دیابت نوع 1 نوعی بیماری مزمن است. در افراد مبتلا به دیابت نوع 1، سلولهای لوزالمعده که انسولین تولید میکنند از بین میروند، بنابراین بدن قادر به ساخت انسولین نیست. انسولین هورمونی است که به سلولهای بدن شما میکند از گلوکز (قند) برای تولید انرژی استفاده کنند. در واقع انسولین باعث میشود که قند از خون به داخل سلولها وارد شود و در آنجا به انرژی تبدیل شود.
زمانی که گلوکز در سلولها به میزان کافی وجود داشته باشد، سلولهای کبد و ماهیچه قند اضافی را به درشت مولکولی با نام گلیکوژن تبدیل کرده و آن را ذخیره میکنند. بین وعدههای غذایی، در حین ورزش و یا خواب، گلیکوژن تجزیه میشود و قند وارد جریان خون شده تا توسط سلولهایی که به آن نیاز دارند به انرژی تبدیل شود.
در دیابت نوع 1 بدن نمیتواند اعمالی که در مورد گلوکز گفته شد را انجام دهد و این اشکال بهدلیل نبود انسولین اتفاق میافتد. در واقع گلوکر نمیتواند وارد سلولها شود. این مسئله باعث میشود که گلوکز بیش از حد در جریان خون گردش کند و سطح قند خون بالا میتواند باعث مشکلات کوتاه و بلند مدت شود.
گرسنگی و تشنگی بیش از حد، تکرر ادرار، تاری دید و کاهش وزن زیاد در مدتی کوتاه از جمله علائم دیابت نوع 1 هستند. این بیماری بهدلیل از بین رفتن سلولهای تولیدکنندهی انسولین توسط سیستم ایمنی بدن ایجاد میشود و عمدتا با تزریق انسولین مدیریت میشود.
دیابت نوع یک چه علائمی دارد؟
علائم دیابت نوع 1 به شرح زیر است:
- گرسنگی بیش از حد
- تشنگی بیش از حد
- تاری دید
- خستگی
- تکرر ادرار
- کاهش وزن چشمگیر در مدت زمان کوتاه
اگر یک یا چند عدد از علائم دیابت نوع 1 را دارید بهتر است به پزشک مراجعه کنید و از وضعیت سلامت خود آگاه شوید.
دیابت نوع یک به چه دلایلی ایجاد میشود؟
هنوز علت دقیق دیابت نوع 1 مشخص نشده است اما مطالعاتی که تا به امروز انجام شده است نشان داده که واکنشهای خودایمنی بدن علیه سلولهای تولیدکنندهی انسولین در پانکراس باعث از بین رفتن سلولهای مربوطه و ایجاد دیابت نوع 1 میشود.
به گفته انجمن دیابت آمریکا (ADA) برخی از افراد ممکن است به دلایل ژنتیکی مستعد ابتلا به این بیماری باشند. افراد دیگر ممکن است به دلیل عوامل محیطی مانند رژیم غذایی به آن مبتلا شوند. ویروسها نیز ممکن است در بروز این بیماری نقش داشته باشند. و گاهی اوقات نیز ترکیبی از این عوامل باعث ایجاد این بیماری میشود.
چگونه دیابت نوع یک را درمان کنیم؟
اگر فردی مبتلا به دیابت نوع 1 تشخیص داده شود، باید انسولین مصرف کند. البته روشهای درمانی دیگری نیز وجود دارند که ممکن است مفید باشند اما بهترین روش تزریق انسولین است.
1- انسولین
افراد مبتلا به دیابت نوع 1 باید هر روز انسولین تزریق کنند. مقدار انسولینی که افراد مختلف در طول روز نیار دارند متفاوت است. افراد مبتلا به دیابت نوع 1 بهطور مرتب قند خون خود را چک میکنند تا بفهمند به چه میزان انسولین نیاز دارند. هم رژیم غذایی و هم ورزش میتوانند بر سطح قند خون تأثیر بگذارند.
2- متفورمین
متفورمین نوعی داروی خوراکی برای درمان دیابت است. این دارو برای سالیان متمادی، تنها برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 تایید شده بود. با این حال، برخی از افراد مبتلا به دیابت نوع 1 نیز ممکن است مقاومت به انسولین داشته باشند. این بدان معناست که انسولینی که از طریق تزریق دریافت میکنند آنطور که باید عمل نخواهد کرد. متفورمین با کاهش تولید قند در کبد به کاهش قند خون کمک میکند.
3- سایر داروها
منیزیم یک مادهی مغذی و ضروری برای بدن است که در بسیاری از غذاها یافت میشود. تحقیقات نشان میدهد منیزیم میتواند به تنظیم قند خون کمک کند. همچنین منیزیم میتواند حساسیت به انسولین را در افرادی که در معرض خطر هستند بهبود بخشد.
جینسنگ نیز میتواند به بهبود شرایط در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 کمک کند. تحققیات مشخص کرده که جینسنگ میتواند باعث بهبود عملکرد سلولهای پانکراس، افزایش تولید انسولین و افزایش جذب قند خون در بافتها بشود.
دیابت نوع 1 در کودکان چه علائمی دارد؟
دیابت نوع 1 زمانی به عنوان دیابت نوجوانان شناخته میشد و دلیل این نامگذاری آن بود که اغلب در کودکان و بزرگسالان جوان تشخیص داده میشد. شایان ذکر است که دیابت نوع 2 معمولا در افراد مسن تشخیص داده میشود. با اینحال، هر دو نوع تقریباً در هر سنی قابل تشخیص هستند. بررسیها نشان میدهد که علائم دیابت در کودکان شامل موارد زیر است:
- کاهش وزن
- خیس کردن رختخواب یا تکرر ادرار
- احساس ضعف یا خستگی
- بیشتر اوقات گرسنه یا تشنه بودن
- تغییرات خلق و خوی
- تاری دید
مانند بزرگسالان، کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 با انسولین درمان میشوند. نسل اول پانکراس مصنوعی اخیراً برای استفاده در کودکان مورد تایید قرار گرفته است. این دستگاه زیر پوست قرار میگیرد. سپس، قند خون را بهطور مداوم اندازهگیری میکند و بهطور خودکار مقدار مناسب انسولین را در صورت نیاز آزاد میکند. در حال حاضر بیشتر کودکان هنوز از روشهای دستی برای تزریق انسولین و پایش گلوکز استفاده میکنند. در کودکان کم سن و سالتر والدین باید دقت کنند که سلامت و امنیت کودکان به خطر نیفتد.
با اینحال، با پیشرفت علم و روشهای درمانی، کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 میتوانند زندگی سالم و رضایتبخشی داشته باشند و کیفیت زندگی آنان به پیشرفتهایی که در حال انجام است، روز به روز بیشتر میشود.
سخن نهایی
دیابت نوع 1 وضعیتی است که باعث میشود بدن به دلیل کمبود انسولین قادر به وارد کردن گلوکز از خون به سلولها نباشد. علت این اتفاق احتمالاً یک فرآیند خودایمنی و تحت تاثیر از عوامل ژنتیکی، محیطی و ویروسها است. این بیماری را میتوان با استفاده از انسولین، داروها، داشتن رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم مدیریت کرد. افراد مبتلا به دیابت نوع 1 هم باید قند خون خود را بهطور مداوم چک کنند و تحت نظر پزشک باشند.
منبع
