاً پخته شده باشند باید آن‌ها را بخورید. زرده و سفیده باید کاملاً سفت باشد.

از هر غذایی که حاوی تخم مرغ خام است، برای مثال مایونز خانگی، خودداری کنید.

غذاهایی که می‌توانند با داروهای شما تداخل ایجاد کنند کدامند؟

برخی غذاهای دیگر نیز وجود دارند که نباید بخورید. به این دلیل که می‌توانند باعث توقف عملکرد صحیح داروهای شما شوند. این موارد می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• گریپ فروت و آب گریپ فروت
• آبمیوه‌های گرمسیری و مرکباتی که حاوی آب گریپ فروت هستند
• آب پوملو (دارابی)
• آب انگور بنفش

خرید، تهیه و ذخیره غذا

علاوه بر پرهیز از غذاهای پرخطر، رعایت چند قانون ایمنی غذایی نیز مهم است. این کار مطمئن می‌کند که شما غذا را به طور ایمن می‌پزید و ذخیره می‌کنید. آن‌ها قوانین خوبی برای همه هستند. اما به خصوص اگر پیوند کبد داشته‌اید بسیار مهم هستند.

خرید مواد غذایی

• غذاهای خنک و منجمد را در اسرع وقت به یخچال و فریزر خود منتقل کنید.
• در صورت امکان، یک کیف خنک کننده و بلوک یخ به فروشگاه ببرید تا به سرد ماندن غذا در راه خانه کمک کند.
• برخی از یخچال‌ها و فریزرها دارای عملکردی برای خنک کردن سریع مقدار زیادی غذا هستند، مانند زمانی که شما تازه خرید بزرگی انجام داده‌اید.

ذخیره غذا در خانه

• گوشت خام را در قفسه پایین یخچال خود نگهداری کنید.
• این کار از چکیدن هر چیزی روی سایر غذاها جلوگیری می‌کند.
• از یک دماسنج در یخچال و فریزر خود استفاده کنید.
• یخچال شما باید بین ۰ تا ۵ درجه سانتیگراد باشد.
• فریزر شما باید ۱۸- درجه سانتیگراد یا کمتر باشد.
• هیچ غذایی که قبلاً منجمد شده است را دوباره منجمد نکنید.

پخت و پز و خوردن

• قبل از تهیه یا خوردن غذا دست‌های خود را بشویید.
• غذاهای منجمد را قبل از پخت کاملاً باز کنید. سپس همیشه مطمئن شوید که کاملاً پخته شده است.
• گوشت یا ماهی خام را همزمان با غذایی که پخته نمی‌شود آماده نکنید.
• می‌توانید اول غذای پخته نشده را آماده کنید و سپس در جای دیگری بگذارید در حالی که گوشت یا ماهی را آماده می‌کنید.
• پس از آماده کردن گوشت یا ماهی خام، همیشه سطوح را ضدعفونی کرده و دست‌های خود را بشویید.
• به خصوص اگر قصد دارید سالاد یا غذای دیگری که پخته نمی‌شود را آماده کنید.
• اگر غذایی را برای خوردن در زمان دیگری می‌پزید، همیشه آن را در حالی که هنوز داغ است مستقیماً در یخچال یا فریزر قرار دهید.
• اگر غذای بیرون‌بر می‌گیرید، مطمئن شوید که غذا کاملاً پخته شده است.
• می‌توانید درجه بهداشت غذاخوری‌های بیرون‌بر را در اینجا بررسی کنید.

حیوانات خانگی و باغبانی

پس از پیوند کبد، شما در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونتی به نام توکسوپلاسموز خواهید بود. این یک انگل کوچک است که می‌تواند در خاک، گوشت نیم‌پز و مدفوع گربه یافت شود.

شما می‌توانید با انجام موارد زیر از خود در برابر توکسوپلاسموز محافظت کنید:

همیشه در صورت انجام موارد زیر دست‌های خود را بسیار خوب بشویید:

• حیوانی، از جمله حیوانات خانگی را لمس کرده‌اید.
• باغبانی کرده‌اید، حتی اگر دستکش باغبانی پوشیده باشید.
• به پارک رفته‌اید.

اگر گربه خانگی دارید:

• از شخص دیگری بخواهید سینی خاک گربه را خالی کند.
• اگر این امکان‌پذیر نیست، همیشه دستکش بپوشید و پس از آن دست‌های خود را بسیار خوب بشویید.

سوالات متداول

تجربه بیماران

نادر، ۴۵ ساله: من سه ماه پس از پیوند، به خاطر خوردن یک تکه پنیر محلی غیرپاستوریزه که فکر می‌کردم مشکلی ندارد، به شدت مسموم شدم و دو هفته در بیمارستان بستری بودم. دکتر گفت باکتری لیستریا بود. واقعاً ارزشش را نداشت. حالا فقط چیزهایی رو می‌خورم که از سلامتشون ۱۰۰ درصد مطمئن هستم.

ماهان، ۳۲ ساله: عادت داشتم همیشه استیکم رو  نیم‌پز و آبدار بخورم. بعد از پیوند، خوردن گوشت کامل ‌پخته برایم سخت بود. اما یک بار در مهمانی وسوسه شدم و یک تکه نیم‌پز خوردم. نتیجه این بود که یک هفته تب، لرز و درد شکم داشتم. به همه می‌گم: وسوسه نشید، حتی یه لقمه کوچیک هم می‌تونه همه چیز رو به خطر بندازه.

محبوبه، ۵۸ ساله: باغبانی عشق من بود. بعد از پیوند، اولین باری که بدون دستکش ضخیم مشغول کار شدم، همان شب دست‌هایم را خیلی خوب نشستم. فردایش تب کردم. آزمایش نشان داد توکسوپلاسموز گرفتم. حالا همیشه دستکش می‌پوشم و بلافاصله بعد از کار دست‌هالم رو با آب و صابون می‌شورم.

کیان، ۲۹ ساله: فکر می‌کردم یک لیوان آب میوه تازه از یک غرفه کنار خیابان سالم است. متأسفانه نوشیدن آبمیوه با آب یخ دستگاه که احتمالاً تمیز نبود مخلوط شده بود. نتیجه یک عفونت گوارشی وحشتناک بود که باعث رد عضو شد.

جمع‌بندی

رعایت رژیم غذایی ایمن پس از پیوند کبد، یک رکن اساسی در موفقیت‌آمیز بودن این عمل پیچیده است. این رژیم صرفاً یک لیست ممنوعه نیست، بلکه یک فلسفه زندگی جدید است که بر پایه پیشگیری از عفونت و محافظت از سرمایه گران‌بهای سلامت (کبد جدید) بنا شده است. هدف اصلی، کاهش هرگونه تماس با عوامل بیماری‌زای احتمالی از طریق غذا، آب و محیط است. به یاد داشته باشید صبر، انضباط شخصی و مشورت مداوم با پزشک و متخصص تغذیه، کلید عبور ایمن از این دوره و رسیدن به یک زندگی سالم و پویا با کبد جدید است.

منبع

Food safety after a liver transplant – British Liver Trust