پروستات، غدهای میباشد که در مردان، نقش مهمی در فرآیند تولیدمثلی آنها دارد. اختلالات پروستات ممکن است از نوع سرطان، هایپرپلازی پروستات و التهاب آن باشد. به دلیل محل قرارگرفتن پروستات در لگن، ایجاد اختلالات مربوط به آن عمدتا به شکل ایجاد مشکلات ادراری میشود. پروستات در تولید مایع سمن و تنظیم جریان ادرار نیز نقش دارد. همچنین این غده در تولید هورمون و متعادلسازی PH ادرار نقش دارد. با افزایش سن در مردان، غده پروستات نیز اغلب تمایل به بزرگشدن دارد. به همین دلیل اختلالات مربوط به این غده در سنین بالاتر بیشتر اتفاق خواهد افتاد. در ادامه با من همراه باشید تا به درستی دررابطه با انواع اختلالات پروستات آگاهی یابید.
پروستات چیست؟
پروستات درواقع غدهای واقع در لگن، درست زیر مثانه در مردان است. این غده، ترکیبی اتز بافت عضلانی و غددی است و این بافت هورمون و آنزیمهای مختلفی را آزاد و ترشح میکند. پروستات در تولید مثل مردان، با ایجاد مایعاتی برای حرکت اسپرمها و حرکت آنها به سمت مجرای ادراری، نقش دارد. پروستات همچنین در تولید آنتیژن اختصاصی پروستات (PSA) نقش دارد -پروتئینی که مایع سمن را آبکیتر میکند- که پزشکان اغلب با بررسی آن، به مشکلات پروستات پی میبرند.
اختلالات پروستات چند دسته هستند؟
اختلالات پروستات، ممکن است شامل التهاب پروستات (Prostatitis)، هایپرپلازی خوشخیم پروستات (BPH) و یا سرطان پروستات باشد.
- پروستاتیت: پروستاتیت درواقع التهاب پروستات است که به دنبال آن در شما ایجاد درد و برخی علائم دیگر خواهد شد. این اختلال، شایعترین مشکل مربوط به مجاری ادراری در مردان زیر 50 سال و سومین اختلال شایع در مردان بالای 50 سال است. چهار نوع اصلی پروستاتیت عبارت است از: پروستاتیت مزمن یا سندروم درد مزمن لگن، پروستاتیت حاد باکتریایی، پروستاتیت مزمن باکتریایی و پروستاتیت بدون علامت.
- پروستاتیت مزمن: شایعترین نوع پروستاتیت میباشد و میتواند منجر به ایجاد درد یا ناراحتی به مدت 3 ماه یا بیشتر در قسمت پایین معده، آلت تناسلی، کیسه بیضه، پایین کمر و یا بین کیسه بیضه و مقعد شود. این اختلال، با عفونت باکتریایی همراه نیست و در اثر استرس، آسیب به دستگاه ادراری ناشی از ضربات فیزیکی یا جراحی رخ میدهد و منجر به التهاب و تحریک اعصاب تامینکننده پروستات میشود. در پی آن ممکن است درد هنگام ادرار یا بعد از آن برای شما رخ دهد، نیاز مکرر به دفع ادرار داشته باشید، جریان ادرارتان ضعیف یا قطع شود و یا در هنگام انزال درد یا مشکلات دیگری داشته باشید. در این هنگام پزشک شما با تجویز برخی داروهای ضد درد و التهاب، علائم را کنترل میکند.
- التهاب پروستات باکتریایی حاد و مزمن: این التهاب پروستات، در اثر ورود باکتری به مجاری ادراری رخ میدهد. عفونتهای حاد نسبت به عفونتهای مزمن، شروع و طول مدت کوتاهتری دارند. علائم این اختلال نیز مشابه پروستاتیت مزمن است و ممکن است سوزش، نیاز به دفع ادرار به هنگام خواب و یا عفونت دستگاه ادراری را تجربه کنید. در موارد شدید ممکن است تب و لرز نیز برای شما اتفاق بیفتد. درمان این اختلال عموما توسط آنتیبیوتیکها به مدت 2 الی 14 هفته انجام میگیرد و ممکن است داروهای ضد درد والتهاب نیز برای شما تجویز شود.
- پروستاتیت التهابی بدون علامت: این التهاب عموما علامتی از خود نشان نمیدهد و توسط پزشک ممکن است طی یک بررسی معمول تشخیص داده شود.
- هایپرپلازی خوشخیم پروستات: منظور از هایپرپلازی پروستات، بزرگشدن پروستات بدون عامل سرطان است. این اختلال، شایعترین بیماری در مردان است که عموما 15 الی 60 درصد مردان بالای 40 سال به آن مبتلا میشوند. احتمال ابتلا به این اختلال، با افزایش سن بیشتر میشود. بزرگشدن پروستات، منجر به افزایش فشار بر مجاری ادراری میشود و ممکن است بر عملکرد مثانه اثر بگذارد. به دنبال آن علائمی مثل مشکل در ادرارکردن، احتباس ادراری، ادرار قطرهای و کم، نیاز به دفع مکرر ادرار، احساس ناتوانی در تخلیه مثانه، احساس دفع ادرار در طول شب و در مواردی خون در ادرار ممکن است برای شما اتفاق بیفتد. اگر این اختلال درمان نشود، ممکن است منجر به ایجاد سنگ مثانه شود.
- سرطان پروستات: در سرطان پروستات، سلولهای سرطانی در غده پروستات یا بافتهای اطراف آن رشد میکنند. این نوع سرطان، دومین سرطان شایع در بین مردان در آمریکا میباشد. براساس تخمین آماری در انجمن سرطان آمریکا، از هر 41 مرد، 1 نفر در اثر ابتلا به سرطان پروستات از دنیا میرود و این عامل، دومین مرگ و میر ناشی از سرطان در آمریکاست. درواقع دیرکرد در تشخیص اولیه این سرطان با توجه به بیعلامتی آن منجر به مرگ میشود. با این حال با تشخیص آن، بهبودی عموما به خوبی انجام خواهد شد. علائم سرطان پروستات در شما ممکن است شامل: احساس نیاز به دفع مکرر ادرار، تخلیه ضعیف ادرار، ایجاد درد در راستروده، کمر، اطراف لگن یا ران، درد یا سوزش به هنگام ادرار و یا وجود خون در ادرار یا مایع Semen باشد. درمان ممکن است شامل جراحی، شیمیدرمانی یا هورموندرمانی و یا رادیوتراپی باشد.
علائم هشداردهنده در اختلالات پروستات چیست؟ (علائم پروستات در مردان)
درواقع علائم تجربهشده، براساس نوع اختلال ایجادشده، از لحاظ نوع و شدت متفاوت است. موسسه ملی پیری (Aging)، علائم هشداردهندهی ایجاد اختلالات پروستات را اغلب شامل موارد ذیل دستهبندی میکنند:
- احساس دفع مکرر ادرار
- نیاز به دفع ادرار به طور مداوم در طول شب
- وجود خون در ادرار یا مایع Semen یا منی آقایان
- درد یا سوزش در هنگام ادرار یا انزال
- درد در ناحیه کمر، لگن و رکتوم
- دفع قطرهای ادرار
عوامل خطر در افزایش ریسک ابتلا به اختلالات پروستات چیست؟
علل ایجاد اختلالات پروستات اغلب خیلی مشخص نیستند، اما ایجاد عفونت در مثانه یا مجاری ادراری میتواند یکی از مهمترین عوامل در ایجاد التهابات پروستات شود. عوامل خطر در ایجاد پروستاتیت اغلب ممکن است شامل موارد ذیل باشد:
- وجود کاتتر یا وسیلهی دیگری در مجرای ادراری
- عفونت مثانه یا مجاری ادراری
- وجود ساختارهای غیرطبیعی در مجاری ادراری
- جراحی یا ضربهواردشدن به مثانه یا مجاری ادراری
- افزایش سن (خصوصا در هایپرپلازی خوشخیم پروستات و سرطان)
- تبار آفریقایی یا آمریکایی-آفریقایی در سرطان پروستات
- سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پروستات یا سایر سرطانها
- جهشهای ژنتیکی در ژنهای BRCA1 یا 2
منابع
Physiology, Male Reproductive System – StatPearls – NCBI Bookshelf
Prostate Problems | National Institute on Aging
Prostatitis (Infection of the Prostate): Symptoms, Diagnosis & Treatment – Urology Care Foundation
