قرص متورال برای استرس

قرص متورال (متوپرولول) یک داروی قلبی از گروه بتابلاکرهاست که به‌طور مستقیم برای درمان استرس یا اضطراب ساخته نشده، اما گاهی برای کنترل علائم جسمی استرس مانند تپش قلب، لرزش، تعریق و افزایش ضربان قلب تجویز می‌شود. این دارو با مهار اثر هورمون‌های استرس مثل آدرنالین روی قلب، باعث کاهش ضربان قلب و آرام‌تر شدن واکنش‌های بدنی می‌شود، به همین دلیل فرد ممکن است احساس آرامش بیشتری داشته باشد؛ با این حال قرص متورال برای استرس و منشا روانی آن کاربرد خاصی ندارد و بیشتر نقش کنترل علائم فیزیکی و جسمی مرتبط با استرس را دارد.

آیا قرص متورال برای استرس و درمان آن استفاده می‌شود؟

قرص متورال (متوپرولول) دارویی از گروه بتابلاکرهاست که در اصل برای درمان بیماری‌های قلبی مانند فشار خون بالا، تپش قلب و آریتمی استفاده می‌شود، اما در برخی افراد برای کمک به کنترل علائم جسمی استرس و اضطراب نیز تجویز می‌شود.

هنگام استرس، بدن هورمون‌هایی مثل آدرنالین ترشح می‌کند که باعث افزایش ضربان قلب، تپش، لرزش دست، تعریق و احساس فشار در قفسه سینه می‌شوند؛ متورال با مهار اثر این هورمون‌ها روی قلب و سیستم عصبی سمپاتیک، شدت این واکنش‌های بدنی را کاهش می‌دهد و در نتیجه فرد احساس آرامش فیزیکی بیشتری پیدا می‌کند.

با این حال، این دارو علت روانی استرس یا افکار اضطرابی را درمان نمی‌کند و بیشتر برای شرایطی مثل اضطراب موقعیتی (مثلاً استرس امتحان یا سخنرانی)، تپش قلب ناشی از اضطراب یا استرس همراه با فشار خون بالا کاربرد دارد.

به گفته‌ی دکتر نادر افشاری متخصص قلب و عروق مسدود کننده‌های بتا مانند متوپرولول یا قرص متورال، عموماً برای مشکلات مربوط به قلب استفاده می‌شوند؛ اما می‌توان این دارو را برای موارد دیگری مانند کنترل علائم اضطراب نیز تجویز کرد. پروپرانولول و آتنلول دو مورد دیگر از داروهای مسدود کننده‌ی بتای مرسوم هستند که معمولاً برای درمان مشکلات اضطراب تجویز می‌شوند. به طور کلی، تمامی مسدود‌کننده‌های بتا که نام آنها به «-لول» ختم شود، برای کنترل مشکلات اضطراب و ترس های اجتماعی کارساز می‌باشد.

همچنین، باید گفت که مسدود کننده‌های بتا بیشترین میزان اثربخشی خود را زمانی نشان می‌دهند که در کنار درمان‌های زمینه‌ای مانند مشاوره، تغییرات سبک زندگی و سایر دارو ها اعمال شوند.

عوارض جانبی و تداخلات دارویی

سازمان غذا و داروی آمریکا یک هشدار جدی را برای متوپرولول اعلام کرده است: به هیچ وجه مصرف متوپرولول را به طور ناگهانی قطع نکنید؛ قطع مصرف ناگهانی متوپرولول می‌تواند منجر به درد قفسه‌ی سینه و حمله‌ی قلبی شود. در صورت نیاز به قطع مصرف دارو، پزشک می‌تواند برنامه ای برای کاهش تدریجی دوز مصرف دارو به شما ارائه دهد.

به طور کلی، مصرف مسدود کننده‌های بتا راه حلی نسبتاً ایمن و بدون اعتیاد برای اضطراب‌های کوتاه مدت به شمار می‌رود. یکی از دلایل تجویز رایج مسدود کننده‌های بتا توسط پزشکان، میزان حداقلی عوارض جانبی آن است.

عوارض جانبی رایج مسدود کننده‌های بتا عموماً شامل موارد زیر می‌باشد:

• خستگی
• سرگیجه
• سردرد
• خواب سخت
• سرما در انگشتان دست و پا

عوارض جانبی احتمالی متوپرولول یا متورال شامل خستگی، سرگیجه، اسهال، تنگی نفس و خس خس می‌شود. افزایش وزن و ضربان قلب نامنظم از عوارض سوء جدی تر و البته نادر تر مصرف متوپرولول هستند.

تداخلات دارویی قرص متورال

مواردی از تداخلات دارویی احتمالی برای متورال وجود دارد. وجود تداخل دارویی همیشه به این معنا نیست که باید حتماً مصرف یکی از دو دارو را قطع کنید. با این وجود، در این موارد باید با پزشک خود مشورت داشته باشید. در ادامه به برخی از داروهایی که مصرف آنها در کنار مسدود‌کننده‌های بتا، تداخل (به معنای تغییر در اثر دارو و عوارض جانبی آن) ایجاد می‌کنند اشاره شده است:

• سیلدنافیل (ویاگرا) یک دارو برای درمان اختلال نعوظ در مردان است که در صورت مصرف همزمان با متوپرولول (لوسپرسور) می‌تواند باعث تشدید اثر کاهش فشار خون متوپرولول شود. این تأثیر عوارضی مثل سرگیجه، سبکی سر، غش کردن، سردرد و تندی ضربان قلب را به همراه خواهد داشت.
• تیوریدازین (ملاریل) و کلوپرومازین (تورازین) هر دو از دارو‌های ضد روان پریشی هستند که برای درمان اختلالات روانی مانند اسکیزوفرنی و افسردگی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در صورت مصرف در کنار متوپرولول، می‌تواند منجر به افت فشار خون و ریتم غیر عادی ضربان قلب شود.
• دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن‌ (ادویل، موترین، نوپرین) می توانند میزان اثربخشی متوپرولول در کاهش فشار خون را کاهش دهند.
• کلونیدین (کاتاپرس) دارویی برای درمان مشکلات فشار خون بالا، اختلال عدم تمرکز، بیش فعالی (ADHD) و ترک دارو است. در صورت ترکیب این دارو با مسدود کننده‌های بتا باید فشار خون بیمار -به علت احتمال افزایش خطرناک فشار خون- تحت نظر گرفته شود. این خطر، به طور ویژه در موارد قطع مصرف یکی از دو دارو، پس از یک دوره ی مصرف همزمان دیده می‌شود.
• مصرف همزمان متوپرولول با داروهای کند کننده‌ی ضربان قلب، می‌تواند منجر به ضربان قلب بیش از حد کند (برادی کاردی) شود. نمونه‌های این داروها عبارتند از دیگوکسین، کلونیدین، دیلتیازم، و وراپامیل.
• داروهای مسدود‌کننده‌ی آنزیم CYP2D6 در کبد (که وظیفه‌ی تجزیه‌ی متوپرولول را بر عهده دارد) می‌تواند منجر به بالا رفتن سطح متوپرولول در بدن شما شده و متعاقباً باعث بروز و شدت گیری عوارض جانبی احتمالی این دارو شود. از جمله نمونه‌های این دارو‌ها می‌توان به کوئینیدین، فلوکستین، پاروکستین و پروپافنون اشاره کرد.

موارد ذکر شده شامل تمامی عوارض جانبی احتمالی و اختلالات دارویی متوپرولول نمی‌شود و برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این دو موضوع، باید با پزشک خود مشورت کنید.

چه افرادی باید از مصرف متوپرولول پرهیز کنند؟

پیش از مصرف متوپرولول، سوابق و اطلاعات زیر را در اختیار پزشک خود بگذارید:

• حساسیت‌های دارویی قبلی
• فشار خون پایین
• کندی ضربان قلب
• نارسایی قلبی
• مشکلات جریان خون
• ابتلا به آسم
• همچنین، بارداری، شیردهی یا برنامه برای بارداری

متوپرولول تترات یک مسدود‌کننده‌ی بتا غیر انتخابی است که روی هر دو گیرنده‌ی بتا 1 قلبی و بتا 2 ریوی اثر می‌گذارد. مصرف مسدود کننده‌ی بتا غیر انتخابی در افراد سیگاری، مبتلا به آسم یا مبتلا به سایر مشکلات ریوی با خطر بیشتری همراه است. متوپرولول می‌تواند باعث دشواری در تشخیص علائم کم قند خونی (هیپو گلیسمی) در افراد مبتلا به دیابت شود که تحت درمان با انسولین هستند.

سوالات متداول

جمع‌بندی

به‌طور خلاصه، قرص متورال برای استرس یک درمان اصلی محسوب نمی‌شود بلکه دارویی است که به کاهش علائم جسمی استرس مانند تپش قلب، لرزش و افزایش ضربان کمک می‌کند و از این طریق احساس آرامش بدنی ایجاد می‌کند. این دارو با مهار اثر هورمون‌های استرس روی قلب عمل می‌کند، اما بر افکار مضطرب، نگرانی‌های ذهنی یا علت ریشه‌ای استرس تأثیری ندارد؛ بنابراین بیشتر در استرس‌های موقعیتی یا زمانی که استرس با مشکلات قلبی یا فشار خون همراه است کاربرد دارد. مصرف متورال باید حتماً با نظر پزشک انجام شود، زیرا استفاده نادرست آن می‌تواند باعث افت فشار خون، کندی ضربان قلب و عوارض ناخواسته شود.

منابع:

https://www.webmd.com/anxiety-panic/beta-blockers-for-anxiety