پوکی استخوان : درمان پوکی استخوان در افراد مسن

پوکی استخوان در افراد مسن شایع است، اما بخشی از روند طبیعی پیری شما نیست. اصلاح رژیم غذایی، تغییر شیوه زندگی و مصرف برخی داروها و مکمل‌ها می تواند به کند کردن این بیماری کمک کند. بهترین مکمل برای پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان و پیشرفت آن، مکمل کالمگ است. کالمگ حاوی پتاسیم و منیزیم در فرم سیترات است و در تنظیم فعالیت سلول‌های استخوان‌ساز، افزایش استحکام ساختار استخوان، تنظیم میزان هورمون پاراتیروئید و فرم فعال ویتامین D موثر است. شما می‌توانید در کنار داروهایی که پزشکتان برایتان تجویز خواهد کرد، روزانه 2 کپسول کالمگ را بعد از وعده غذایی ناهار و شام به مدت حداقل 1 الی 3 ماه مصرف نمایید. در کنار آن، سیگار را ترک کنید، مصرف الکل را محدود کنید، از کافئین اجتناب کنید، در هفته فعالیت فیزیکی داشته باشید و به طور دائم وضعیت استخوان‌هایتان را تحت نظر داشته باشید.

پوکی استخوان چیست؟

پوکی استخوان درواقع روند پیری شما نیست بله در اثر عدم تعادل بین عناصر مختلف در بدن شما مثل کلسیم، منیزیم و پتاسیم است و بر روند بازسازی اسکلتی، تراکم و استحکام استخوان‌های شما اثرگذارند. درواقع در هر سنی ممکن است شما دچار پوکی استخوان شوید. پوکی استخوان به خودی خود دردناک نیست اما به دلیل افزایش احتمال شکستگی‌های استخوانی، ممکن است درد در شما ایجاد و تشدید شود. با این حال، پوکی استخوان در افراد مسن شایع‌تر است.

پوکی استخوان چه علائمی دارد؟

معمولاً در مراحل اولیه پوکی استخوان هیچ علامتی وجود ندارد. به همین دلیل پوکی استخوان را اغلب یک بیماری خاموش می‌نامند. اغلب افراد تا زمانی که دچار شکستگی در لگن، مچ دست یا برخی از استخوان‌های دیگر بدن شوند متوجه نمی‌شوند که استخوان‌های ضعیفی دارند.

با این حال، برخی از علائم و نشانه‌ها می‌توانند به کاهش بالقوه تراکم استخوان اشاره کنند، مانند:

• عقب رفتن لثه: اگر استخوان‌های فک شما در حال ضعیف شدن باشد، لثه‌های شما ممکن است عقب نشینی کنند. از دندانپزشک خود بخواهید که شما را از نظر از دست دادن بافت استخوانی فک غربالگری کند.
• کاهش قدرت گرفتن اشیا با دست: در مطالعه‌ای بر روی زنان یائسه و تراکم کلی استخوان، محققان دریافتند که قدرت پایین دست در گرفتن و نگه داشتن اشیا با تراکم استخوان پایین مرتبط است.
• ناخن‌های ضعیف و شکننده: استحکام ناخن می‌تواند نشانه سلامت استخوان باشد. اما باید عوامل دیگری را نیز در نظر بگیرید که ممکن است روی ناخن‌های شما تاثیر بگذارد، مانند قرار گرفتن در معرض دمای بسیار گرم یا سرد، استفاده مداوم از لاک پاک‌کن یا کاشت ناخن و تماس مداوم و طولانی مدت با آب.

با این وجود، پوکی استخوان معمولاً علائم اولیه زیادی ایجاد نمی‌کند. اما هنگامی که استخوان‌های شما در اثر پوکی استخوان ضعیف شده‌اند، ممکن است علائم و نشانه‌هایی داشته باشید که عبارتند از:

• درد در ناحیه کمر یا گردن: پوکی استخوان می‌تواند باعث شکستگی فشاری ستون فقرات شود. این شکستگی‌ها می‌توانند بسیار دردناک باشند، زیرا مهره‌های تخریب شده ممکن است اعصابی را که از طناب نخاعی خارج می‌شوند، تحت فشار قرار دهد. علائم درد می‌تواند از حساسیت جزئی تا درد ناتوان‌کننده متغیر باشد.
• کاهش قد در طول زمان: شکستگی‌های فشاری در ستون فقرات می‌تواند باعث کوتاه شدن شما شود. این یکی از بارزترین علائم پوکی استخوان است.
• خمیده شدن به سمت جلو: فشردگی مهره‌ها ممکن است باعث خمیدگی جزئی قسمت بالای کمر شود. کمر خمیده به نام کیفوز شناخته می‌شود که می‌تواند باعث کمردرد و گردن درد شود. به دلیل فشار اضافی روی راه هوایی و انبساط محدود ریه‌ها، حتی می‌تواند بر تنفس نیز تأثیر بگذارد.
• شکستگی‌های استخوانی خیلی راحت تر از حد انتظار: شکستگی یکی از شایع‌ترین علائم پوکی استخوان است. شکستگی‌ها ممکن است با افتادن یا حرکت جزئی مانند پایین آمدن از پله رخ دهد. برخی از شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان حتی می‌توانند در اثر یک عطسه یا سرفه قوی ایجاد شوند.

اگرچه شکستگی استخوان اغلب اولین علامت پوکی استخوان است، با این حال برخی از افراد مسن دارای حالت خمیده به جلو هستند که می‌تواند مشخصه پوکی استخوان باشد و زمانی اتفاق می‌افتد که استخوان‌های ستون فقرات شکسته شده‌اند و تحمل وزن بدن برای مهره‌ها دشوار است.

درمان پوکی استخوان : چگونه پوکی استخوان را درمان کنیم؟

درمان پوکی استخوان شامل درمان و پیشگیری از شکستگی‌ها و استفاده از داروهایی برای تقویت استخوان‌ها است. اگرچه تشخیص پوکی استخوان بر اساس نتایج اسکن تراکم استخوان است، تصمیم در مورد روش درمانی مناسب، بر اساس تعدادی از عوامل دیگر از جمله موارد زیر است:

• سن
• جنسیت
• خطر و ریسک ابتلا به شکستگی استخوان
• سابقه شکستگی و آسیب قبلی

از دسته‌های دارویی مختلفی برای درمان پوکی استخوان استفاده می‌شود. در ادامه به معرفی مختصر هر کدام از داروهای مورد استفاده برای درمان پوکی استخوان می‌پردازیم.

1- بیس فسفونات‌ها

بیس فسفونات‌ها سرعت تخریب استخوان در بدن را کاهش می‌دهند. این کار تراکم استخوان را حفظ می‌کند و خطر شکستگی استخوان را کاهش می‌دهد. بیس فسفونات های مختلفی وجود دارد که عبارتند از:

• آلندرونیک اسید
• ایباندرونیک اسید
• ریزدرونات
• زولدرونیک اسید

این داروها به فرم قرص، شربت و تزریقی موجود هستند. معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه طول می کشد تا این داروها اثر کنند و ممکن است لازم باشد آنها را به مدت ۵ سال یا بیشتر مصرف کنید.

2- تعدیل کننده‌های انتخابی گیرنده استروژن

داروهایی هستند که اثری مشابه هورمون استروژن روی استخوان دارند. آنها به حفظ تراکم استخوان و کاهش خطر شکستگی، به ویژه در ستون فقرات کمک می‌کنند. رالوکسیفن تنها داروی این دسته است که برای درمان پوکی استخوان کاربرد دارد و فقط برای خانم‌ ها بعد از یائسگی توصیه می‌شود. به صورت قرص موجود بوده و روزانه مصرف می‌شود.

3- هورمون پاراتیروئید

هورمون پاراتیروئید به طور طبیعی در بدن تولید می‌شود و میزان کلسیم استخوان را تنظیم می‌کند. از تجویز هورمون پاراتیروئید (مانند تری‌پاراتید) برای تحریک سلول‌هایی که استخوان جدید تولید می‌کنند استفاده می‌شود و به صورت روزانه یک مرتبه تزریق می‌شود. در حالی که سایر داروها فقط می‌توانند سرعت تخریب شدن استخوان را کاهش دهند، هورمون پاراتیروئید می‌تواند تراکم استخوان را افزایش دهد. با این حال، تنها در تعداد کمی از افرادی که تراکم استخوان آنها بسیار پایین است و زمانی که سایر درمان‌ها موثر نیستند، استفاده می شود.

4- داروهای بیولوژیکی

داروهای بیولوژیکی از پروتئین‌ها یا سایر مواد تولید شده توسط بدن ساخته می‌شوند. داروهای بیولوژیکی که می‌توانند برای درمان پوکی استخوان استفاده شوند عبارتند از دنوزوماب و روموسوزوماب . این دسته از داروها در صورتی که فرد نتواند داروهای دیگری مانند بیس فسفونات‌ها را مصرف کند یا پوکی استخوان شدید داشته باشد ممکن است توصیه شوند. آنها از طریق کاهش سرعت تخریب استخوان‌ها و افزایش سرعت استخوان سازی عمل می‌کنند و به صورت ماهانه یا هر چند ماه یکبار تزریق می‌شوند.

5- مکمل‌های کلسیم و ویتامین D

کلسیم ماده معدنی اصلی موجود در استخوان است و مصرف کلسیم کافی به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل برای حفظ سلامت استخوان‌ها ضروری است. برای اکثر بزرگسالان سالم، مقدار توصیه شده کلسیم حدود ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز است و اکثر افراد باید بتوانند این میزان را از یک رژیم غذایی متنوع که حاوی منابع خوب کلسیم است، دریافت کنند.

با این حال، اگر پوکی استخوان دارید، ممکن است به کلسیم بیشتری نیاز داشته باشید، که در این صورت از طریق مصرف مکمل‌های کلسیم باید نیاز بدن خود را تامین کنید.

ویتامین D به جذب کلسیم در بدن کمک می‌کند. ضروری است که ویتامین D مورد نیاز بدن خود را از طریق قرار گرفتن در معرض نور آفتاب ، مصرف مواد غذایی غنی از این ویتامین و مصرف مکمل‌های ویتامین D تامین کنید.

6- هورمون درمانی

از هورمون درمانی برای کمک به کنترل علائم زنانی که در دوران یائسگی هستند استفاده می‌شود. این روش همچنین می‌تواند استحکام استخوان‌ها را افزایش دهد و خطر ابتلا به پوکی استخوان را کاهش دهد.

اگر در حال حاضر پوکی استخوان دارید، هورمون درمانی می‌تواند استخوان‌های شما را تقویت کند و خطر شکستگی استخوان را کاهش دهد. اگر یائسگی زودرس دارید، یعنی زمانی که قاعدگی‌های شما قبل از ۴۵ سالگی متوقف می‌شود، معمولاً به شما توصیه می‌شود حداقل تا سن ۵۱ سالگی از هورمون درمانی یا یک قرص ضد بارداری هورمونی استفاده کنید. این مسئله باعث افزایش سطح استروژن شما می‌شود که به محافظت از شما در برابر پوکی استخوان و سایر علائم ناشی از کمبود استروژن کمک می‌کند.

علت پوکی استخوان در افراد مسن چیست؟

پوکی استخوان در افراد سالخورده، به دلیل عدم تعادل در روند بازسازی استخوان ایجاد می‌شود. این یعنی تحلیل استخوانی در شما، از تولید بافت استخوانی جدید پیشی بگیرد. در این حالت، استخوان‌های شما تراکم مواد معدنی‌شان را از دست می‌دهند و شکاف‌های بزرگی در بافت استخوانی شما ایجاد می‌شود و باعث تضعیف استخوان و افزایش احتمال شکستگی آن‌ها خواهد شد. با افزایش سن، این روند بازسازی استخوان کند می‌شود و شما به طور طبیعی تراکم استخوانتان را از دست خواهید داد.

چه شکستگی‌هایی در افراد مبتلا به پوکی استخوان رایج‌تر است؟

• شکستگی مچ
• شکستگی لگن
• شکستگی ستون فقرات و مهره‌ها

البته شکستگی در نواحی بازو نیز ممکن است رخ دهد. در بعضی افراد، سرفه یا عطسه منجر به ایجاد شکستگی‌های دنده یا ایجاد آسیب در نواحی ستون فقرات می‌شود. پوکی استخوان به خودی خود دردناک نمی‌باشد، اما در صورت ایجاد شکستگی، دردهای طولانی‌مدت ممکن است فرد را درگیر کند.

چه افرادی مستعد ابتلا به پوکی استخوان هستند؟

هر فردی ممکن است به پوکی استخوان مبتلا شود اما برخی افراد بیشتر احتمال دارد این بیماری را تجربه کنند. برخی از ریسک فاکتورهای ابتلا به پوکی استخوان عبارتند از :

• سن بالای ۵۰ سال
• خانم ها به ویژه در سنین پس از یائسگی
• افراد با سابقه خانوادگی پوکی استخوان
• افراد لاغر و با استخوان‌بندی کوچک‌تر
• استعمال سیگار و دخانیات

تراکم پایین استخوان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

درواقع امتیازی به اسم T در آزمایش‌های شما اندازه‌گیری می‌شود. T، تفاوت بین صفر، پایه تراکم استخوان یک بزرگسال در حالت نرمال، و تراکم استخوان خود شماست. در واقع T بزرگتر از 1، نشان از داشتن استخوانی سالم است. اگر امتیاز T شما بین منفی 1 تا منفی 2.5 باشد، به معنای پایین‌بودن تراکم استخوان شما و به دنبال آن افزایش احتمال ابتلا به پوکی استخوان است.

چه عواملی ریسک ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می‌دهد؟

علت دقیق ابتلا به پوکی استخوان هنوز مشخص نشده است. هر فردی که به سنین بالاتر می‌رسد، صرفا دچار پوکی استخوان نمی‌شود. متخصصان مطمئن نیستند چرا یکسری افراد به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند و گروه دیگر خیر. عوامل تغذیه‌ای، سبک زندگی و ویژگی‌های جسمانی هر فرد، در ابتلا به این اختلال موثرند. با این حال برخی عوامل منجر به افزایش ریسک ابتلا به پوکی استخوان می‌شوند از جمله:

• بالابودن سطح هورمون استروژن به شکل غالب
• سطوح پایین هورمون‌های تولید مثلی
• داشتن جسمی ریزنقش و لاغر
• سابقه خانوادگی ابتلا به پوکی استخوان
• ابتلا به سوءتغذیه و عدم مصرف به اندازه ترکیبات غذایی
• استفاده طولانی‌مدت از برخی داروها
• سیگارکشیدن
• مصرف الکل
• ابتلا به سایر شرایط‌ها و اختلالات پزشکی

شیوع نرخ پوکی استخوان، به طور تخمینی 1 زن بالای 50 سال را از بین 5 زن و 1 مرد بالای 50 سال را بین 20 مرد می‌باشد. در یک مطالعه در سال 2021 نشان داده شد 21.7 درصد از افراد مسن با پوکی استخوان زندگی می‌کنند که نرخ بسیار بالایی است.

پوکی استخوان چه تاثیری بر زندگی سالمندان دارد؟

پوکی استخوان گاهی به عنوان یک بیماری خاموش شناخته می‌شود؛ زیرا در بسیاری از موارد هیچگونه علائمی را از خود نشان نمی‌دهد. برخی از علائم آن عبارتند از:

• کاهش قد بدن به دنبال پوکی و درهم رفتن استخوان‌های ستون مهره
• تنگی نفس
• کمردرد
• ایجاد شکستگی‌های پیاپی
• اختلال در حرکت
• تغییر در وضعیت جسمانی و فیزیکی شما

با افزایش سن، به دلیل برخی تغییرات بدنی مثل تغییرات تعادل و هماهنگی، ممکن است شما بیشتر مستعد زمین‌خوردن باشید. ر این حالت، اگر دچار پوکی استخوان شده باشید، شکستگی استخوان برای شما اتفاق خواهد افتاد. محدودیت‌های حرکتی، تنها نگرانی ما از پوکی استخوان نیست. آسیب‌هایی که به ستون فقرات و لگن ممکن است اتفاق بیفتد، نگرانی اصلی ماست. همچنین بی‌تحرکی، احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی و تنفسی را افزایش می‌دهد.

درمان پوکی استخوان در افراد مسن چگونه است؟

درمان پوکی استخوان، باتوجه به سنی که شما در آن قرار دارید، متفاوت است و به منظور جلوگیری از پیشرفت آن و کاهش خطر شکستگی‌های استخوانی، خواهد بود. درمان‌ها عموما دربرگیرنده داروهایی است که به تقویت استخوان‌های شما کمک می‌کند، مثل:

• عوامل آنابولیک
• داروهای بیولوژیک
• درمان‌های مبتنی بر هورمون
• بیس‌فسفونات‌ها مثل آلندرونیت
• مکمل‌های غذایی مثل کالمگ و کلسیم

-نقش پتاسیم و منیزیم در بهبود و پیشگیری پوکی استخوان چیست؟

1. پتاسیم: براساس مطالعات انجام‌گرفته، مصرف پتاسیم منجر به افزایش تراکم تراکم استخوان‌ها می‌شود. درواقع پتاسیم از طریق متعادل‌سازی میزان اسید و باز به محافظت از استخوان منجر می‌شود. مصرف مواد غذایی اسیدساز مثل گوشت و غلات، اثرات نامطلوبی بر استخوان برجای می‌گذارند که با مصرف ترکیبات قلیایی مثل پتاسیم، با این اثر مقابله می‌شود و بافت استخوان حفظ می‌شود. بر طبق آمارهای بدست آمده، مصرف پتاسیم با کاهش 32 درصدی در ابتلا به پوکی استخوان در خانم‌ها همراه است.در یک مطالعه‌ی بالینی، مشخص شد مصرف پتاسیم در 52 بیمار در مدت 6 ماه، منجر به کاهش دفع کلسیم از طریق ادرار و حفظ ساختار استخوان می‌شود.
2. منیزیم: منیزیم نیز در متعادل‌سازی فعالیت سلول‌های استخوانی نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. همچنین این عنصر بر میزان هورمون‌ پاراتیروئید و شکل فعال ویتامین D اثرگذار است و در حفظ تراکم و سلامت اسنخوان‌ها نقش دارد. برطبق تحقیقات بدست‌آمده، خانم‌های مبتلا به پوکی استخوان، سطح کمتری از منیزیم را نسبت به خانم‌هایی که به پوکی استخوان مبتلا نیستند، دارند.در یک مطالعه‌ی بالینی یک ماهه بر روی خانم‌های مبتلا به پوکی استخوان، مصرف منیزیم با کاهش تحلیل استخوانی در ارتباط مستقیم می‌باشد.

در یک کلام، مصرف مکمل حاوی پتاسیم و منیزیم، با کاهش دردهای آرتروزی و کاهش ابتلا به پوکی استخوان و تحلیل آن همراه است. این دو عنصر در فرم سیترات، جذب بسیار بیشتر و عوارض گوارشی کمتری در فرد ایجاد می‌کند.

در ایران، مکمل کالمگ تنها مکملی می‌باشد که پتاسیم و منیزیم را در فرم سیترات دارد و می‌تواند در پیشگیری و بهبود علائم اختلالات آرتروز و پوکی استخوان نقش مثبتی ایفا کند.

همچنین در کنار مصرف این داروها، ترک سیگار، عدم مصرف الکل، داشتن فعالیت روزانه، اجتناب از مصرف کافئین و توجه به حرکات در هنگام راه‌رفتن، به بهبود بیشتر شما کمک‌کننده هستند.

کالمگ چیست و چگونه از پوکی استخوان پیشگیری می‌کند؟

کالمگ مکملی برپایه پتاسیم و منیزیم در فرم سیترات است. پتاسیم و منیزیم هردو در ساختار استخوان‌های شما وجود دارند و از آسیب به آن‌ها جلوگیری می‌کنند. پتاسیم از دفع کلسیم بدن جلوگیری می‌کند و با تنظیم اسیدیته و بازی‌بودن محیط نمی‌گذارد تا استخوان‌ها پوک شوند. منیزیم نیز در تنظیم فعالیت سلول‌های استخوان‌ساز و میزان هورمون پاراتیروئیدی و فرم فعال ویتامین D اثرگذار است. براساس مطالعات انجام‌گرفته، میزان منیزیم سرمی و استخوانی در خانم‌های یائسه کمتر از حد نرمال است و آن‌ها را مستعد ابتلا به پوکی استخوان می‌کند.

شما می‌توانید در برنامه پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان در خود، روزانه 2 کپسول کالمگ را بعد از وعده غذایی ناهار و شام به مدت حداقل 1 الی 3 ماه مصرف کنید. همچنین این مکمل به دلیل داشتن سیترات، در کلیه رسوب نمی‌کند.

نتیجه‌گیری

پوکی استخوان یک بیماری مرتبط با افزایش سن نمی‌باشد و ممکن است در هر زمانی شما را تحت تاثیر خود قرار دهد. تغییرات فیزیکی و تغذیه‌ای در کنار عوامل ژنتیکی در ایجاد این اختلال موثرند. افراد مسن به دلیل تغییر در هماهنگی و تعادل بدنی، بیشتر باید در حرکات خود هوشیار باشند. درمان‌ پوکی استخوان در افراد مسن، با مصرف داروهایی مثل آلندرونیت، داروهای بیولوژیک، هورمونی و مکمل‌های غذایی امکان‌پذیر است. بهترین مکمل برای پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان و کندکردن پیشرفت آن، کالمگ است. شما می‌توانید روزانه 2 کپسول کالمگ را بعد از ناهار و شام به مدت حداقل 1 الی 3 ماه مصرف نمایید.

منابع

Osteoporosis Causes & Symptoms | NIAMS (nih.gov)

Potassium – Health Professional Fact Sheet (nih.gov)

Magnesium – Health Professional Fact Sheet (nih.gov)

Pharmacological treatment of osteoporosis in the oldest old – PMC (nih.gov)