در سری جدید از مقالات مجلهی علمی سمانیک به موضوع سوء هاضمه پرداخته شده است. سوء هاضمه، درمانهای خانگی و رژیم غذایی مناسب برای بهبود این بیماری از جمله مواردی بودند که مورد بررسی قرار گرفتند. اگر بخواهیم آب پاکی را روی دست شما بریزیم باید در همین ابتدا بگوییم که سوء هاضمه درمان قطعی ندارد. این بیماری مزمن است و هر نوع درمان در بهترین حالت تنها میتواند شدن بیماری را کاهش دهد اما باعث از بین رفتن آن نخواهد شد.
روشهای مختلفی برای کنترل علائم این بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن وجود دارد که استفاده از هر کدام میتواند به نوبهی خود مفید باشد. در این مقاله به تعدادی دیگر از روشهای درمانی که به کنترل این بیماری کمک میکنند میپردازیم.
متاسفانه سوء هاضمه یک بیماری مزمن است و درمان قطعی برای آن وجود ندارد. اما استفاده از داروها،درمانهای روانشناختی و داشتن یک رژیم غذایی مناسب در کنار ورزش و رعایت مورادی که در ایم مقاله به آن اشاره میشود، میتواند به کاهش علائم و کنترل بیماری کمک کند.
سوء هاضمه چیست؟
سوء هاضمه یک اصطلاح کلی است که به احساس ناراحتی در قسمت بالای شکم اشاره دارد. درد معده، حالت تهوع و احساس سیری زودرس از جمله علائم این بیماری هستند که اغلب بلافاصله پس از خوردن غذا شروع میشوند. سوء هاضمه بسیار شایع است و ممکن است ناشی از یک علت زمینهای در سیستم گوارش فرد باشد. از جملهی این موارد میتوان به شرایط زیر اشاره کرد:
- رفلاکس یا بازگشت اسید معده به مری
- بیماری کیسهی صفرا
- زخم معده
درمانهای سوء هاضمه
برخی از درمانهای این بیماری خانگی هستند ولی برخی دیگر حتما باید توسط پزشک و متخصص تجویز شوند.
1- داروی خوراکی
انواع مختلفی از داروها وجود دارند که به رفع سوء هاضمه کمک میکنند و میتوانید از آنها استفاده کنید. داروهای بدون نیاز به نسخه عبارتند از:
- ضد اسیدها برای خنثی کردن اسید معده
- مسدودکنندههای H2 یا هیستامین 2 برای کاهش تولید اسید معده
- مهارکنندههای پمپ پروتون در زمان ایجاد حملات مکرر سوزش سر دل
همهی داروهای بهبوددهندهی سوء هاضمه از نوع بدون نیاز به نسخه نیستند. برخی از داروهایی که برای رفع موارد پیچیدهی سوء هاضمه مفید هستند به تجویز پزشک نیاز دارند. همچنین اگر علت مشکل سوء هاضمهی فردی عفونت باکتریایی در معده باشد، که این عفونت توسط باکتری هلیکوباکتر پیلوری ایجاد میشود، پزشک برای فرد بیمار آنتیبیوتیک نیز تجویز خواهد کرد.
2- درمانهای روانشناختی
باید به این نکته توجه کرد که استرس روانی هم میتواند یکی از علل ابتلای به سوء هاضمه باشد. در این حالت دریافت مراقبتها و درمانهای مربوط به سلامت روان میتواند به کاهش سوء هاضمه کمک کند. یکی از انوع رواندرمانیهایی که میتواند به بهبود شرایط کمک کند، گفتار درمانی نامیده میشود. در گفتار درمانی یک درمانگر میتواند به فرد کمک کند تا راههایی را برای مقابله با استرسهای روزمرهی زندگی به کار گیرد. اگر متوجه شدید که استرس باعث ایجاد سوء هاضمه در شما میشود، مدیتیشن و سایر تمرینات آرامبخش میتوانند تاثیر زیادی در بهبود شرایط شما داشته باشد.
3- اضافه کردن زنجبیل به رژیم غذایی
زنجبیل سابقهی طولانی استفاده برای درمان اختلالات مرتبط با سوء هاضمه دارد. نتایج تحقیقات زیادی حاکی از وجود خواص ضد التهابی، آنتیاکسیدانی و ضد زخم در زنجبیل است. زنجبیل به رفع حالت تهوع ناشی از سوء هاضمه کمک میکند. علاوه بر این مشخص شده است که زنجبیل به عمل هضم و ترشح و جریان بزاق نیز کمک میکند. علاوه بر آنچه گفته شد، زنجبیل میتواند به بدن کمک کند تا از شر گازهایی که ممکن است باعث درد معده شوند نیز خلاص شود.
4- نوشیدن آب با جوش شیرین
اگر اسید معده عامل اصلی ایجاد سوء هاضمه باشد، جوش شیرین – که بهنام بیکربنات سدیم نیز شناخته میشود – میتواند کمککننده باشد. یکچهارم قاشق چایخوری جوش شیرین را به یک لیوان آب اضافه کنید و آن را هم بزنید و سپس بنوشید. دقت کنید که تا 2 ساعت پس از مصرف سایر داروها بایداز مصرف جوش شیرین خودداری کنید، زیرا میتواند سرعت جذب برخی داروها را در بدن کاهش دهد.
از این درمان خانگی 1 تا 2 ساعت پس از میل کردن غذا استفاده کنید. اطمینان حاصل کنید که معدهی شما در هنگام مصرف این درمان خیلی پر نباشد و نباید بیش از 2 هفته از این درمان استفاده کنید و به آن ادامه دهید، مگر اینکه پزشک در این مورد تجویزی انجام داده باشد.
نکته: اگر نمیدانید برای درمان سوء هاضمه چه غذایی بخورید حتما مقاله “برای درمان سوء هاضمه چه غذایی بخوریم؟” را مطالعه نمایید.
چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه کنید؟
سوء هاضمهی خفیف جایی برای نگرانی ندارد. با اینحال اگر سوء هاضمه بیش از 2 هفته طول کشید باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر درد معدهی شدید همراه با موارد زیر را تجربه میکنید باید فورا به پزشک مراجعه کنید.
- کاهش وزن یا کاهش اشتها
- استفراغ مکرر یا استفراغ خونی
- مدفوع سیاه و قیری
- مشکل در بلعی که بهطور مداوم بدتر شود
برای جلوگیری از سوء هاضمه چه کارهایی باید انجام داد؟
برای جلوگیری از ایجاد و پیشرفت این بیماری حتما باید آنچه میخورید و مینوشید سالم باشد. علاوه بر این باید تغییراتی نیز در سبک زندگی خودتان ایجاد کنید. تغییراتی مانند موارد زیر:
- اجتناب از ورزش بلافاصله بعد از غذا خوردن
- جویدن غذا با دقت و کامل
- کاهش وزن
- نخوردن تنقلات آخر شب
- عدم مصرف زیاد داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی
- ترک سیگار
- سعی کنید استرس را در زندگی خود کاهش دهید
- 2 تا 3 ساعت بعد از غذا خوردن صبر کنید و سپس دراز بکشید
سخن پایانی
سوء هاضمه یکی از شایعترین بیماریهایی است که انسانها در سراسر جهان با آن دست و پنجه نرم میکنند و متاسفانه یک شرایط مزمن است اما قابل کنترل میباشد. همانطور که گفته شد درمانهایی که برای این بیماری در دسترس هستند به کنترل علائم کمک میکنند اما کاملا باعث از بین رفتن بیماری نمیشوند. دقت کنید که بهتر است هرگونه درمانی اعم از استفاده از درمانهای خانگی یا داروهای بدون نیاز به نسخه، بهتر است تحت نظر پزشک انجام گیرد. پیشنهاد میشود در صورت ابتلای به سوء هاضمه حتما سبک زندگی خود را عوض کنید، رژیم غذایی سالمی داشته باشید، ورزش را در برنامهی روزانهی خود قرار دهید و استرس خود را مدیریت کنید.
منبع
