اختلال PMDD چیست؟

اختلال دیس‌فوریک پیش از قاعدگی (PMDD) شکلی شدید از سندرم پیش از قاعدگی (PMS) است و به‌عنوان یک وضعیت سلامت روان شناخته می‌شود که می‌تواند با تغییر سبک زندگی و گاهی دارو درمان شود.

در همین زمینه، آگاهی از اینکه دیر شدن عادت ماهانه تا چند روز طبیعی است نیز می‌تواند به زنان کمک کند تا راحت‌تر میان تغییرات طبیعی چرخه قاعدگی و نشانه‌های اختلالات جدی‌تری مانند PMDD تمایز قائل شوند.

اختلال PMDD چیست؟ PMDD به دسته ای از عوامل روحی و جسمی گفته می‌شود که رندگی روزمره شما را تغییر داده وسلامت روان شما را تهدید می‌کند و  معمولا یک یا دو هفته قبل از قاعدگی شروع می‌شود.

تفاوت اصلی بین PMDD و PMS این است که علائم PMDD شدیدتر و ناتوان‌کننده می‌باشند.

بین ۲۰ تا ۴۰ درصد زنان علائم متوسط تا شدید پیش از قاعدگی را تجربه می‌کنند و تنها ۳ تا ۸ درصد زنانی که علائم شدیدتری دارند ممکن است عملکرد طبیعی روزمره‌شان مختل شود. این گروه همان کسانی هستند که PMDD را تجربه می‌کنند.

PMDD یک وضعیت مزمن است و هر زمان که اتفاق بیفتد نیاز به درمان دارد درمان‌های موجود اصولا شامل اصلاح سبک زندگی و دارودرمانی هستند.در این مقاله به بررسی علت‌ها، علائم، تشخیص و همچنین گزینه‌های درمانی موجود برای افرادی که با این اختلال مواجه هستند، می‌پردازیم. پس همراه من باشید.

حقایقی درباره PMDD!

• علائم PMDD عملکرد روزمره شما را مختل می‌کند و نیازمند درمان پزشکی هستید.
• این اختلال نسبت به PMS علایم شدیدتر اما شیوع کم‌تری دارد
• علائم اصولا در نیمه دوم چرخه قاعدگی مشاهده می‌شوند
• علائم PMDD ممکن است تا یائسگی ادامه داشته باشند

علائم PMDD شبیه به PMS می‌باشد  اما شدت آنها بیشتر است. معمولاً علائم یک هفته قبل از شروع قاعدگی ظاهر می‌شوند و چند روز پس از شروع قاعدگی کاهش پیدا می‌کند. افرادی که PMDD دارند اغلب در این مدت قادر به انجام فعالیت‌های روزمره خود نمی‌باشند این وضعیت می‌تواند روابط شما را تحت تأثیر قرار دهد و نظم روزمره در خانه و محل کار فرد را مختل کند.

علائم PMDD چیست؟

• خستگی شدید
• تغییرات خلق و خو مثل تحریک‌پذیری و اضطراب و افسردگی و نگرانی
• گریه و حساسیت عاطفی شدید
• عدم توانایی در تمرکز
• تپش قلب
• پارانویا و مشکلات مربوط به تصویر ذهنی از خود
• مشکلات هماهنگی حرکتی
• فراموشی
• نفخ شکم وافزایش اشتها و مشکلات گوارشی
• سردرد
• کمردرد
• اسپاسم عضلانی و بی‌حسی یا سوزن‌سوزن شدن اندام‌ها
• گرگرفتگی
• سرگیجه و غشکردن
• بی‌خوابی
• تغییرات بینایی و مشکلات چشمی
• مشکلات تنفسی مانند آلرژی و عفونت‌ها
• درد در دوران قاعدگی
• کاهش میل جنسی
• کبودی آسان
• حساسیت بالا

احتباس مایعات می‌تواند باعث درد سینه و کاهش حجم و تورم دست‌ها، پاها و مچ‌ها و افزایش وزن موفق شود. همچنین ممکن است مشکلات پوستی مانند آکنهو  التهاب و خارش و تشدید تبخال اتفاق افتد. بیشتر این علائم با حالت‌های روانی و اضطراب ارتباط دارند.

تشخیص PMDD چگونه است؟

تشخیص PMDD نیازمند معاینه فیزیکی و  بررسی سوابق پزشکی و تست‌های لازم برای رد شدن سایر شرایط می‌باشد. همچنین پزشک از نمودار علائم برای بررسی ارتباط بین علائم و چرخه قاعدگی استفاده می‌کند

بر اساس دستورالعمل‌های DSM-V علائم باید حداقل دو چرخه قاعدگی متوالی مشاهده شده باشند و یک  هفته قبل از شروع قاعدگی ظاهر شده و در چند روز اول فروکش کنند و زندگی روزمره شما را مختل کند. برای تشخیص این اختلال باید حداقل پنج علامت داشته باشید که یکی از آنها شامل غم یا ناامیدی ، اضطراب ، تغییرات خلقی و  یا خشم و تحریک‌پذیری باشد.

علائم دیگر ممکن است شامل بی‌علاقگی به فعالیت‌های روزمره‌تان،  مشکلات تمرکز،،خستگی ، تغییرات اشتها ، مشکلات خواب و احساس فقدان کنترل است. علائم جسمی دیگر شامل درد یا تورم سینه، سردرد ، درد مفاصل یا عضلات ، نفخ و افزایش وزن می‌باشد.

PMDD چگونه درمان می شود؟

• داروهای ضد افسردگی دسته SSRIها مانند: فلوکستین،پاروکستین، سرترالین و سیتالوپرام
• قرص‌های ضدبارداری خوراکی حاوی دروسپیرنون و اتینیل استرادیول
• آنالوگ‌های هورمون آزادکننده گنادوتروپین مانند لوپرولید و گوسرلین
• دانازول

رفتاردرمانی شناختی (CT) هم به کاهش علائم کمک می‌کند و در ترکیب با دارو مفید می‌باشد.

چه مکمل هایی برای PMDD مفید است؟

• عصاره Chasteberry
• ویتامین B6 و کلسیم ومنیزیم و ویتامین E
• روغن گل مغربی (انیاز به مطالعات بیشتر. اور بخشی فعلا قطعی نیست)

تحقیقات نشان داده‌اند که ویتامین B6 می‌تواند مفید و کم‌هزینه باشد و مکمل‌های کلسیم و ویتامین D می‌توانند  شدت علائم را کاهش  بدهند . قبل از مصرف هر دارو و مکملی حتما با پزشک مشورت کنید.

روش‌ های جایگزین و سبک زندگی در بهبود PMDD

برخی روش‌های جایگزین که ممکن است مفید باشند شامل یوگا ، Qi Therapy، درمان با زعفران ،، تحریک نوری و طب سوزنی می‌باشند  اما هنوز  تحقیقات بیشتری نیاز است.

تغییرات رژیم غذایی و ورزش

• کاهش مصرف قند و  نمک ، کافئین و الکل
• افزایش مصرف پروتئین و کربوهیدرات‌های پیچیده

ورزش منظم و مدیریت استرس و نگرش مثبت نسبت به قاعدگی کمک‌کننده می‌باشد.

نکات دیگر:

• استراحت بیشتر در روزهای نزدیک به قاعدگی‌تان
• صحبت با شریک زندگی یا دوست مورد اعتماد خود
• انجام فعالیت‌های آرامش‌بخش مثل مطالعه و تماشای فیلم یا  پیاده‌روی و حمام کردن

سوالات متداول

تجارب افراد

سعیده ۲۸ ساله: “من سال‌ها قبل از شروع پریود دچار حس افسردگی و  نوسانات  شدید خلقی می‌شدم و همیشه فکر می‌کردم فقط ضعف روحی خودم است اما وقتی بیشتر درباره افسردگی پیش‌از‌قاعدگی تحقیق کردم متوجه شدم که این موضوع یک مسئله طبیعی و شایع در میان خانم‌هاست. بعد از اصلاح سبک زندگی‌ام و  داشتن روتین ورزشی منظم و تغذیه سالم ، علائمم خیلی کمتر شد و امروز راحت‌تر می‌توانم با آن کنار بیایم.”

سبا ۳۰ ساله: “برای من  دوران قبل از پریود همیشه با افسردگی و نا‌امیدی و خستگی و بی‌حوصلگی همراه بود در حدی که  روی کار و روابط اجتماعی‌ام اثر گذاشته بود. اوایل به این موضوع توجهی نداشتم  اما وقتی دیدم کیفیت زندگی‌ام واقعا تحت تاثیر قرارگرفته است.  به پزشک مراجعه کردم. با مشاوره و مصرف دارو و مکمل تحویزی پزشک توانستم کنترل بهتری روی روحیه‌ام داشته باشم و حالا احساس می‌کنم آگاهی از این مشکل بزرگ‌ترین قدم برای مدیریت آن می‌باشد. اینکه بدانید این یک وضعیت است که خیلی از افراد دچار آن هستند و با کمک اصلاح سبک زندگی و مصرف دارو و مکمل و یا مشاوره می‌توانید قدم بزرگی درراه بهبود کیفیت زندگی خود بردارید.”

منابع

Calcium and vitamin D intake and risk of incident premenstrual syndrome

Herbal treatments for alleviating premenstrual symptoms: a systematic review

ISPMD consensus on the management of premenstrual disorders

Premenstrual dysphoric disorder: burden of illness and treatment update