گلودرد؛ علائم، علت و راههای درمان
- 2 اسفند 1404
- دسته بندی: گوش، حلق و بینی
- بدون دیدگاه
تأیید شده توسط پزشکان متخصص سمانیک
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان سمانیک مشاوره بگیرید.
گلودرد یا فارنژیت با درد، سوزش یا تحریک در گلو همراه بوده و در بیشتر موارد با بلع یا صحبت کردن تشدید میشود. اغلب گلودردها ناشی از عفونتهای ویروسی هستند، اما عوامل باکتریایی، آلرژیها، خشکی هوا، ریفلاکس معده و حتی تومورها نیز احتمال دارد در بروز آن نقش داشته باشند. شناخت دقیق علائم، علل و روشهای درمان گلودرد، اهمیت بالایی دارد تا فرد بتواند به شکل موثر از این عارضه پیشگیری و آن را مدیریت کند. در ادامه این مقاله به بررسی کامل گلودرد و روشهای درمانی میپردازیم.
علائم و نشانههای گلودرد؛ تشخیص دقیق درد گلو
درد یا سوزش در گلو معمولا اولین نشانه گلودرد است و احتمالا با بلع یا صحبت کردن تشدید شود. در برخی موارد، گلودرد شدید، گلودرد چرکی یا گلودرد یک طرفه بروز میکند و نیاز به بررسی دقیق پزشکی دارد. علائم معمول گلودرد شامل موارد زیر هستند:
- درد یا خارش گلو که هنگام بلع یا صحبت کردن بدتر میشود.
- بلع دشوار و احساس گیر کردن غذا
- تورم و درد غدد لنفاوی گردن و فک
- تورم و قرمزی لوزهها
- لکههای سفید یا چرک روی لوزهها
- گرفتگی صدا و تغییر کیفیت صدا
علاوهباین، گلودرد ممکن است با علائم عمومی ویروسی مانند تب، سرفه، آبریزش بینی، عطسه، بدندرد، سردرد و حالت تهوع همراه باشد. درصورتیکه علت بروز گلودرد سرماخوردگی باشد، پزشک در کنار داروهای درمان گلودرد، قرص کوریزان سرماخوردگی بزرگسالان نیز تجویز میکند تا علائم سریعتر بهبود یابند.
علت بروز گلودرد؛ دلایل شایع و غیرشایع این عارضه
گلودرد معمولا ناشی از عفونتهای ویروسی است، اما علل باکتریایی، حساسیتی و دیگر عوامل نیز احتمالا موجب این عارضه شوند. شناخت علت دقیق، برای تعیین درمان مناسب ضروری است. در ادامه به بررسی علل ویروسی، باکتریایی و سایر علل میپردازیم.
| دسته علت | نمونهها | توضیح |
| ویروسی | سرماخوردگی، آنفولانزا، مونونوکلئوز (ویروس اپشتین بار)، سرخک، آبلهمرغان، COVID-19، خروسک | شایعترین علل گلودرد، معمولا خودبهخود بهبود مییابند و نیازی به آنتی بیوتیک برای گلودرد ندارند. |
| باکتریایی | استرپتوکوک گروه A (گلودرد استرپتوکوکی) | عامل گلودرد چرکی، نیازمند مصرف کامل آنتی بیوتیک برای گلودرد (زیر نظر پزشک) و درمان گلودرد چرکی است تا از عوارض جدی مانند تب روماتیسمی جلوگیری شود. |
| حساسیتی / آلرژیک | گرده گل، گرد و غبار، مو و پر حیوانات خانگی | باعث گلودرد حساسیتی و تحریک پشت حلق میشوند؛ درمان گلودرد ناشی از آلرژی ممکن است نیازمند داروهای ضدحساسیت باشد. |
| محیطی / رفتاری | خشکی هوا، تنفس از طریق دهان، آلودگی هوا، دود سیگار، غذاهای تند، فشار عضلانی حنجره | تحریک گلو و درد گلو ایجاد میکنند؛ درمان خانگی گلودرد و رعایت نکات محیطی برای این مورد مفید است. |
| سایر علل پزشکی | ریفلاکس معده (GERD)، HIV، تومورهای گلو و حنجره | احتمال دارد علت درد معده تا گلو باشد یا موجب گلودرد شدید و عفونت گلو شود؛ نیازمند مراجعه به متخصص گلودرد است. |
بهطورکلی برای تشخیص دقیق علت گلودرد و درمان آن بهتر است پس از شروع علائم اولیه به پزشک مراجعه کنید. چنانچه علت بروز گلودرد آلرژی و عوامل محیطی باشد پزشک داروهایی مانند قرص نئوتادین تجویز میکند. (برای کودکان از شربت نئوتادین استفاده میشود.)
تشخیص گلودرد؛ روشهای پزشکی و آزمایشگاهی
تشخیص گلودرد با بررسی علائم، سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی انجام میشود. پزشک ابتدا گلو، گوش و بینی را بررسی میکند و غدد لنفاوی گردن را لمس میکند. در موارد مشکوک به عفونت باکتریایی، سواب حلق گرفته میشود تا نمونه برای آزمایش استرپتوکوک ارسال شود.
این مراحل به پزشک کمک میکند تا نوع گلودرد، از جمله گلودرد چرکی یا گلودرد ویروسی را تشخیص دهد و دارو برای گلودرد شدید تجویز کند. اگر گلودرد ناشی از سرماخوردگی و آلرژی باشد، پزشک با تجویز داروهایی مثل کلداکس سینوس و آلرژی به روند بهبودی کمک میکند.
درمان دارویی گلودرد؛ راهکارهایی برای گلودرد شدید یا عفونی
اگر گلودرد ناشی از عفونت باکتریایی باشد، پزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند. مصرف آنتیبیوتیک باید دقیقا طبق دستور پزشک و بهطور کامل انجام شود، حتی اگر علائم گلودرد بهبود یافته باشند. تکمیل نکردن دوره درمان امکان دارد باعث تشدید عفونت یا گسترش آن به دیگر بخشهای بدن شود؛ بهویژه در موارد گلودرد استرپتوکوکی، ناتمام ماندن دوره مصرف آنتیبیوتیک خطر ابتلا به تب روماتیسمی یا التهاب شدید کلیه را افزایش میدهد.
درمان خانگی گلودرد؛ روشهایی سنتی و موثر برای درمان دردهای غیرعفونی
درصورتیکه علت گلودرد شما مربوط به عواملی به جز عفونت و باکتریایی باشد، راهکارهای خانگی موثر هستند. راهکارهای خانگی به کاهش درد گلو و پیشگیری از گسترش عفونت کمک میکنند:
- استراحت کافی و محافظت از صدای خود
- مصرف مایعات و نوشیدنیهای گرم مانند چای زنجبیل برای گلودرد و آب با عسل
- غرغره برای گلودرد با آب نمک گرم
- استفاده از مرطوبکننده هوا و حمام بخار
- اجتناب از عوامل تحریککننده مانند دود سیگار و مواد شوینده
این اقدامات برای درمان گلودرد و سرفه و کاربرد دارند. عسل برای گلودرد، به خصوص در بزرگسالان و کودکان بالای یک سال، ممکن است اثر تسکینی داشته باشد.
پیشگیری از گلودرد؛ راهکارهای عملی و موثر
پیشگیری از گلودرد با رعایت نکات بهداشتی و کاهش تماس با عوامل عفونی امکانپذیر است. شستن دستها، استفاده از دستمال هنگام عطسه، دوری از تماس با افراد بیمار و تمیز کردن سطوح پرتردد، از جمله راهکارهای پیشگیرانه هستند. این نکات برای کاهش خطر انتقال عفونت به دیگران اهمیت دارد.
مدیریت موثر گلودرد و راهکارهای تخصصی درمانی
گلودرد یک عارضه شایع است که اغلب ناشی از عفونتهای ویروسی بوده و معمولا با درمان خانگی و رعایت نکات بهداشتی بهبود مییابد. با این حال، در موارد گلودرد شدید، گلودرد چرکی، گلودرد کودکان یا گلودرد عفونی، مراجعه به پزشک و استفاده از دارو یا آنتی بیوتیک ضروری است. رعایت روشهای پیشگیری، مراقبتهای خانگی و تشخیص به موقع روند بهبود را تسریع کرده و از عوارض جدی جلوگیری میکند. با شناخت علائم و انتخاب روش درمان مناسب، روند بهبودی تسریع یافته و سریعتر سلامت خود را بهدست میآورید.