دمانس (زوال عقل) چیست؟
دمانس یک اصطلاح کلی برای گروهی از اختلالات مغزی است که باعث مشکلات حافظه و اختلال در تفکر می شود.
دمانس یا زوال عقل چه علائمی ایجاد میکند؟
علائم دمانس اغلب بسیار خفیف شروع شده و تدریج بدتر می شود. علائم می تواند شامل موارد زیر باشد:
- فراموش کردن به شیوه های مختلف
- گیجی
- اختلال در صحبت کردن (مثلاً ناتوانی در یافتن کلمات مناسب)
- مشکل در تمرکز و استدلال
- اختلال در انجام کارهایی مانند پرداخت قبوض
- گم شدن در مکان های آشنا
دمانس در صورت پیشرفت و بدتر شدن میتواند موجب موارد زیر شود:
- عصبانیت یا پرخاشگری
- دیدن چیزهایی که وجود ندارند یا باور کردن چیزهایی که واقعیت ندارند (توهم و هذیان)
- مختل شدن توانایی فرد برای غذا خوردن، حمام کردن، لباس پوشیدن یا انجام سایر کارهای روزمره
- از دست دادن کنترل مثانه و روده
انواع مختلف دمانس (زوال عقل) چیست؟
رایج ترین انواع دمانس عبارتند از:
- بیماری آلزایمر : بیماری آلزایمر شایع ترین علت دمانس (زوال عقل) است. در این بیماری، سلول های مغزی به مرور زمان و به تدریج می میرند.
- دمانس عروقی : دمانس عروقی زمانی اتفاق می افتد که قسمت هایی از مغز خون کافی دریافت نمی کند. این موضوع زمانی اتفاق می افتد که رگ های خونی در مغز با لختههای خون یا رسوبات چربی مسدود شوند. این شکل از زوال عقل در میان افرادی که دچار سکته مغزی شده اند یا در معرض خطر سکته مغزی هستند، شایع است.
- بیماری پارکینسون : بیماری پارکینسون یک اختلال مغزی است که بر حرکت تاثیر می گذارد و باعث لرزش، سفتی و کندی می شود. پارکینسون در صورت پیشرفت می تواند موجب دمانس (زوال عقل) نیز شود.
- سایر علل دمانس : اگر مغز فرد آسیب دیده باشد، زوال عقل نیز ممکن است رخ دهد. به عنوان مثال، داشتن صدمات زیاد به سر می تواند در آینده منجر به دمانس شود.
آیا می توان از دمانس (زوال عقل) پیشگیری کرد؟
مواردی وجود دارد که به نظر می رسد به حفظ سلامت مغز کمک می کند:
- فعالیت بدنی
- رژیم غذایی سالم
- تعامل اجتماعی
- مصرف نوتروپیک ها از جمله نوپپت
آیا باید به پزشک یا پرستار مراجعه کنم؟
بله، اگر فکر می کنید شما یا یکی از نزدیکانتان علائم دمانس (زوال عقل) را نشان می دهید، باید به پزشک مراجعه کنید. گاهی اوقات از دست دادن حافظه و سردرگمی ناشی از مشکلات پزشکی غیر از دمانس است که قابل درمان است.
پزشک بر اساس وضعیت فردی شما تصمیم می گیرد که کدام آزمایش را انجام دهید. بسیاری از افرادی که علائم زوال عقل دارند نیازی به اسکن مغزی ندارند؛ به این دلیل که از روی شرح حال و معاینات تشخیص دمانس مسجل میشود. با این حال، ممکن است پزشک شما بخواهد یک تصویربرداری از مغز (سی تی یا ام آر آی) انجام دهد تا مطمئن شود که علائم شما ناشی از مشکلی غیرمرتبط با دمانس نیست.
دمانس (زوال عقل) چگونه درمان میشود؟
نحوه درمان بستگی به نوع دمانس دارد. برای مثال در بیماری آلزایمر، داروهایی وجود دارد که میتواند به برخی افراد کمک کند. در دمانس عروقی، پزشک بر روی حفظ فشار خون و کلسترول خون تا حد امکان نزدیک به حد طبیعی تمرکز می کند. انجام این کار می تواند به جلوگیری از آسیب بیشتر به مغز کمک کند.
منبع: Uptodate
